Kurth's Windmill

Liefde verdient een verhaal

2011-08-08T22:20:00.003+02:00

Xavier hangt in zijn stamkroeg aan de toog, een blauwe Chimay vakkundig en sierlijk uitgegoten door de barman. Hij staart naar het etiket terwijl hij luistert naar “7” van Prince.
“Dit was het drankje dat je wenste, niet dan?”
Xavier schrikt op uit zijn gedachten en knikt.
“Ja hoor, dank je wel. Ik zat even ergens anders. Sorry!”
De barman gunt hem een glimlach. Xavier kijkt hem na, maar blijft in gedachten verzonken. Prince. De niet altijd vlot vatbare koning van de funkpop. Wat bedoelt hij eigenlijk met deze song? Zou het een antireligieus liefdeslied zijn? De vermeende zeven doodzonden die de liefde in de weg kunnen staan? Vrij duidelijk eigenlijk. Is Prince eigenlijk een gelovig man? Eens googelen vannacht misschien. Dat werpt zonder twijfel een licht op de zaak.
“Hey Xavier,” onderbreekt een knappe man in hemelsblauwe blouse, waarvan het bovenste knopje open hangt en een blik werpt op zijn getaande en geschoren bast, zijn gedachtegang.
“Hey Stefan. Hoe gaat het?”
“Prima. Altijd als ik jou zie, dat weet je. Waaraan dacht je? Ik zag die herkenbare frons weer rond je mond.”
“Oh, gewoon. Dit nummer dat thans zijn laatste noten plengt. Of het een antireligieuze liefdessong zou kunnen zijn.”
“Typisch. Wat maakt het uit?”
“Nou, in de zoutloosheid waarvoor pop staan kan, meer dan je denkt. De Piccaso’s en Dalí’s zijn dun gezaaid, weet je.”
“En jij vindt Lady Gaga een ware artieste die het niveau van, pakweg, La Spears overstijgt?”
“Ze trekt in ieder geval zelf de teugels aan, en viert ze wanneer mogelijk. En ze deed iets met Clarence, weet je?”
“Ja, ‘tuurlijk. Nog een blauwe?”
“Ja, waarom niet hé.”
Stefan bestelt Xavier nog een verse Chimay en een dubbele Glenfiddich 12 years voor zichzelf, eraan toevoegend dat hij beter niet kan mengen. Xavier knikt en merkt de al wat wazige ogen van zijn donkerharige maat op. Er breekt een stilte aan. Uit de boxen galmt intussen “Ready To Start” van Arcade Fire. Vreemd, denkt Xavier. Dàt nummer zit dan wel in die oubollige DJ-matic. Misschien ook eens stil staan bij die tekst … Wat doen die ‘business men’ daarin? Hoe linken ze met wat ergens ook een tekst over de liefde lijkt te zijn? Of handelt het nummer gewoon over opgroeien?
“Xavier. Ik moet je iets vertellen. Je weet … ik ben homo …”
“Ja, heb je me al een keer of drie gezegd, denk ik. Je weet dat ik niets tegen je seksuele voorkeur heb. Heb je een probleem gehad?”
“Eigenlijk wel. Al een tijdje dan, bedoel ik.”
“Wat dan?”
Stefan kijkt kort weg, de juiste woorden zoekend. Na een seconde of vijftien hervat hij. “Ik hou van je. Daar het is gezegd.”
Xavier kijkt hem aan. Verbaasd.
“En ik … had … ergens … graag geweten … of jouw hart … ook naar het mijne hunkert. Of je … ons een kans wilt geven.”
“Stefan, sorry hoor. Ik ben echt 100% hetero. Ik kan jouw gevoelens onmogelijk beantwoorden. We hebben het hier al over gehad. Ik beschouw je als een beste kerel, met een gouden hart, maar amoureus gezien kan ik gewoon niets voor je voelen. Het spijt me, man. Ik weet niet hoe jij je precies voelt nu, maar ik heb een een idee dat allicht in de buurt komt. Echt, het spijt me.”
Stefan tracht wanhopig zijn tranen te bedwingen. Om daarbij zijn falen te verbergen, gooit hij zijn nog enkele Glenfiddich in een kwak achterover. Hij bedenkt dat hij er zijn laatste waardigheid mee verliest. Hij kijkt Xavier recht aan, veegt een traan weg en loopt naar de buitendeur.
“Stef!”, roept Xavier hem niet zonder medelijden na. Tevergeefs.

Drie uur gemiddelde tooggesprekken en een pak weinig verdienstelijke songs later loopt Stefan opnieuw binnen. Zijn evenwicht zoekend met behulp van de ongebruikte barkrukken. Xavier kijkt het tafereel aan, maar hoeft zijn gelaat niet eens in de plooi te houden, waar zijn tooggenoten zich overigens niet in het minst moeite voor getroosten.
Stefan neemt schommelend zijn laatste stappen en fluistert in Xaviers oor: “wanneer gaan we nu eigenlijk neuken? Ik wil gerust het vrouwtje zijn, hoewel ik liever …”
Xavier trekt een grimas die Stefan meteen zijn zin laat afbreken. Hij verzoekt Stefan om even weg van de toog een rustiger plaatsje te zoeken in het café. Stefan stemt in, wetende dat hoop niet te koesteren valt. In de liefde is de hoop wat een sleepnet voor een dolfijn betekent.
“Je weet dat ik je liefde niet kan beantwoorden, Stefan. Je hebt je trouwens lazarus gezopen en weet niet meer wat je doet. Ik kan echt niet meer zeggen dan dat het me spijt voor jou. Je bent echt een topkerel, maar ik kan me eenvoudig weg niet tot je aangetrokken voelen.”
Stefan laat zich moedeloos dieper in het bordeaux loungezeteltje zakken. Zijn armen vallen over de leuningen en zijn vingertoppen slepen kortstondig over de grond. Stefan doet de moeite niet zijn handen uit de bierplas op de grond te heffen.
Xavier praat een tijdje kalmerend op hem in en laat hem dan even in stilte zitten, terwijl een spa blauw halend voor Stefan.
“Het is erg. Ik kwam naar de stad, omdat ik op het platteland nagekeken werd omwille van mijn … je weet wel”, herneemt Stefan na vijf minuten tegelstaren. “Hoewel ik hier meer respect krijg, er is hier nu eenmaal een gemeenschap zou je kunnen zeggen, wil het echt maar niet lukken. Dat is frustrerend.”
“Weet ik”, antwoordt Xavier hem.
“Je zou denken dat ik hier toch meer kans heb?”
“Dat zou je mogen denken. Minderheidsgroepen zijn geneigd zich te groeperen in steden.”
“En je zou toch mogen verwachtten dat ze hier intelligenter zijn, niet? Toch op sociaal-emotioneel vlak?”
“Daarover zou ik me geen illusies maken. Ook in een stad heb je dezelfde dwarsdoorsnede van de populatie die zich op het platteland aftekent. Alleen heb je met stadsmensen wel eens voor dat ze denken dat hun woonplaats hen behoedt van wat ze doorgaans boersheid noemen. Toch heb ik de indruk dat, algemeen gezien, weinig mensen er een zier om geven zich als intelligente wezens te tonen. Het zou hun populariteit kunnen schaden, zie je.”
Stefan glimlacht, zij het met weemoed in de ogen. “Alweer typisch iets voor jou om te gebruiken.”
Xavier knipoogt.
“En toch vind ik dat ik de liefde verdien. De geleverde inspanningen, de emoties, je weet wel.”
Xavier zucht en kijkt peinzend naar het drankbuffet achter de toog. “De liefde draait jammer genoeg niet om dat verdienen, zoals jij het zegt. De liefde is als de Stille Oceaan waarin veel mensen hun kano voort trachten te slepen met de peddels die ze meekregen. Meestal willen ze daarmee die blinkende viermaster inhalen, zonder daarbij de kanoërs in hun zog op te merken.”
Stefan laat het hoofd zakken. “Ik grijp te hoog, bedoel je?”
“Niet meteen. Met hoog grijpen is niets mis. Integendeel. Het draait er eerder om te weten aan welke kust de grootste kans op succes tussen het strandzand verborgen ligt.”
Stefan kijkt hem onbegrijpend aan.
“Ik ben nu je volgzame gedachten allicht kwijt”, grinnikt Xavier. “Ik zet ze nog wel eens op e-mail”, vervolgt hij met een glimlach en een blik vol mededogen. “Vergeet ook niet dat je een tikkeltje geluk nodig hebt. De weg naar het juiste strand vinden, betekent nog niet dat er een kist vol goud ligt.”
Stefan kijkt hem aan. “Bedankt om desondanks een vriend te zijn. Ook al ben je soms echt langs geen kanten te volgen.”
“Jij ook.”
“Kan er een knuffel af?”
“Tuurlijk.”

Na de knuffel lopen ze beiden naar buiten. Xavier wandelt links heen. Stefan kijkt hem na tot hij een sigaret aanstekend om de hoek verdwijnt, boort zijn blik in de grond en slentert op zijn beurt de vochtige nacht in. Xavier kijkt niet om naar zijn maat. Zijn gedachten zitten alweer bij het al dan niet gelovig zijn van Prince.

Laat ons frikandellengooien maar meteen een Olympische sport maken

2011-07-29T18:16:00.003+02:00

Wat zijn we, de gemiddelde mens, toch teergevoelig wanneer het aankomt op “politiek incorrecte” uitspraken van prominente publieke figuren. Zelf geraakt die gemiddelde mens die we zijn niet verder dan ’s weekends met een stuk in de kraag dronkenmanswijsheid spuien, hier en daar letterlijk wat al dan niet rake klappen uitdelen en uiteindelijk comateus in een bed belanden, met enig geluk een vertrouwd bed. Stoot dit u tegen de borst? Wel, het was metaforisch bedoeld, maar eigenlijk is het blind meegaan in eender welke controverse zonder eerst die lamlendige grijze massa eens te kickstarten dat ook.

Het begint al bij de uitspraak op zich. Indien Morrissey dit letterlijk zei, dan is het op zijn zachtst uitgedrukt weinig respectvol naar overledenen en nabestaanden toe. Bij deze vorige geldt dat eufemismen de dingen ook kunnen versterken. Is ze geheel zinledig? Daarover verder meer. Maar het antwoord op de vraag hoe en wat hij precies zei nemen we graag meteen voor waar aan. Het is makkelijk en het komt zeker eens van pas, dat eens kunnen kankeren op idiote uitspraken. Morrissey deed de uitspraak in Warschau. Hoe letterlijk werd hij geciteerd? Google eens en kijk naar hoe de uitspraak intussen op verschillende manieren wordt weergegeven. De ene al poëtischer dan de andere. We vergeten al eens kritisch te zijn bij een oordeel. Wie slaat dan het malste figuur?

Over het zinledige. Morrissey heeft wel degelijk een punt en gebruikt de shock om iets teweeg te brengen. Heeft hij altijd gedaan. Het is waarom een groot deel van zijn fans ook verkikkerd is op de voor velen moeilijk vatbare man. Hij zoekt de controverse bewust op. Het dierenleed dat gepaard gaat met onze vleesindustrie heeft wel degelijk een zeer gruwelijk kantje. Maar dat tolereren we, omdat we nu eenmaal graag een stuk vlees op ons bord krijgen. Dat tolereren we omdat het niet in ons kraam past. Het is nochtans iets waar we als mens iets aan kunnen doen. Hoewel de situatie in sommige landen al flink verbeterd is, is er nog een lange weg te gaan voor we een enigszins diervriendelijke wijze geslachte plak filet pur op onze talloor krijgen. Informatie hierover is genoeg te vinden op het net. Wie maalt erom deze (kritisch) door te nemen en een conclusie die niet strookt met de eigen behoeften of belevingswereld? Sterker nog, en laat ons de lijn even doortrekken, primeert het belang van wat op ons rijk gevuld bord ligt boven de biodiversiteit die dreigt te verdwijnen omwille van menselijke ingrepen? U bent niet mee? Waarom denkt u dat een groot deel van het amazonewoud wordt gekapt?
For the record: ik ben herboren carnivoor na negen jaar integer vegetarisme doch eet nog regelmatig eens vegetarisch, louter omdat ik er evenzeer van overtuigd ben dat het terugdringen van onze vleesconsumptie de honger in de wereld zou beperken.

Het enige dat Mozzer eigenlijk deed, zij het dus onrespectvol, is even een spiegel voorhouden. Zoals hij al zo vaak in zijn vertrouwde stijl heeft gedaan, met vaak algemene hilariteit tot gevolg. Je kan hem moeilijk verwijten qua intellectuele capaciteiten de dorpsgek van Davyhulme te zijn. Bovendien moet je al eens luid roepen vooraleer je in deze dove wereld wordt gehoord. Zijn uitspraak leidt tot een verontwaardiging die tot op zekere hoogte te begrijpen valt. Zoals wel vaker neemt de reactie mijn inziens echter buitenproportionele vormen aan. We leven in een maatschappij waarin alles wordt uitvergroot, met name door de media die leeft van schandalen allerhande en niet zozeer van genuanceerde journalistiek. Vroeger sprak men van komkommertijd in vakantiemaanden. Er is nu sprake van een vervlakking van dat begrip. Het hele jaar door. Evenmin is het tegenwoordig “in” om bij iets ook maar een seconde langer dan dat eerste, onmiddellijk gevormde oordeel stil te staan. De volgende prikkel dient zich immers al aan. Hij die nooit te betrappen valt op een ongelukkige uitspraak, is letterlijk stom.

En oh, degene die de frikandel gooit die Morrissey voortijdig van het podium jaagt, betaalt mijn ticket terug. Daarbij acht ik een flinke fooi tevens noodzakelijk om mijn dan sowieso zwaar geplaagde humeur die avond enigszins te herstellen. Laat ons zeggen ter waarde van een cruise langsheen Noorse fjorden …

Marco's wegel

2009-03-11T19:05:00.001+01:00

Zomer 1986, maandag 7 juli. Marco was acht, groeide naar de negen. Zijn zomervakantie was een week ver. Die ochtend was hij aan de hand van zijn meter mee de markt afgewandeld. De zon sprenkelde licht en warmte over zijn kleine provinciestad. Hij droeg een beige zomerjasje en een kaki kniebroek met carreaux motief. Hij kreeg van zijn meter als vroeg middageten een hamburger, rijk belegd met van bakboter glimmende ajuin en tomatenketchup. Nadien had hij dorst. Maar hoezeer hij ook klaagde en snikte, een frisdrank zou hij pas later krijgen, wanneer zijn meter haar vier jaar oudere marktvriendin zou opzoeken in taverne De Vest. Toen ze Marco’s gejammer beu was zei ze kortaf dat hij maar van de plassen op de grond moest drinken. Die waren die nacht bij een warmteonweer gevormd. Marco zweeg toen, ook in taverne De Vest, waar zijn meter de weetjes van de week uitwisselde met haar vriendin. Marco dronk er met een strootje een cola.

Op die maandag voetbalde Marco niet in de ouderlijke tuin. Dat deed hij normaal elke dag wanneer het weer geschikt was. Hij was de Drievuldigheid Ceulemans, Gerets en Pfaff in één. Hij was echter te moe van de lange wandeling die voormiddag. De markt doen was toen al gauw zes kilometer slenteren langs kraampjes waar de koopwaar wel interessant was, maar niet nuttig, laat staan noodzakelijk. In de late namiddag deed hij een dutje op de sofa in de woonkamer. Hij had dan ook geen idee dat die namiddag stadspersoneel allerlei werkgerei was komen afleveren. Daags nadien zou de wegel die achter de tuin van zijn ouders liep worden ontdaan van onkruid en andere flora. Er moest een geasfalteerd pad komen. Dat zou de doorgang tussen de twee straten die het wegeltje verbond niet enkel mooier, maar ook gebruiksvriendelijker maken. Er passeerde in die periode zelden nog iemand. Modder van herfst tot lente, snel oprukkend gras en brandnetels in de zomer en breedte overbruggende kruisspinnenwebben vormden een alliantie. Groot was dan ook Marco’s verbazing toen hij die dinsdag bij het betreden van het gazon rond tienen achterin de tuin beweging zag.

Hij trapte eerst wat rusteloos tegen zijn bal en gluurde constant naar de achterzijde van de tuin. Wat gebeurde er? Waarom was hij niet op de hoogte? Hij liep naar binnen en vroeg zijn moeder wat er gebeurde, wie die mensen waren. Zijn mams vertelde hem dat de werkmannen het pad gingen opknappen en dat hij zich dat niet moest aantrekken. Hij mocht volgens haar gerust verder voetballen. Hij ging opnieuw de tuin in. Naarmate de beweging zich over de hele wegel verspreidde, groeide zijn nieuwsgierigheid. Die werd tegen de middag zo groot dat hij de bal met een flinke trap de achtertuin in keilde. Hij liep er achteraan, pakte zijn bal en stak hem onder zijn linkeroksel. Hij bekeek de werkmannen en wat ze deden. Ze groetten hem. Hij groette verlegen terug. Na vijf minuten toekijken ging hij opnieuw een paar keer dribbelend de tuin door. Hij vond het niet mooi van zichzelf dat hij hen daar in stilte stond te bekijken. Zijn moeder riep hem even later voor het middageten. Er stond een bord spinaziestomp klaar, keurig met een putje in het midden voor de jus die bij de chipolatas hoorde. Marco smulde.

Na het eten wou hij opnieuw in de tuin gaan voetballen. Zijn moeder raadde het af, omdat hij misselijk zou kunnen geraken in de intussen zwoel geworden temperatuur. Hij besloot dan maar om opnieuw naar de werkmannen te gaan kijken in het lommer van één van de berken die achterin de tuin stonden. De berk gaf niet enkel hem verkoeling, maar wierp ook schaduw op een stal in de tuin. In de stal borg zijn vader al zijn tuingerei op. Hij ging er binnen en kwam buiten met een spade. Hij legde de spade neer in het zicht van de werkmannen. Hij liep opnieuw de stal in en sleurde een hark mee naar buiten. Hij kon er maar moeilijk mee manoeuvreren. Een schoffel en een drieklauw, beide met lange steel, volgden. Hij naam de spade in de hand en stak ze in de grond, zo goed en zo kwaad als hem mogelijk was. Hij leunde erop, de rechterarm geheven boven schouderhoogte. De werkmannen zagen Marco’s serieuze gezicht. Ze glimlachten. Één van hen, Rudy, zijn lange haren golfden in de lichte bries, vertelde hem dat hij eigenlijk ook kon meewerken. Met al dat schone gerief zou hij het zeer goed doen, voegde hij eraan toe. Marco knikte en zei dat hij dat kon. Hij vroeg hen of hij mocht helpen. De werkmannen vertelden hem dat hij dat eerst aan zijn mama moest vragen. Marco liep naar binnen. Hij kwam terug met zijn moeder aan de hand. Ze praatte wat met de mannen. Ze sprak na lang treuzelen af dat hij daags nadien even zou mogen meehelpen. Hij moest dan wel eerst het tuingerei opnieuw opbergen. Zijn moeder nam de zware hark, waarbij ze zich afvroeg hoe Marco die ooit uit de stal had weten te halen. Marco ging nog even goedendag zeggen tegen de werkmannen. Hij zei hen tot morgen en ging toen met zijn moeder mee naar binnen.

Marco was opgelaten die avond. Hij zei tegen zijn papa dat hij nog wat ging voetballen. Zijn vader waarschuwde hem dat het raam van de stal achter in de tuin open stond. Marco moest opletten dat hij er niet tegen liep. Marco zei dat het geen probleem was. Hij ging op in zijn spel, dribbelde er op los. Hij liep zwetend de veertig meter lange tuin heen en terug. Af en toe trapte hij de bal zo hard hij kon tegen de stalmuur. Hij veinsde doelpunten, rakelings naast draaiende vrije trappen en mirakelsaves. De klok liep naar zevenen toen bij een flitsende kapbeweging het uitstekende scharnier van het stalraam zijn hoofd kerfde. Hij ging niet neer, maar wist dat hij niet verder kon spelen. Hij liep, een hand tegen het hoofd, naar zijn ouders, die binnen voor de televisie zaten. Halverwege de tuin voelde hij dat zijn handpalm nat werd. Hij dacht dat het niet meer was dan het zweet dat hem uitbrak na de inspanning. Hij zag echter het bloed over zijn palm, zijn pols en zijn onderarm stromen. Zijn voorhoofd bloedde overvloedig en druppels bevlekten zijn Rode Duivels supportershirt. Was hij daarvoor nog stil, dan zette hij het nu op een krijten zonder weerga. Binnengekomen bleef hij in de keuken staan. Hij schreide nog steeds luidkeels. Zijn vader zei dat hij het had voorspeld. Zijn moeder panikeerde. Ze droeg zijn vader op meteen naar de dokter te rijden. Bij de dokter griende Marco nog steeds. Hij beefde van angst voor de naald en draad die zijn geschonden hoofdhuid weer aaneen zou rijgen. De dokter verdoofde hem plaatselijk. Marco voelde niets van de ingreep. Hij stopte met huilen, maar snikte nog door tot hij helemaal opgelapt weer thuis was. Daar ging hij snel naar bed en sliep spoedig in.

Zijn moeder had gehoopt dat hij ‘s woensdags geen zin meer zou hebben om mee te werken aan de wegel achter de tuin. Haar hoop was ijdel. Na een goed ontbijt trok Marco zijn vuile short aan en vroeg zijn moeder om een T-shirt. Met opgeheven hoofd liep hij naar de werkmannen. Hij toonde trots de ritssluiting op zijn voorhoofd. De mannen plaagden hem ermee; dat hij zich meteen ziek wou zetten, zeiden ze. Ze vertelden hem dat de draadjes verwijderen pas écht pijn zou doen. Marco betwistte dat en maakte hen duidelijk dat hij aan de slag wou. De mannen lachten. Die woensdag harkte Marco het grind egaal over het pad. Tot in de kleine hoekjes van het pad duwde hij de kiezels. Hij bukte zich die dag veelvuldig om te zien of het grind wel echt gelijk lag. De mannen vertelden zijn moeder dat hij flink had gewerkt en dat hij de volgende dag welkom was om de asfaltlaag aan te leggen. Zijn moeder dacht dat Marco er intussen wel genoeg van had. Op donderdag volgde hij echter opnieuw de instructies van voorman Herman. Het asfalt werd waterpas uitgestreken over de breedte van het pad, aan weerskanten nog zo’n twintig centimeter grindberm overlatend.

Op donderdag, zo rond 11.00 uur, begonnen de werkmannen Marco te jennen. De grote baas zou komen kijken of hij zich wel goed van zijn taak had gekweten. Hij zou mooi rechtop moeten staan en met twee woorden spreken, alles uit respect voor de baas. In de namiddag kwam hij dan langs, hij heette Roger. Rudy en Herman vertelden Roger dat Marco flink had meegewerkt en een volwaardige ploegmakker was geweest. De baas schudde Marco, die tot dat moment kaarsrecht in stilte had staan wachten, de hand. Rudy drong bij zijn baas aan op een beloning voor de jonge werker. Roger haalde zijn portefeuille boven en haalde er een stuk van twintig Belgische frank uit. Hij gaf het aan Marco, die verlegen treuzelde over het al dan niet aannemen ervan. Rudy wist hem te overtuigen en Marco reikte uiteindelijk zijn handpalm aan, grote ogen trekkend toen Roger het muntstuk er in legde. De baas wenste de werkmannen een goedenavond, stapte in zijn grijze Volvo en vertrok. Marco hielp nadien nog het laatste stukje asfalt aanleggen. Toen dat klaar was vroeg Rudy of hij de dag nadien nog terugkwam wanneer de werkmannen het gerei zouden komen ophalen. Marco antwoordde dat hij op vrijdag zijn neefjes zou gaan bezoeken. Die verbleven aan zee. De mannen zeiden dat hij het er moest van nemen. Voor ze door gingen schudden ze hem allemaal breed lachend de hand. Toen ze wegreden wuifde Marco hen na tot ze uit het zicht waren verdwenen. Hij liep met gepaste trots de wegel door en speelde met het muntstuk in zijn zak. Toen hij de achterzijde van de ouderlijke tuin passeerde, hoorde hij in de verte de ijskar aankomen. Hij stapte naar het einde van de wegel en wachtte. Toen de kar passeerde bestelde hij een torentje met twee bollen, vanille en pistache. Hij betaalde met het stuk van twintig en kreeg er één terug van tien frank. Hij liep opnieuw de wegel in, nog steeds met opgeheven hoofd. Hij wist dat de ijskar ook aan de andere zijde zou passeren. Hij besloot na dit ijsje nog eentje te kopen. Hij wachtte er opnieuw en bestelde zich opnieuw een torentje met twee bollen, aardbei en pistache deze keer. Opnieuw liep hij de wegel in en dacht: dit is mijn wegel, Marco’s wegel. Toen hij thuiskwam vertelde hij zijn moeder dat hij twintig frank had gekregen van de baas en dat hij daar twee ijsjes mee had gekocht. Zijn moeder glimlachte en vroeg of hij blij was. Haar ogen glinsterden toen Marco bevestigend knikte.

Marco, intussen 22 jaar ouder, zit op een terras. De eerste lentezon geeft warmte, achter glas. Hij hoort een vrouw van ongeveer 45 weeklagen dat ze toch liever Leterme had dan die muilentrekker Van Rompuy. Dat ze Leterme buiten hebben gepest. Dat hij te zwak was voor de politiek. Dat ook. En dat ze in juni weer moet gaan kiezen. Dat het haar eigenlijk niet interesseert, omdat er toch niets verandert. Niets, niets, niets, voegt ze er benadrukkend aan toe. Ze gaat naadloos over op proteïneshakes. Dat ze duur zijn, maar dat je er geen honger aan overhoudt. Of ze echt effect hebben op de lijn, daar twijfelde ze aan. Marco vouwt zijn krant toe, legt ze voor zich op het tafeltje. Hij weet niet meer wat hij precies heeft gelezen. Hij merkt dat een kind duiven voedert. Hij neemt nog een slok van zijn intussen lauwe koffie, zet het halfvolle kopje terug en legt wat kleingeld op het schoteltje, fooi inclusief. Terwijl hij opstaat, kijkt hij naar de stadsduiven die broodkruim pikken dat het kind er gul had rondgestrooid. Het kind loopt intussen naast zijn ouders het marktplein over. Het draait zich telkens weer om naar de duiven, de nog niet volledig ontwikkelde wenkbrauwen geheven en de mond lichtjes open. Het is de eerste lente die het kind bewust meemaakt, lijkt het. Van hieraf aan neemt de verwondering af, denkt Marco, terwijl hij het dorpsplein verlaat.

Een kerstverhaal

2008-12-23T21:24:00.002+01:00

Henri zapt de Nationale Geographic documentaire “Was Darwin Wrong?” weg van het scherm. Als leraar chemie en fysica weet hij er genoeg over. De oppervlakkigheid van dergelijke documentaires gaat aan hem voorbij. Vervolgens ruilt hij de ranke dijen van Beyoncé voor een flits zwart. Henri kijkt naar de klok op zijn schoorsteenmantel. Het is een antiek stuk. Hij erfde het van zijn moeder, die de driedelige klok na het heengaan van haar man, zijn vader, als herinnering aan zijn turbulente leven een belangrijke plaats in haar woning gaf. Voor Henri is het een klok. Het is 21.36 uur. Zesentwintig minuten later passeert de trein richting Gent. Hij staat op uit zijn met groen velours bekleedde tweezit, loopt naar de keuken en giet nog een kop koffie uit. Hij hoort buiten een stemverheffing en een herhaling van doffe klappen. Hij kijkt uit het raam en ziet een man druk gebarend bellen. De man raast door woorden, meer dan door zinnen. Hij trapt en slaat een bord met het dienstrooster van De Lijn. Hij trapt tegen deuren en deukt auto’s. Na een zoveelste vloek zweeft zijn gsm laag over het asfalt. Het toestel slaat aan spaanders tegen de gevel van een onbewoond, al jaren te koop staand huis in de rij; restwaarde 1,1 are grond in het woongebied van een landelijke gemeente, afbraakkosten ten laste van de koper. De man breekt een achteruitkijkspiegel en slaat die herhaaldelijk tegen de trottoirstenen, terwijl schreeuwend dat iemand kapot zal gaan. Henri neemt een slok van zijn lauwe koffie. Hij loopt opnieuw de woonruimte in en kijkt naar de klok. Nog 14 minuten tot de trein naar Gent. Hij drinkt zijn tas koffie uit en stapt naar het toilet. Terwijl hij urineert, valt zijn oog op een bedorven klimop. Hij bedenkt dat hij die eens in de groenafvalcontainer moet dumpen. Hij stapt de nachthall door en grijpt zijn met schapenwol gevoerde denimjack, kijkt in de spiegel en legt zijn in zes dagen ongewassen halflange krullen achter de oren. Hij opent de deur en verlaat zijn appartement.

Henri banjert door de voetgangerstunnel die hem naar het perron richting Gent brengt. Hij merkt de net gespoten bendetags, noch de er hangende geur van de spuitbus op. Op het perron kijkt hij naar links en naar rechts. Links ziet hij in de verte lichtjes komen. De laatste trein die vanuit Gent in zijn dorp halt houdt. Henri vraagt zich af hoelang de trein erover doet van bij het zichtbaar worden van de voorlichten tot het stoppen aan het perron. Hij moet het ooit eens chronometreren. Hij loopt het perron in traag tempo af in de richting van de aankomende trein. Hij kijkt naar de rails en merkt dat ze er bij schamel licht minder vergankelijk uitzien dan overdag. De rails lijken dikker en de hen ondersteunende betonnen bielzen bonkiger. Hij werpt nog een blik op de intussen iets groter geworden voorlichten. Hij kan de trein nog niet horen. Hij hoort enkel de avondlijke stilte en snuift de geur van kwistig opgestookte open haarden op. Hij komt bij het andere eind van het perron en kijkt om. De trein nadert. In de verte hoort hij het belsignaal van een overweg aanslaan. Twintig seconden later zal de overweg die hij na het verlaten van zijn appartement zelf overstak ook aan het rinkelen slaan. Hij stapt naar het midden van het perron. Hij wacht. De trein uit Gent stopt. Geen passagier die uitstapt. De trein trekt op, maakt snelheid en verdwijnt achter de bocht verderop. Het dopplereffect valt hem intussen nog slechts onbewust op. Henri weet dat de trein waarop hij wacht even later diezelfde bocht zal nemen. Hij staat stil en kijkt naar de bocht. Verderop weerklinkt alweer een belsignaal. Hij ziet de lichten de hoek om komen. Even later stopt de trein met de deuren net voor Henri. Ze gaan open. Een door overgewicht geplaagde, dronken taal mompelende man houdt zich krampachtig vast aan de leuning die het afstappen moet vergemakkelijken. Hij neemt twee treden maar verliest bij de derde zijn evenwicht. Zijn hand laat onder druk van zijn overtollige kilo’s de leuning los. Hij mist de derde trede en valt. Zijn rechterschouder breekt zijn val. De man voelt geen pijn maar kreunt. Hij weet dat er iets niet juist zit. Henri kijkt naar de man, stapt over zijn kronkelende benen en bestijgt de trappen van de trappen van de trein. Voor hij de deur van het compartiment opent kijkt hij om. Hij ziet hoe de conductrice de man overeind tracht te helpen. Het lukt haar niet. Ze kijkt op naar hem. Hij betreedt het compartiment, gaat zitten in de rijrichting en tuurt de nacht in. Hij vraagt zich af waar hij heen zal gaan eens hij in Gent is aangekomen. Goed een kwartier later wordt hij uit gedachten gewekt door een blauw, zwaaiend licht. Hij vraagt zich af waarom de trein nog steeds stilstaat.

Henri wandelt van het Sint-Pietersstation naar het oude centrum van Gent. Het valt hem op dat veel cafés de deuren dichthouden deze kerstavond. Ook veel restaurants vreesden te weinig klanten en anticipeerden daarop. Af en toe passeert hij toch een kleine eetgelegenheid waar mensen aan van brandende kaarsen voorziene tafels vier tot zes gangen dineren. Hij had al sinds die middag niets gepeuzeld. De tafeltaferelen bezorgen hem echter geen honger. Hij stapt verder, wacht even tot de verkeerslichten groen slaan en steekt de Charles De Kerckhovelaan over. Hij loopt de verlaten straten door. Aan de Veergrep ziet hij een oude vrouw een Fox Terrier uitlaten. Nadat de hond zijn behoefte heeft gedaan, haalt de bejaarde dame een poepzakje boven en ruimt wat de hond achterliet. De dame merkt dat ze wordt bekeken en spoort haar hond aan haar te volgen. Henri kijkt haar vanuit de schaduw waar hij stilstond na en vraagt zich af waarom ze plots zo’n haast had. Het weer is rustig, zeker niet te koud voor de tijd van het jaar. Zelf liet hij zijn muts thuis. Hij trekt zijn schouders op en vervolgt zijn weg. Hij loopt langs verschillende cafés aan de Korenmarkt en merkt dat de cafés die de deuren openen dat pas ten vroegste om 23.30 uur doen. Zijn digitale uurwerk geeft dertien over elf aan. Hij besluit tot dan wat aan raamwinkelen te doen. Hij stopt al vrij snel voor een lingeriewinkel. Hij ziet een foto van een model met zwart golvend haar en een bruine huidskleurtint. Ze draagt een bloedrood behaatje met een wit kanten, modern bloemenmotief en een slipje in dezelfde kleur en hetzelfde patroon. Over het slipje draagt ze een doorschijnend nachtrokje. Haar bekken is sensueel naar links gedraaid, haar benen staan licht gespreid en haar blik is zo zwoel als een lingeriereclamefoto toelaat. Het valt hem op dat ze haar volle, van bordeaux lipstick voorziene lippen ook een beetje heeft geopend en een glimp van haar verblindend witte tanden toont. Hij bekijkt het model grondig. Hij vraagt zich af of een ventilator haar kapsel deed waaien en hoe die ene lok half voor haar linkeroog kon blijven hangen. Zijn oog valt op haar wenkbrauwen. Hij snapt niet dat ze zoveel tijd wil steken in het zorgvuldig trimmen ervan. Zijn blik daalt verder naar beneden en inspecteert de schaduw in het kuiltje onderaan haar hals. Hij is verbaasd over de onnatuurlijke diepte die het schijnbaar heeft. De schaduw ligt onnatuurlijk diep, besluit hij. Hij vraagt zich af hoe de belichting zat bij de fotosessie. Nog dieper merkt hij het fenomeen ook op bij haar decolleté. Daar staat de schaduw niet in verhouding tot de cupmaat. Zijn aandacht wordt even weggetrokken door een koppel jonge dertigers dat vijf meter voor ze hem zouden passeren fezelend de straat oversteekt. De donkerharige man omhelst zijn met nepnerts sjaal uitgedoste blondine. Henri begrijpt niet waarom ze hem met afgrijzen aankijken. Hij volgt hun wandel en ziet hen opnieuw de straat oversteken. De donkerharige man gluurt nog even zijn op, maar buigt al snel het hoofd en trekt zijn levensgezel dichter tegen zich. Henri richt zich terug op het decolleté. Hij draait zijn hoofd alsof dat het schaduwraadsel kan oplossen. Na een halve minuut geeft hij het op en daalt verder af met zijn blik. Die loopt over haar strakke, half verborgen buikspieren. De donshaartjes op haar buik weerspiegelen het licht. Bij de navel ziet hij dat die ook zo goed als schaduwvrij is. Hij begrijpt het lichtspel helemaal niet meer en beslist door te stappen. Tot slot ziet hij de taille van het model. Die vormt een hoek van 140 graden. Recht en puntig. Geen houdplooi die zo hoekig is, denkt hij. Hij is kwaad op wie de menselijkheid van die vrouwentaille heeft aangetast. Hij staat niet meer stil bij de opvallend lichte tint van de huid onder het nachtrokje.

Henri stiefelt de winkelstraat uit. Als hij links wil afslaan ziet hij aan de overkant een verlichte kroeg. Hij stapt er heen, kijkt binnen en duwt de deur open. Links ziet hij achter de zitbank een rekje met boeken. Van Konsalik tot Aspe, niet verder. Zijn blik draaft verder rond. Flesjes van verschillende biermerken staan overal verspreid. Hij stapt verder het café in. Dit staminee is al oud, denkt hij. De stoelen en tafels zijn typerend voor een bruin café. Hij merkt de waard op en knikt hem goede avond. De man met de grijze haren en korte witte baard wenst hem een vrolijke kerst. Henri antwoordt binnensmonds iets soortgelijks. Hij schuift een barkruk aan kant en neemt plaats aan de toog. Hij bestelt een koffie. De herbergier vertelt hem dat hij net open is, maar dat er die avond best nog wat volk zal langskomen. Hij vertelt dat de kroeg ooit van zijn ouders was en dat hij nooit elders een baan heeft gehad. Hij stelt zich voor als Karel. Henri schudt hem de hand en betaalt de koffie. Karel bedankt hem en loopt naar het achterhuis. Henri voegt suiker toe aan zijn koffie en kijkt de toog af. Links achterin, net naast de deur naar de toiletten, staat een klein aquarium. De exotische vissen erin bewegen nauwelijks. Henri vermoedt dat de oude man de zuurstofpomp best maar eens kan opzetten. Hij kijkt naar buiten de straat op, maar ziet weinig beweging. Aan het eind van de toog staat een champagne-emmer vol rozen, rode en roze. Een onhandig geschreven kaartje vertelt dat ze één euro per stuk kosten. Karel stapt opnieuw de kroeg binnen en vult enkele koelkasten op. Henri drinkt van zijn koffie. Hij vertelt dat de zuurstofpomp in het aquarium best wordt aangeschakeld. Karel kijkt op en knikt. Hij loopt er heen en stopt een stekker in een stopcontact. Even later verschijnen bubbels in het water. Voor iedereen champagne, denkt Henri. De deur gaat open en zes stamgasten treden binnen. Ze nemen plaats en groeten de kroegheer hartelijk. Hij neemt hun bestelling op, brengt hun drankjes en loopt opnieuw naar zijn plaats achter de toog. Hij haalt een foto van de kast en vertelt Henri dat de vrouw op de foto zijn overleden echtgenote is. Hij vraagt Henri met melancholieke blik of hij ook celibatair door het leven gaat. Henri knikt bevestigend. Karel betoont zijn spijt, maar Henri wuift het weg. Kerst is toch niet eenzamer dan andere dagen, vraagt hij de waard. Karel antwoordt niet, maar kijkt hem ongelovig aan. Henri wordt ongemakkelijk van de stilte. Hij besluit nog gauw een tweede koffie te drinken en dan een andere kroeg voor de nacht te zoeken.

Naamkaartje

2008-11-14T19:26:00.001+01:00

Deze morgen stond je te wachten op een metro die je naar kantoor zou brengen. Bob Dylan’s “Hurricane” kraste door de klankkasten. Iemand gaf je een naamkaartje. Naam, werkgever, adres werkgever. Onderaan stonden ook een telefoonnummer en een e-mailadres. “Bel me”, zei de brunette je met een zweem van ondeugd in haar diepblauwe ogen.

Nu ben je niet asociaal. Ook niet onvriendelijk. Af en toe heb je een stuurs ochtendhumeur, dat wel. Maar zelfs dat houd je niet tegen om voor dagelijks passerende gezichten minstens een hoofdknikje over te hebben. Niet zelden is daar ook een fijn glimlachje bij. Als dat al interpretatieruimte laat denk je wanneer je het naamkaartje aanneemt.

Daar sta je vervolgens, te staren naar dat naamkaartje. Van het naamkaartje kijk je op en volg je de eigenaar van die naam. Je kijkt opnieuw naar het kaartje en vandaar weer naar de wegwandelende onbekende die vraagt je te bellen. Je kijkt heen en weer tussen dat kaartje en dat steeds kleiner wordende figuur. Als ze dan eindelijk door die schuifdeuren aan het eind van de gang verdwijnt, besef je dat je midden in de gang nogal meewarig de weg verspert. Je kijkt een laatste keer naar het kaartje en steekt het zorgvuldig in de linkerborstzak van je overhemd.

Je komt als eerste aan op kantoor. Terwijl je jouw computer opstart neem je het naamkaartje uit je borstzak en legt het voor je. Je zit daar en je kijkt ernaar. Je stopt het weer in je borstzak. Je haalt een kop koffie op de gang. Je haalt het kaartje opnieuw boven. Legt het voor je. Je belt, je belt niet. Als bij het bloemblaadjes van een madeliefje trekken, daalt bij elke afweging je zelfvertrouwen af tot een zieltogend surplus. Je bent geen beller. Je komt wellicht niet verder dan “hallo”. Een rake, ijsbrekende oneliner kun je vergeten. Neen. Je belt niet. Je probeert even te vergeten hoe weinig het voorstelt, dat bellen. Het lukt je niet. Je tikt schrijffouten in die memo waar je net aan bent begonnen. Je hebt je kop koffie uit. Je haalt een tweede kop. Je gaat opnieuw achter je scherm zitten en probeert die op de vlucht slaande moed te hergroeperen. Je neemt het kaartje, neemt de hoorn in je hand en tikt haar telefoonnummer in. Net voor het laatste cijfer valt je oog onderaan opnieuw op dat e-mailadres. Je legt de hoorn op de haak.

Je opent een e-mailvenster. Je tikt “hallo”. Je vraagt je af wat je moet schrijven. Je overweegt volledig eerlijk te blijven. Je wilt haar schrijven dat je eigenlijk wou bellen, maar dat je te verlegen bent. Neen, te verlegen, dat wil je niet kwijt. Je bent gewoon geen beller, dat kun je haar vertellen. “Hallo, ik ben niet echt wat je noemt een beller”. Neen, dat is het ook niet. Teveel verlegenheid alweer. Misschien moet je het eerst even over iets anders hebben. Maar over wat? Over dat je even op adem moest komen nadat ze je dat kaartje had gegeven? Neen. Te direct, onnozel ook. Je pleurt het e-mailvenster weer dicht.

Je bent nog steeds alleen op kantoor. Je loopt naar de radio. Wat verstrooiing kan helpen. Je rug drukt de leuning van je stoel achterover. Je vraagt jezelf waarom je onschuld bevriest. Je wordt kwaad van en op jezelf. Je opent opnieuw een e-mailvenster. Je vat aan met “Hallo, ik ben niet echt wat je noemt een beller.” Zelfde twijfel. Je voegt eraan toe dat dit “je kwaad maakt”. Neen. Dat is teveel. Te negatief ook. Je gooit het venster weer dicht. Je hebt onmiddellijk weer spijt. Je diensthoofd wandelt binnen, groet iedereen en deelt taken uit. Er zit niet meteen iets bij voor jou. Je prijst je gelukkig dat het e-mailvenster dicht was.

De voormiddag vordert naar 9.30 uur. Je zit weer alleen. Je collega’s overleggen. Je doet nog een poging om een e-mail te schrijven. Je weet nog steeds niet hoe je moet beginnen. Die eerste zin is nochtans belangrijk. Neen. Die is van levensbelang. De opener bepaalt of de rest, één: gelezen wordt, en twee: of de lezer dat lezen aangenaam vindt. Je opent met “Hallo, ik ben niet echt een beller.” Drie woorden geschrapt. Dat gaat vlot. Maar spoedig begin je alweer met die starende blik van jou dat scherm te bestoken. Je vraagt je af wat je te verliezen hebt. Je gaat ervoor. Je vertelt hoe de telefoon eigenlijk een onoverbrugbare Canyon voor je vormt. Dat je beter bent met het geschreven woord. Je corrigeert: je voelt je beter thuis bij het geschreven woord. Neen. Ook dat niet. Een smoes dan maar. Dat je niet houdt van al die luistervinken op kantoor. Dat je haar daarom niet wou bellen, maar dat je haar toch zo snel mogelijk wou contacteren. Neen. Het klinkt voor geen meter. Je minimaliseert het scherm.

Na vijf minuten schrijf je toch weer verder. Je concentratie is weinig meer dan papierpulp. Je corrigeert, stuurt bij, schrapt woorden en decimeert bijzinnen. Dat had je ooit gehoord, dat schrijven eigenlijk schrappen is. Je vertelt hoe ook het geschreven woord in de weg staat. Dat je liever met haar zou afspreken voor een drankje. Tijdens de lunchpauze bijvoorbeeld. Je stelt een bar voor. Een bar niet zo ver van haar werkgever gelegen. Je schrapt de bar, maar maakt de schrapping een halve seconde later weer ongedaan. Je bent op dreef, denk je. Je plaatst ‘eventueel’ voor de naam van de kroeg. Dat klinkt minder opdringerig. Niet dan?

Misschien moet je haar vertellen dat ze mooi is. Je twijfelt. Misschien is dat er helemaal over. Ze was je op die manier ook nog nooit opgevallen. Toch niet echt. Dat zou dus onzin zijn. Je doet het niet. Je leest je bericht nog eens na. Plaatst een komma en vervangt een andere door een punt. Je hebt vier zinnen. Dat is niet veel. Maar kort en krachtig is misschien niet eens zo slecht. Beetje assertiviteit op tijd en stond. Och ja, goed zo. Druk maar op verzenden.

Wacht. Deed je nu net je ogen dicht? Neen. Of toch? Waarschijnlijk. De cursor verdwijnt weer van de verzendknop. Misschien moet je toch nog wat bijstellen. Wat kleur geven aan het geheel. Desnoods een snufje absurditeit toevoegen. Helemaal loos gaat het op dat toetsenbord. Je weet dat je een natuurlijke rem hebt. Enfin, dat denk je toch. Ruim zeshonderd woorden in goed vijftig regels. Dat lijkt er al wat op. Toch nog eens nalezen.

Je vraagt je af of dit niet te zwaarmoedig klinkt. Of het wel zegt wat je wou zeggen. Wat wou je eigenlijk vertellen? Je had geen idee wat je die onbekende wou vertellen. Of wel? Wat kun je een onbekende kwijt? Hoe ver kun je gaan? Kun je echt jezelf zijn? Misschien moet je maar weer wat verwijderen. De essentie overhouden. Misschien ook niet. Of toch? Wat is de essentie eigenlijk? Zelfs daar ben je niet geheel zeker meer van. Geklop op de deur.

Bericht verzonden.

Inhaleer - een puberaal liefdesverhaal

2008-11-09T17:40:00.003+01:00

Gisteren had ik een afspraak met een avondvullende monoloog. Beetje Spaans praktiseren. Plan: ik werd opgepikt aan de schoolpoort. Ik maakte mijn fiets vast aan een lantaarnpaal. Je weet wel, die aan de hoek van het hoofdgebouw. Ik keek rond, de laan af. Ik was een kwartier te vroeg. Al zie ik dat eerder als op tijd. Ik bleef rondkijken, ook in gedachten. De geur van verdorde maar met vocht doortrokken bladeren bracht me terug naar 1994. Ik was zeventien, jij slenterde al een jaar langer door het leven. In een omgeving vol schertsvertoon, verdrongen angst, plastieken trots en gewaande grootheid, waren we elkaars sprankel realiteit.

Aan die lantaarnpaal stond je vaak te wachten. ’s Vrijdags was je een uurtje eerder klaar met geveinsd opletten. Je wachtte tot ik, de haren losgemaakt, door de poort stapte. Ik wist dat ik, als ik naar links keek, jouw nerveuze glimlach zou zien. Je was altijd een tikkeltje gespannen. Zelden stond je zonder L&M in je hand te wachten. Toen ik om de hoek van de poort draaide, trok je snel het vuur aan in een peuk en inhaleerde je diep. Je hield dan vaak de filter voor mijn mond en liet me ook een teug nicotine trekken. Terwijl ik mijn lippen om de filter sloot controleerde je de helderheid van mijn irissen. Je zag in een sigaret een symboliek die niet alleen mij te boven ging. Je trok de sigaret terug en inhaleerde zelf nog eens, alsof het delen ervan ons dichter bij elkaar bracht. Regen, koude, wind of bevroren hemelwater; het deerde ons niet. Dat glorieus vervagen van wat om ons heen was, liet ons wortelen bij de lantaarnpaal.

Hoe het begon. We liepen samen school. Onze klassen deelden enkele lessen. Ze deelden nog wel meer. Conformisme. Wij zwommen als zalmen. We deelden onze pauzes, trokken ons terug. Ik vertelde je dat er iemand ’s nachts van je wakker lag. Je leek het niet te snappen, of je wou het niet snappen. Ik liet je raden. Je raadde niet. Ik denk nu dat je het niet wou raden. Ik drong aan. Je plooide niet. Ik hield van die koppigheid die je wipneusje deed krullen en je ogen een spiegel liet worden voor mijn smachten. De bel ging. Ik stond op. Je trok me aan mijn mouw. Je vroeg me wie er van je wakker lag. Je voegde er aan toe dat je zelf wakker zou liggen. Ik antwoordde dat ik het was. We liepen stil terug naar onze lokalen. Toen je binnen ging in één van de kleine gebouwen vroeg ik of je zou kunnen slapen. Je glimlachte verlegen. Ik keek je na tot de deur met een klap dichtviel en kwam vervolgens te laat aan. Na de schooldag wachtte je aan de lantaarnpaal. Je rookte een sigaret. Je liet me trekken.

Die vooravond praatten we lang, zittend op een bankje. Mijn fiets en jouw brommer als buffer tussen ons en wat rondom ons gebeurde. Het was november en dus fris en snel donker. Twee schoolgenoten stonden op een afstand te praten. Één ervan zat af en toe naast me in de les. Ze heette Els. Ik wist dat ze er niet zat met spieken als objectief. Ze stond daar en sprak met een vriendin. Over ons, zoveel was duidelijk. Wij spraken zenuwachtig over hen en raakten het idee ‘wij’ aan. Je porde me een paar keer tussen de ribben. Even later passeerden onze twee toeschouwers. We negeerden hen. Zodra ze om de hoek waren verdwenen, vroeg je of je me mocht kussen. Je ogen vlamden even. Je kwam dichter en een milliseconde lang waren we verbonden in een droge kus. Je keek vervolgens naar het straatasfalt en rommelde wat in je jaszakken. Je vond je gedeukte pakje filtersigaretten en nam er één uit. Je stopte de sigaret in mijn mond en gaf me vuur. Ik liet de sigaret smeulen. Je nam de sigaret over. Ik vroeg waarom ik er geen kreeg. Je greep naar je pakje en gaf me er één. Ik vroeg waarom ik de andere niet mocht houden. Je zei dat ik daar voor jou het vuur had ingejaagd. Dat je die zelf wou oproken. Je liet je brommer draaien en reed naar huis. Ik staarde je na. Het weekend begon.

De maandag die volgde was je enthousiast. Ik was koeltjes. Ik wist niet hoe ik moest aanbrengen hoe ik die zaterdag achter in het jeugdhuis met Els het net iets intenser knuffelen had ontdekt. Hoe ik je moest zeggen dat ik niet kon weerstaan aan die instant bevredigingsdrang. Hoe ik onze voorbije maanden het riool in kieperde. Maanden waarin we zij aan zij liepen bij schooluitstappen, soms achter de groep, meestal als statement ervoor. Hoe ik stilletjes griende omdat je niet doorhad dat ik dicht bij jou liep omdat ik dichtbij niemand anders wou lopen. Tegen de voormiddagpauze had je door dat het fout zat. Je vroeg me waarom ik je niet recht aankeek. Waarom ik zo stil was. Waarom ik zelfs niet vroeg hoe je weekend was geweest. Na het middagmaal wist je het. Je had gezien hoe Els met haar arm mijn middel naar zich toetrok en haar hoofd in mijn hals vleide. Ik zag dat je ons aankeek. Mijn armen hingen slapjes naast me. Sloom keek ik naar je pijn die woede werd. Ik ging voor het schokeffect. Ik duwde Els van me weg. Het rumoer om ons heen viel stil. De blikken van medeleerlingen vertelden een eigen verhaal. Je ogen waren het brandende Rome, en ik was Nero. Je draaide je om. Je liep weg, je gezicht verborgen achter je lange haren. ’s Avonds wachtte je me op. We hadden geen kans zei je, maar je wou horen wat je voor me betekende. Ik kon niet zeggen wat je voor me betekende. Je liet pijn los. Die verscheurde ook mij. Els kwam ons tegemoet. Ze ontplofte, meer naar jou toe dan naar mij. Twee vierkante meter samengepropte idiotie. Toen ze weg stiefelde wou je een sigaret opsteken. Je vond geen vuur. Ik bood je mijn aansteker aan. Je weigerde en stak de sigaret opnieuw in het pakje.

We braken niet helemaal. Spoedig brachten we samen weer vrije momenten door. Op vakantiemaandagen struinden we de markt af. Nadien verscholen we ons in een alternatieve jongerenkroeg kortbij het station. Het meubilair had er drie decennia eerder betere tijden gekend. Jij dronk Palm, ik bleef al die jaren bij cola. Je had intussen een vriend. Van hem stolen we tijd. Hij kende me vaag en was niet vol van onze vriendschap. Je vertelde me dat hij een vief kantje had. Dat we hem moesten mijden. We bleven elkaar zien met wisselende regelmaat. Telkens we afscheid namen droogkusten we. Op een marktdag blies je herhaaldelijk rook in mijn richting. Ik vroeg of je daar kon mee stoppen. Je zei nee. Ik fronste een waarom niet. Je zei dat het een teken van je verboden liefde voor me was.

Na onze schooltijd raakte ons contact in verval. We zagen elkaar goed vijf jaar niet meer. Tot onze blikken elkaar kruisten op de Lokerse feesten. We kwamen beiden het concert van Robert Plant & Strange Sensation bekijken. We praatten het voorprogramma door. Onze stemmen waren nauwelijks hoorbaar. We wisselden gsm-nummers uit. Voor het optreden van Robert Plant nam je afscheid en liep je naar de rijen voor het podium. Ik bleef trouw aan mijn plaatsje naast de geluidstafel. Na het optreden reed ik met vrienden huiswaarts. Ik ontving een sms. Je wou me zien. Die nacht nog. Ik stuurde terug dat ik op de trap naar mijn voordeur zou wachten. We reden de nacht in, door een rood licht, langs de foute kant door een eenrichtingsstraat. Je reed met me naar een uitkijkpunt over de Schelde. De motor ging af. Je greep je handtas en zocht je pakje L&M lights. Je greep een sigaret, bood mij er ook één aan. Ik refuseerde, zei dat ik niet langer rookte en dat een mens nooit zeker was of dat voor altijd was. Je draaide je raam naar beneden. Je blies de rook naar buiten. We keken naar de maan die in het westen de nacht kleurde. We reflecteerden over haar weerspiegeling op de kabbelkopjes van de rivier. Het maanlicht verbleekte naarmate de rode dageraad opdook in je achteruitkijkspiegels …

Luxe

2008-10-25T15:49:00.002+02:00

(Gesprek tijdens lunchbreak)

“Nog eens over wat ik deze voormiddag zei.”
“Wat zei je dan?”
“Dat een auto een luxeproduct is. Of beter: dat een auto vaak een luxeproduct is. Weet je nog?”
“Oh nee! Moet je daar nou echt weer op terugkomen. Natuurlijk is het geen luxeproduct. Dat heb ik je toch duidelijk gemaakt?”
“Kijk, woorden mogen niet losjes worden gebruikt. Ze hebben een betekenis, verklaard in gerespecteerde woordenboeken. Luxe betekent zoveel als niet noodzakelijk voor levensonderhoud. Later werd daar ook het begrip beroep aan toegevoegd.”
“Voilà, bewezen. Een auto is voor veel mensen noodzakelijk omdat ze die nodig hebben voor hun job, dus is het geen luxeproduct.”
“Daar zeg je het. Het kán een noodzakelijk kwaad zijn, maar het hoeft dat niet meteen áltijd te zijn. Niet iedereen heeft die auto nodig voor zijn job. Niet iedereen is een gladde vertegenwoordiger wiens voet meer dichtslaande deurstijlen heeft gezien dan bosgrond.”
“Akkoord. Maar je moet ook op je werkplek kunnen aankomen. Openbaar vervoer is vaak geen oplossing dan.”
“Klopt. Maar dan moet je me eens uitleggen waarom veel mensen er ‘s morgens twee uur spitsrijden voor over hebben en dat op elkaar vloekend kabaal er ’s avonds nog eens bij nemen. Die wonen niet allemaal in holletjes Pluto.”
“Je moet de mens keuzevrijheid geven.”
“Ik denk dat je dat vaak zou inslikken, keuzevrijheid is geen arbitrair idee. Maar dat doet er hier niet toe. Een product verliest niet de stempel ‘luxe’ omdat mensen kiezen het te kopen. Feit is dat mensen snel wennen en zich gewillig aanpassen aan omstandigheden die ze als vooruitgang beschouwen. Stilstaan op 't viaduct van Vilvoorde is in die zin ironisch.”
“Maar je kunt toch niet ontkennen dat een auto intussen niet meer weg te denken is?”
“Nou, wie er geen heeft kan dat net wel. Ik zit er bijvoorbeeld niet mee in om wekelijks drie tot vier keer de supermarkt binnen te wandelen om boodschappen te doen. Autobezitters kunnen dat vaak beperken. Maar ik heb dat genot niet gekend en heb me voorgehouden het nooit te kennen.”
“Man, je hebt nog geen kids rondlopen. Wat ga je dan doen?”
“Een maat van me heeft een zoon. Tof kind, beetje verlegen weliswaar. Maar voor ik weer afwijk … Ze verloren hun auto. Het vroeg een aanpassing. Denk je dat het een aderlating voor ze is? Neen. Het toont gewoon het aanpassingsvermogen aan van de mens. Soms doen we daar ook iets positief mee.”
“Het zal ze toch niet meer zo gemakkelijk vallen als voorheen?”
“Neen, uiteraard niet. Maar daar zeg je het wel. Het is gemakkelijk. Het bespaart je tijd. Soms. En soms is dat een zeer valabel argument. Je kunt inderdaad bijvoorbeeld op 8km van een bushalte wonen waar eens om de twee uur een bus passeert die je aan een station afzet van waaruit het nog eens anderhalf uur sporen is naar je bestemming. Ik mag er ook niet aan denken dat je dat ook nog eens moet doen in een stoptrein. Maar enfin, het gaat me niet meteen om die mensen.”
“Om wie dan wel?”
“Om diegenen die uit lamlendigheid achter het stuur kruipen, tiens. Mensen die in de auto springen om naar de bakker op de hoek van de straat te gaan. Ze leven, hoor je me? Ze vergeten dat ze ook voor de deur moeten kunnen parkeren als ze überhaupt een pietlutlange seconde tijdswinst willen slaan uit hun ritje. En al die chauffeurs die maar mekkeren dat ze nergens nog enige snelheid uit die zestienklepper kunnen trekken. Of die al dan niet gezellige doch lamgortige dronkaards die na een avondje zwaar stappen beweren dat alcohol hen geenszins deert. Tot ze even later, bij pakweg het verlaten van het café, struikelen over een traptrede die er nooit was en op de blankgeregende kasseien hun evenwicht mogen hervinden.”
“Alsof je zelf nooit een glas drinkt! Doe niet zo uit de hoogte.”
“Dat ik zelf ook wel eens een glas lust, daar is nog weinig geheim aan. Ik stap dat half uur huiswaarts wel. En wat me stoort is het klagen, man. Het ‘ze stonden er weer. Ik mocht weer alles afgeven. Rijbewijs, sleutels. Ik vertelde die patrouille dat ik nog wel thuis kon geraken hoor, dat ik helemaal niet zo verschrikkelijk dronken was.’ Ze kunnen ze niet lang genoeg van de straat houden! Tot ze echt inzien dat die nul punt vijf tolerantie er in de eerste plaats is om henzelf te beschermen. Je zult als weekendfeestmachine op een weekdag, kraaknuchter als een damhert, maar door een scheel van de wodka kijkende mottigaard worden geschept. Lig je daar mooi. En dan heb nog je de snobs die aan dwangmatige pronkzucht lijden.”
“Tja …”
“Merk en kleur belangrijker dan veilig en zuinig. Dat type dat niet bezig is met verkeer, maar met ’t schoon volk uit te hangen.”
“Vanwaar toch die agitatie, man?”
“De gemakzuchtige waanzin van de idee dat een auto voor niemand nog een luxe is die ervoor zorgt dat alles en vooral iedereen wordt belemmerd. Het is een ironie die ik moeilijk verteer.”
“En jij, de zelfuitgeroepen Springsteen-kenner. Fan van de Amerikaan die voor de lol zijn Humvee buiten haalt, zijn land van Noordoost naar Zuidwest doorkruist, daar aangekomen merkt dat de rit zijn donkere gedachten onvoldoende wist te verstrooien en dan maar terugreed. Hij schreef over weinig of niets anders dan auto’s, snelwegen en asfalt rijk aan remsporen. Ben jij wel consequent? Jij met je collectie cd’s, je halve bibliotheek en je vier hifi- of miniketens. Lonkt je ego ook niet naar narcistisch getinte praal?”
“Ik ontken niet dat die producten in feite een weinig noodzakelijke vorm van luxe zijn. Maar da’s het punt ook. Waarom zou je zoiets ontkennen? Een alcoholicus moet dat stadium ook door. Maar oh wee, als je aan het concept van de automobiel raakt. Zo noodzakelijk als een dak en muren om lijf en leden, zo essentieel voor het leven als de vezels in brood en groente! Knetter word ik van dat heilig huisje op slijtbaar rubber. En Springsteen, tja, hij valt in die categorie, ja. Al is het ginds anders leven dan hier. Je organiseert geen openbaar vervoer tussen 367km uit elkaar liggende dorpen van veertien zielen elk en, de ironie alweer, een tankstation. Dat begrijp ik ook wel. Hoe dan ook, de auto is zijn meest gebruikte metafoor. Een weg uit het dal der sombere kansloosheid. En hij weet dat het raam neerdraaien en de wind honderden kilometers ver door je haren laten waaien geen oplossing is. Je kunt niet vluchten, je kunt je er enkel doorheen vechten. Bekijk hoe de metafoor zich over platen heen ontwikkelt en je begrijpt me wel.”
“En wat als Springsteen ergens in een weide waar in een straal van 30km geen bus of trein komt, een vier uur durend concert geeft? Zoals in zijn begindagen: totaal murw gespeeld verlaat hij het podium. Het enige concert dat je voor je dood nog wil zien. Je zult er misschien geraken, maar koppig als je bent, doe je op niemand een beroep je weer thuis te krijgen. Daar ga je toch wel spijt van hebben als je die nacht in regen en koude moet doorbrengen.”
“Ik vind er wel iets op.”
“Ja, natuurlijk, uiteraard. Een ziektebriefje voor de komende week zeker? Of, stel dat het je ooit nog overkomt, je vriendin wil met je naar zee. De laatste trein zou het plezier verbrodden, want die rijdt al om half elf.”
“Voor die ene keer boek je dan toch een hotel! Of, wanneer je die trip trouwens ’s zomers doet, dan kun je net zo goed in de duinen een kuipje uitgraven en daar de nacht doorbrengen. Kun je ondertussen nog de Grote Beer van de Kleine onderscheiden, vallende sterren tellen en ingehouden wensen prevelen.”
“Alsof ík om dat bijgeloof iets zou geven?”
“Da’s de essentie eigenlijk. Geven we er genoeg om als het er op aan komt?”
“Hoe bedoel je?”
“Eigenlijk komt het er al op aan. Ruim een vijfde van die co2 in de atmosfeer verliet ooit een uitlaatpijp. Laat iedereen het hoofd maar onder de nu nog aanwezige graszoden steken. Spoedig verzanden ook dat beetje groen in fijne, bruine korrels en ander stof. Een dagje Brussel op een weekdag en je hebt zowat een slof sigaretten aan co2 binnen. Oké, da’s overdreven. Lichtjes. Maar daar rijden ongeveer 400.000 wagens per dag rond. De meesten om mensen op hun werk te brengen, maar de inwoners pakken ook hun statusschroot voor een verplaatsing van een vaak onbetekenende 5km. Maar goed, waar trekken we de grens tussen gemak en die moordzucht die onze soort eigen is?” “Steekt de amateurbioloog in jou zijn nerveuze hoofd weer op, ja? Waarom zouden wij hier eigenlijk propere wagens moeten kopen, terwijl die oude, de straat onwaardige wrakken ginder achter in Siberië en Afrika tonnen uitstoten?”
“Waarom? Omdat we onze eigen morele standaard niet mogen verlagen, tiens. Om verandering te creëren moet je er in de eerste plaats een aanvang mee nemen. De vraag is overigens niet waarom, maar waarom niet. Het is niet omdat in een Zuid-Amerikaanse, verdoken dictatuur de mensenrechten een met de voet getreden concept is, dat wij die rechten hier ook moeten overboord gooien. Toch? Maar we wijken af. Laat ik even concreet worden. Brussel heeft een massa idioten die voor minder dan één te verwaarlozen kilometer de auto neemt. Die verplaatsingen maken een vierde uit van wat dagelijks ronddoolt. Vind je dan niet dat die klojo’s moreel verantwoordelijk zijn? Ik bedoel, we zijn hier met zijn allen het meest zeldzame dat we kennen compleet aan het opbrassen: Leven in dit heelal! En niemand die daarvoor dat toekomstig stuk schroot aan kant wil laten. Da’s geen mes in de rug, da’s netjes in de borst. Oog in oog, met het lemmet gekarteld en de pols draaiend, snap je? En je komt er niet eens zo snel van af. Dat mes gaat niet het hart in. Nee. De pessimist annex doemdenker is al lang uit me weg, maar het zou hier traag maar zeker wel eens een tweede Venus kunnen worden voor de Zon door haar waterstof zit en gaat uitzetten. Kun je voorstellen dat je achterkleinkinderen zachtjes aan wegsmelten met alles wat hen omringt? Wegsmelten is hier niet noodzakelijk figuurlijk bedoeld. Enfin, ik wil dat echt niet uitsluiten. Snap je dat dan niet?”
“Wind je niet op, man. Je bent al zo’n stressmug. Kijk ook eens naar een andere zijde, carpoolen bijvoorbeeld. Dat wordt toch al lang gepromoot?”
“Misschien al twintig jaar, ja. Enkel jammer dat niemand aan het carpoolen slaat. Oké, niemand is veel gezegd. Één op vijf wagens bevat meer dan één persoon, vaak koppels die in stilte een auto delen me dunkt. Geslaagd in theorie, dat carpoolen.”
“Rustig nou, man. Weet je nog waarover je begon? Of een auto een luxeproduct is. Kun jij even afwijken! Volgens mij zoek je gewoon wanhopig naar een manier om je reisgedrag naar zuiderse oorden te compenseren.”
“Ik heb voor zover ik me herinner nooit echt geklaagd over die brandstoftoeslag die Europa wou opleggen.”
“Da’s, wees eerlijk, ook wel compleet naast de kwestie.”
“Oké, ik geef toe, temperament is mijn sidekick. Of een auto een luxe is? Misschien moet ik bijstellen, ja. Een last?”

Smogdroom

2008-10-01T20:29:00.002+02:00

Wat er zich ’s nachts in ’s mensenbrein afspeelt is ook voor de wetenschap nog steeds een niet geheel ontraadseld fenomeen. Dat weerhoudt me er niet van graag te dromen. Vooral de dagvariant die vaak spectaculaire wendingen neemt, maar dat doet niet ter zake hier. Wat ik in de donkere helft van de dag echter liggend bevroed, daarvan onthoud ik zelden meer dan het idee iets aan mijn snel bewegende ogen zien voorbijkomen hebben. Blijkt er bij het krieken van de dageraad toch een restant achter te blijven, dan is het vaak niet meer dan een richtingaanwijzer. Als ik mijn bewust beleefde nachtrust niet overgeef aan nachtmerries – die ik me áltijd weet te herinneren – dan trek ik zelf graag het pak van onderwerp of gewillig lijdend voorwerp aan in een lucide droom. Niet dat het leuk is, maar er komt wel eens een vraagstuk of tweeëntwintig om de hoek loeren. Niet alleen over je eigen persoonlijkheid en je verhouding tot wat zich rond jou bevindt, maar ook over een immer evoluerende maatschappij. Niet meteen visionair, evenmin beangstigend. Wel vraagoproerend. Het ‘beeld je eens in’ gevolgd door de grote ‘wat als’ zeg maar. George Orwell, Philip K. Dick en de broeders Wachowski ontmoetten elkaar vorig weekend in een setting waarin niemand koordloos door het leven scharrelt. Ver vooruit in de toekomst of zo’n tien jaar is niet meteen relevant, al schat ik dat het drama zich eerder ergens rond 2076 voltrekt. Ik, de logische hoofdfiguur in mijn eigen lucide droom, ontving net een telegram.

Ik opende de kaarthouder en nam de informatiedrager eruit. Het ding was zowat een bankkaart groot. Ik schoof de magneetstrip door mijn persoonlijke lezer en op mijn tv-scherm verscheen de boodschap dat ‘mijn kind’ klaar was. Ik werd die dag verwacht aan de afhaaldienst. De instructie luidde dat ik me naar een teleportatiebox moest gaan en een bepaald nummer moest ingeven. Dat kon via de chip op de kaart die de boodschap bevatte. Verbaasd en niet helemaal zeker van wat ik te verwachten had verliet ik mijn appartement, ging de trap af en liep de straat op. Twee straatblokken verder kwam ik bij de teleportatiebox. Ik duwde de kaart in de gleuf en drukte de hoornloze haak in. Ik zoefde weg zonder de bestemming te kennen. Ik kwam aan in een terminal in een gigantisch gebouw.
Ik keek rond in de ruimte. De verdieping van het immense gebouw waarop ik me bevond torende boven de zwaar wegende smogwolken uit. Wolken die het straatplaveisel gijzelden en de daar wonende mensen slechts karig van zonlicht voorzagen. Door de in koepels uitlopende ramen waren de daken van andere, al even gigantische gebouwen te zien. Op hun daken kwamen teelten tot wasdom die voor het invallen van de eeuwige smog op door boeren bewerkte velden geoogst werden. De percelen strekten zich uit over de gehele horizon. Systematisch werd een perceel af en toe overkoepeld. Daaronder produceerden genetisch gemanipuleerde loofbomen grote hoeveelheden zuurstof. Die werd via pompen naar leidingen onder het straatoppervlak gestuwd. Van daaruit borrelde in zorgvuldig en minimaal afgemeten hoeveelheden de zuurstof via kleine gaten de straten in. Het was een heldere dag daarboven. Geen spat van een wolk. Het licht deed pijn aan mijn ogen. Ik liep doelloos rond in het gebouw. Een mensendrom bewoog zich individueel in een schijnbaar opgelegde richting. Niemand botste tegen een ander op, niemand sprak een ander aan. Ik vond de infobalie. Daar vroeg een dame me naar de telegramkaart. Ik gaf de kaart aan de dame. Ze ging na welke informatie erop stond en zei dat ik me naar lift drie mocht gaan zodra ik mijn naam hoorde afroepen. Naast het schuifelen van voeten en de af en toe galmende en nasaal klinkende servergestuurde omroepstem was het stil in de ontvangsthal. Ik liep naar de ramen en staarde naar buiten. Wel een halfuur lang prentte ik me het blauw van de lucht in.
Ik hoorde mijn naam echoën en stapte naar lift drie. De deuren sloten zodra ik was ingestapt. De lift kende geen teller maar daalde voelbaar snel. Goed drie en een halve minuut later openden de deuren zich. Een dame in een witte doktersjas stond me op te wachten. Ze vroeg nogmaals de telegramkaart. Ik stak haar de kaart toe. Ze duwde hem in een leesmachine. Aan het andere eind van het apparaat liep een certificaat uit de printrol. De dame gaf me het document en vertelde me dat ik het na “het innen van mijn kind” voor ontvangst moest ondertekenen en aan de bode beneden moest bezorgen. Ze toonde me de weg naar een steile, neerwaarts rollende geautomatiseerde trap. Het einde ervan was niet te zien. Ik liet me meevoeren doorheen de metalen koker. Door de beperkte snelheid duurde de tocht verscheidene minuten. Het saaie, aluminiumgrijze decor wiegde gedachten tot moes. Beneden kwam ik aan een balie die opgetrokken was uit hetzelfde materiaal. Ik gaf het certificaat af aan de bediende. Ze liep naar achter door twee klapdeuren zoals de deuren die de eetruimte van een restaurant scheiden van de keuken. Een moment later kwam ze terug. Ze verzocht me het certificaat te tekenen. ‘Het kind’ kon ik vijf meter verderop uit de lade nemen. Het had zijn basisopleiding met vrucht beëindigd, zei ze. Zijn toekomst kon in de technologie liggen. Voldoende stimulans kon van hem een succes maken. Ik tekende onbewogen het certificaat en schuifelde vijf meter verder, opende de lade en nam de achterwaarts geplaatste kinderstoel uit de lade. Het kind woog behoorlijk.
Ik draaide de kinderstoel en keek neer op de kaalgeschoren schedel van de mij toegekende zoon. Grote, leergierige ogen keken me verwachtingsvol aan. Ik vroeg hem hoe oud hij was. Hij antwoordde dat hij net zeven was geworden. Hij wilde weten of ik zijn papa was. Ik knikte. Ik vroeg hoe hij wilde heten. Met een stralende glimlach antwoordde hij dat hij Meo een mooie naam vond. Ik vertelde hem dat ook ik Meo een mooie naam vond. Hij had weinig meer aan dan een lendendoek, merkte ik. Ik legde mijn overjas over zijn lichaam heen. Buiten was het kil. De bediende moedigde me aan het gebouw te verlaten. Er wachtten volgens haar nog anderen op hun kind en ze kon slechts één ouder tegelijk verder helpen. Ik ontklikte de draagarm van de stoel en liep naar de automatische, van geblindeerde ramen voorziene schuifdeuren. De bediende drukte op een knop. De deuren schoven snel open. Daarbuiten wachtte het halfduister dat de dag van de nacht scheidt. Meo trok nog steeds grote ogen.
Meo en ik kwamen buiten. Hij keek energiek rond, terwijl ik bedacht hoe ik thuis kon raken. Ik vond geen herkenningspunt, wist niet in welke stad ik me bevond, laat staan in welk district. Ik sloeg de eerste straat rechts af en liep die ongeveer vijf minuten door. Ik had gehoopt een klerenzaak tegen te komen. Geen spoor ervan. Mijn arm werd moe van het dragen. We naderden een pleintje met in het midden een fontein. Er had in geen jaren nog water de lucht verblijd. Wat overbleef was drekkig bruin door neerslaande smog. Verkankerd water. Ik vroeg Meo of hij al kon lopen. Hij knikte. Ik hielp hem overeind te komen. Hij zei dat hij de stoel niet meer zou nodig hebben. Dat hij naar huis wou. Ik vroeg hem wat ‘huis’ voor hem betekende. Hij gaf geen antwoord. Geprogrammeerd om te weten en sentiment te bannen. Ik vertelde hem dat ik niet wist hoe er te geraken. Dat ik geen telegram had die ons beiden in een flits terug kon teleporteren. Hij vertelde me dat hij daarover geleerd had. De eerste test voor de ouder was veilig thuis geraken met het kind. Lukte dat niet, dan was er niets verloren. Een kind van een slechte ouder deugt evenmin. In het grote geheel betekent het zoveel als een verwijderde zwakke schakel. Een kind van een gefaalde ouder wordt zelf nooit ouder. Meo’s gelaat verried enige trots. Hij wist hoe deze maatschappij werkte. Ik gooide de stoel op een stapel afval van variërend allooi.
We keken wat rond. Moeders met dochters, vaders met zonen. Niemand praatte met iemand anders dan het eigen kind. Iemand die alleen de straat op ging had enkel oog voor de straatstenen. Ik stond op en vroeg iemand naar een klerenzaak, omdat ik Meo aan het najaar aangepaste kledij wou bezorgen. De man negeerde me, versnelde zijn pas. Glurend vanonder zijn dikke wenkbrauwen keek hij om bij het rechts afslaan in een donkere steeg. Ik nam Meo bij de hand. We liepen een laan in aan de andere zijde van het plein. De laan was geflankeerd met versteende bomen. Allen met een bruine bast en geknakte kruin. Aan het einde van de laan knipperde neonverlichting. We kwamen aan bij het leeggehaalde pand en zagen het verspaanderde hout van wat eens de deur was. Meo keek vragend naar me op. Neen, niet thuis. Ik kon hem vertellen wat thuis was, maar had geen idee hoe ik er heen moest. Een dame passeerde met haar dochter. Voor ik haar een vraag kon stellen, verdween ze met steeds snellere passen om de hoek, daarbij haar dochter aan de arm sleurend. Ik probeerde haar nog na te roepen maar de woorden stokten. Roepen deed je niet. Je hield je kalm. Altijd. Je stem verheffen was oproer kraaien, genoeg voor eenzame opsluiting. Iedereen zweeg of sprak enkel met wie hen toegewezen werd. Meo keek nog steeds hoopvol naar me op. Hij zag mijn intussen hangende schouders en glimlachte …

Toen besliste ik dat er maar één manier was om me van daar naar huis te teleporteren.

Tandenbijten

2008-09-24T16:48:00.001+02:00

8:03. Ik hou niet van afgeronde opstamomenten. Op doelloze vakantiedagen laat ik dat sowieso achterwege, die wekker. Tenzij naar het einde toe van een keten van die dagen. Dagen waarop het doelloze wat te smeuïg begint te voelen. Vandaar dus 8:03. En blèren dat het ding deed. Na de nieuws-, verkeers- en weersberichten de zoete praatjes en plaatjes die zowat elke dag het nieuws volgen. Niet zozeer het nieuws is daarbij het sleurelement. Onzin van betrekkelijk overbodig niveau. Er kon geen glimlach af. Niet in het minst omdat mijn linkeroog gebukt ging onder traag stekende hoofdpijn. Als ik daar last van heb dan heb ik dat altijd enkel links. Dat is op zijn minst gezegd beu. Geen wonder dat mijn linkeroog het minst ontwikkelde mijner beider lenzen is. Het liep er deze ochtend niet enkel pijnscheel bij, maar het hangt er ook immer lui bij. Tot het einde mijner tijd zal het ooglid daar de luiwammes uithangen. Een trek die bij andere familietakken weliswaar minder verborgen wist te blijven. Je hoort me niet klagen. Maar op een zaterdagnacht rond 02:38 die blauwe kijkers van me nog bovenhalen om bij wat vrouwelijk schoon interesse te doen ontluiken is een toonbeeld van weinig resultaatgericht denken. Enfin, 8:03 ging de radio dus aan het blèren.

Ik liep de trap af, evenwicht vindend bij de leuning. Via de nachthal en de woonkamer kwam ik in de keuken terecht. In de hoek daar bevindt zich het apothekerskastje. Recent opgeruimd. Geen spoor van een pijnstiller. De eerste vloek van de dag was een feit. Pas twee en een halve minuut verder scheurde ik een zakje met wit poeder open. De inhoud gleed in een glas. Één van die dingen waar ooit mosterd in zat, waarrond Taz achter Daffy aan zit. Ik zocht water. Enkel ijskastgekoeld. De kraan dan maar. Ik hou niet van koud water. Ik roerde het goedje om tot door het water slechts nog wazige partikels van de pijnstiller ronddraaiden. Het goedje plensde mijn slokdarm in. Een maag niet langer nuchter en toe aan een ontbijt. Een ontbijt voor de tv: the following events take place between 7pm and 8pm. Misschien goed dat hier wel afgerond werd. Dat zou anders nogal een zootje worden.

Na het ontbijt voor tv en een middellange stop in de badkamer zocht ik de enige nog werkende fietspomp die ik rijk ben. Die zat verborgen tussen aftandse paraplu’s en niet werkende fietspompen. Misschien moet ik af en toe eens iets weggooien. Geen zwak plan voor binnen goed een jaar. Enfin, banden oppompen, dat wordt moeilijker naarmate je lucht in die rubberen tube hebt geperst. En ik hou van harde banden. Ik was na twee stuks, zeg maar, pompaf. Tijdelijk weliswaar, recuperatie was altijd al een sterk punt. En ik had nog een fietstocht van 5km voor de boeg. Verdubbel dat maar, ik moest nog terug ook. Eindbestemming was een sportzaak in een nabijgelegen, recent met een waarachtig cultuurcentrum opgekalefaterd plattelandsdorp. De mentaliteit daar mocht meteen ook eens opgekalefaterd worden. Reden voor mijn verplaatsing: een paar aan mijn voeten gegoten zittende loopschoenen. Merk onbelangrijk.

“Gaat u maar naar de loopband, ik stuur zo dadelijk wel iemand”, zei de overmaats verjaarde bediende aan de kassa me op zachtaardige toon en met glimlach. Ik stond er al goed 42 seconden mijn hand op te steken. Ze had mijn “hallo, goeiemorgen” niet gehoord. Ik bedankte haar en wandelde door naar achter. Ik was de tweede wachtende. De man voor me was een aantal weken eerder al begonnen met lopen. Op het strand, tijdens zijn verlof aan zee. Zo zei hij. Hij had dan maar besloten een echt paar loopschoenen – voor mensen die wat zwaarder zijn – te kopen. Hij moest dringend die rookstopkilo’s weer kwijt. De verkoper zei dat lopen daar goed voor was. Derde paar, goedkoopste paar, goede paar. Toen was het mijn beurt. De verkoper annex ergotherapeut vroeg me of ik al begonnen was met lopen of nog moest beginnen. Ik vertelde hem dat ik het type was dat eerst besliste de noodzakelijke attributen te kopen en nadien wel zag of het volhardingsvermogen eveneens aanwezig was. Hij antwoordde niets, maar vroeg me om mijn voeten op de loopband te laten stappen. Kon hij kijken waar mijn voeten steun nodig hadden. Ik kreeg een woordenstroom over me heen. Ik had nog steeds hoofdpijn, zij het in iets lichtere mate. Ik onthield dat ik een net iets minder zware voet had dan mijn voorganger. Ik kreeg eveneens drie paar schoenen. Tweede paar, best zittende paar.

Een slordige 100 euro en 5km fietsen later draaide ik de oprit op. Misschien had ik ook een loopbroekje moeten kopen. Misschien had ik zelfs helemaal geen sportief uitziende short meer. Dertien jaar geleden liep ik voor het laatst. Dat veroorzaakt twijfel als je kledij zoekt. In de kast naast mijn bed vond ik een short. Lekker soepel, vederlicht. Al is vederlicht bij 14° C geen must. Klokslag 11:59 liep ik met mijn nog blinkende schoeisel langs de schoolpoort van het peutertuintje goed vijftig meter van mijn voordeur. Wachtende grootouders in een alledaags gesprek. Ik nam het straatbeton. Lekker soepele tred. Eerst de hiel en dan de rest van de voet rollen. Dat had ik een dag eerder nog opgezocht. Om zeker te zijn. Had ik ook iets gelezen over ademhalen? Had ik beter gedaan. Een kwartier en wat ironisch bedoelde aanmoedigingen van de door de stad ingehuurde groendienst verder hadden die moedig pompende longen 50 meter respijt verdiend. Ik liep nog vijf minuten verder op mijn looppad naar de pijngrens. Stapte vervolgens de laatste tientallen meters tot de oprit uit. Cool down, heet dat dan.

Ik vraag me af of mijn lichaam zich morgen naar mijn soepelheid eisende geest zal gedragen. De kans is eerder klein. Zo’n vermoeden had ik al bij vertrek. Wellicht gedragen mijn benen zich nog welvoeglijk. De pijn zal zich eerder op onverwachte plaatsen uitstrekken. Rug, buik, schouders; lichaamsdelen die je niet zou associëren met lopen. Van dijen en eventueel kuiten verwacht je dat ze pijn gaan doen. Wellicht meer bij het afdalen van een trap dan bij het oplopen ervan. En die pijn is twee dagen later doorgaans pas aan het hoogtepunt gekomen. En dan moet je die joggers en dat shortje weer aantrekken. Dat wordt geen zicht. Vooral niet de eerste 500 meter. Dat weet ik. Ik ben nu al van plan later of vroeger te vertrekken. Hoe minder toeschouwers, hoe groter dat gevoel over dat tandenbijten. Mijn tandarts even verderop moedigt me meer dan waarschijnlijk aan als ik zijn praktijk voorbijsnel. Hij kent mijn sportverleden. Hij grijnst zich te pletter, weet ik. Een kroon meer of minder …

Niet traceerbaar (applausmeester deel 3)

2008-09-05T14:41:00.002+02:00

De gouden regel bij rollende trappen tijdens drukke momenten: rechts sta je stil zodat links mensen de extra gewonnen tijd van het naar boven rollen kunnen uitbuiten. Veel mensen hebben het echter niet begrepen op die regel. Ze bekijken je verontwaardigd als je ze met een vriendelijk ‘pardon’ verzoekt om even plaats te ruimen voor jou. Zo ook in de vijf verdiepingen tellende klerenzaak in onze hoofdstad. Tijdens koopjesperiodes gaat het er sneller vooruit. Wie niet rent, niets kopen kan. Dat motto. Me naar de hoogste verdieping begeven voor de elektro-, hifi- en mediazaak ging die middagpauze niet gepaard met een door traplopen verhoogd hartritme. Bovengekomen liep ik als een Usain Bolt op leeftijd echter wel richting letter V van de audiosectie. Ik was er acht dagen eerder al geweest. Bleek dat de plaat er nog niet pronkte omdat de release pas een week later voorzien was. Ik greep een versie inclusief dvd en vergeleek die met de reguliere versie. Vijf bonkige euro’s verschil. Desondanks aanvaardbaar, zij het nipt. Ik nam een exemplaar en slenterde richting dvd’s. Niet dat ik mijn plundertocht daar voortzette. Het was eerder windowshopping, maar dan zonder glas. Ik kon me bedwingen. Voor eens. Ik liep nog even langs de sectie wereldmuziek. Die altijd tekort schietende sectie wereldmuziek. Uitgaven met goedkoop schreeuwerige hoezen brengen zelden de rust die je zou verwachten van wat tegenwoordig hip een ‘chill’ label krijgt. Laat staan dat er enige kwaliteit in zit. Ik verhuisde dan maar richting kassa langs de afdeling computergames. Het was al even geleden dat ik me nog liet overhalen door de belofte van uren spelplezier. Ook hier bleef ik rustig. Goed halfweg mijn tocht richting betaling hoorde ik mijn naam. Ik keek op.
“Ben jij dat?”
“Ehm … Ben?”
“Ja, inderdaad.” Ben drukte me hartelijk de hand. In zijn linkerhand had hij een voor mij high-tech webcam vast. “Da’s al even geleden. Zo’n tien jaar ofzo?”
“Dat moet zoiets zijn, ja. Hoe gaat het?”
“Alles goed met mij, dank je. Je gaat beter met kort haar trouwens.”
“Och ja, de Jesus-look was al enkele jaren out. Maar ik ben een trage. De Kretenzerzon liet de kalende plaatsen te zeer schroeien. Dat zorgde voor een wankel evenwicht.”
Ben lachte.
“Wat ga je kopen?”
“De nieuwe van The Verve. Tien jaar is lang. Onvergeeflijk lang. Desondanks moet dit de collectie in”, antwoordde ik hem terwijl ik de cd omhoog stak. “Het is één van die dingen die ik nooit meer had verwacht, maar net daardoor was het wachten eens ik erachter kwam een ellendige test voor mijn geduld.”
“Ja, The Verve. ‘Sonnet’ betekende wel iets voor me vroeger. Raar hoe je een persoonlijk element kunt toevoegen aan een song en dat gevoel jaren later nog kunt oproepen.”
“Die tot niet zo lang geleden ontraceerbare circuits van het menselijk brein, niet waar? Ben je nog actief bij ‘Uit de kast’?”
“Neen, al enkele jaren niet meer. Werk en andere passies dwongen me tot kiezen. Ik had geen ruimte meer over. Je hebt toch geen nare gevolgen ondervonden van je deelname aan het radioprogramma?”
“Niet meer dan akkefietjes eigenlijk. Achteraf bekeken dan toch. Er was dat ene voorval waarbij één van mijn beste maats toch aan het twijfelen ging door de roddels die ontstonden. Roddels verspreid door een paar zestienjarigen die af en toe eens in het jeugdhuis kwamen. Maar dat waaide snel over. Nou ja, snel. We spraken twee weken niet tegen elkaar of zo. Ik verweet hem uiteindelijk dat hij het zelf blijkbaar niet zo goed wist en de confrontatie niet aan kon met die twijfel. Emotioneel puberaal gebral uiteraard. Enfin, het was een berekend risico als hetero even meewerken aan een homo-radioshow.”
“En verder geen last gehad van mannen die even kwamen proberen? Je hebt je daar immers wel in de spots geplaatst.”
“Niet in Dendermonde, nee. Wel eens in Borgerhout. Ik was er aanwezig op een symposium. Na afloop gingen we met een groepje eten. Waar weet ik niet meer. Dat de lasagne er verrukkelijk was, dat heb ik wel onthouden. De wijn was ook niet slecht, dacht ik. Soit. Rechtover me zat een man, goed vier jaar ouder dan ik. Verzorgd uiterlijk, al had hij lak aan het dragen van een driedelig kostuum. Hij ging eerder voor een update van die typische Miami Vice-tenue; gevlekte jeans, T-shirt en geklede vest. Stijlvol en jeugdig. Tijdens het eten praatten we wat over de actualiteit. We verschilden van mening over de impact die het SARS-virus zou kunnen hebben gehad. Ook dat weet ik nog. Nutteloze details onthoud ik. Ik dacht dat hij Phillipe heet. Ik kende de buurt niet en moest nog met de trein terug. Hij stelde voor me te begeleiden. Toen we naar het station liepen had ik het nog niet door. Aan het station wel.”
“Hij maakte avances?”
“Ja, discreet en zeker niet opdringerig. Een beleefde uitnodiging om de nacht verder te zetten.”
“Hij nam het goed op?”
“Ja, dat wel. Ik hoefde niet eens iets te zeggen. Mijn gezicht had waarschijnlijk de uitdrukking van het niet graag kwetsen, maar het te moeten. Nou ja, zo erg was het uiteraard ook niet. Ik denk dat hij sowieso enkel een losse flirt op het oog had. Enfin, wat doe jij zoal nu?”
“Ik werk sinds drie jaar bij het Vlaams Audiovisueel Fonds, project filmlab.”
“Ah, een collega zeg maar. Eveneens Vlaamse overheid. Bevalt het je?”
“Ja. Heel toffe ploeg en materie die me boeit. Ik kan mijn ei kwijt en krijg waardering voor mijn werk. En eh ... Ik word er algemeen gerespecteerd, zeg maar. Sommige mensen zijn met minder tevreden. Ik ga dus niet klagen. Maar ik ben aan mijn laatste week toe. Ik vertrek dit weekend naar Finland. Helsinki. Mijn vriend doet aan netwerkbeveiliging. Legaal hacken is zijn passie, zeg maar. Het is zijn vierde buitenlandse reis. Die reizen lopen altijd over enkele maanden. Makkelijk is anders, maar het hoort erbij. Ik zorg ginds wel dat ik een paar van die duizend meren te zien krijg”, grijnst hij.
“Voor mij gaat het binnenkort ook naar het buitenland. Weliswaar niet naar noorden, maar naar Spanje.”
“Ah, bi- en monokini’s ”, grapt Ben.
“Ja, dat ook”, antwoord ik lachend. “Maar vooral de laatste hoogtepunten die ik in Andalusië nog niet heb bezocht. Córdoba, Sevilla en Rhonda. En een mondje Spaans oefenen.”

Het gesprek ging nog even door. Ben had enkele jaren geleden al de verschillende barrio’s van Sevilla verkend. Na het in ontvangst nemen van een paar tips, waarvan ik niet kon beloven dat ik ze kon onthouden, wisselden we gsm-nummers uit en namen we afscheid. Ik ben geen beller, hij evenmin.

Krijten (applausmeester deel 2)

2008-09-02T14:04:00.005+02:00

...

Tien dagen later loop ik het jeugdhuis buiten met Dirk; schilder, beeldhouwer, muzikant en performance artist gebundeld. Het was rond elven en het jeugdhuis baadde in verlatenheid. Dirk en ik hadden vooral gepraat over muziek. Hij kon niet begrijpen dat ik nog niet vertrouwd was met Nick Cave and the Bad Seeds. Ik stelde me toen voor dat Nick Cave er bij mij niet zo zoet zou ingaan, maar Dirk overtuigde me om toch een paar platen te beluisteren. Terwijl we de dubbele sluisdeur van het jeugdhuis openduwden, botsten we op Johan. Johan was eveneens een vaste bezoeker, maar iemand die van Nick Cave de spreekwoordelijke muur oploopt. Hij paste op de uitnodiging van Dirk, die een vuurtje joeg in een zelfgerolde sigaret. Het ging dus naar zijn huis, een kleine vijf minuten verderop. Ik leerde die avond inderdaad een paar fijne platen kennen. Sfeerverlichting, een fles wijn, een achterafje whisky en gemakkelijke zetels vormden er de ideale ingrediënten voor.

De dag nadien ging ik poolen met Johan. Na een eerste spelletje vroeg hij me of ik hem iets moest vertellen. Ik maakte hem duidelijk dat ik niet begreep waar hij heen ging.
“Gisteren, toen je met Dirk plaatjes ging luisteren”, begon hij nadat hij bij de breakstoot de ballen over de tafel had verspreid. “Toen hoorde ik twee jonge kerels praten. De ene zei tegen de andere dat hij je kende van bij de opnames van dat radioprogramma. De avond waarbij je volgens die kerel nogal onnozel met dat bord stond te zwaaien. Je zou nogal ‘close’ geweest zijn met één van die gasten die het jeugdhuis annexeerden voor die avond.”
“Je weet toch dat ik toen de fameuze titel van applausmeester had? Ik sprak met één van de jongens die het hele zootje mee organiseerde. Tuurlijk deed ik dat. Ben, zo heet hij, was onze contactpersoon. Ik was geïnteresseerd in hoe mensen reageren op zijn anders zijn. Anders zijn in hun ogen dan. Blijkbaar toch niet zo van de poes.”
“Ja, dat kan wel zijn. Maar die gast gisteren beweerde dat hij je die avond aan de toog heeft zien lebberen.”
“Zien wat?”
“Hij heeft je een tong zien draaien met die man. Jullie stonden aan de toog.”
“En jij gelooft zoiets?”
“Ik weet niet wat ik moet denken, eerlijk gezegd. Toen je gisteren weg wandelde vertelde die kerel tegen zijn maat dat Dirk je vaste vriend was. En dat hij daar de 'bewijzen' van had gezien. Je trekt de laatste weken wel meer met hem op ...”
“Man, luister eens naar jezelf. Dirk en homo in één zin? Niemand in dit land is meer hetero dan hij. Wat een onzin. Gast!”
“Oké, je hebt een punt. Maar waar zit jij dan? Waar moet ik jou plaatsen?”
“Je gelooft die snotaap, of wat?”
“Ik weet het niet. Hij klonk zeker.”
“Dat doet elke roddelsmikkel die zich niet moet verantwoorden voor zijn onzin. Je gelooft hem echt, hé?”
“Vertel jij me dan wat er gebeurd is.”
Johan speelde intussen op de gestreepte ballen. Hij potte er één en keek me aan. Zijn verwachtende blik ging gepaard met een zweem van wantrouwen. Hij krijtte de top van zijn keu en potte opnieuw, zonder oog voor positiespel. Ik wachtte even en keek naar buiten. Het donker verborg de half horizontaal vallende regenstriemen.
“Ik vind dit erg, me moeten verdedigen voor de nonsens van een ander. Om een reden waarvan ik überhaupt vind dat ik het niet zou hoeven te doen, als het waar was.”
Ik stootte en miste vol groen.
“Geef je het dan toe?”
“Kerel …”
Johan miste een bal. Ik bekoelde mijn verontwaardiging door vol geel in een middenpocket te stoten. Positiespel was altijd al een natuurlijk gebrek voor me. Vol rood botste van de band en wit verdween in een hoekpocket. Ik haalde de bal uit de vangbak en gaf hem door aan Johan.
“Je gaf nog geen antwoord”, rakelde hij zijn vraag op toen hij de bal van me overnam.
“Laat het rusten. Ik jaag misschien de vrouwen niet na, maar dat betekent niets. Fuck man, dat je hier zo op hamert. Ik begrijp het niet.”
Johan legt de bal achter de moeilijkst potbare bal, halfblauw, in een hoek van goed 15° om vervolgens een prima serie neer te zetten.
“Het stoort me niet, hoor, maar ik zou het wel graag weten. Dan moet ik je misschien ook ‘anders’ bekijken”, zei hij tussen twee pots door. Hij miste zijn laatste halve, terwijl zwart in een prima positie lag.
“Nee, ik ben geen homoseksuele man. Mocht het wel zo zijn, dan had ik je dat al verteld, denk je niet?”
Ik miste op een haar na vol groen.
“Dat is net waar ik aan twijfelde.”
Johan speelde halfgroen en richtte zich op zwart. Hij miste.
“Weet je, je wantrouwen steekt. Ik vraag me af waar dat vandaan komt. Kun jij me dát eens uitleggen?”
“Niet overreageren”, klonk het van Johan’s kant.
“Niet overreageren zeg jij dan. Ik praat met iemand en vraag hem naar de reacties van anderen op zijn homo zijn. Da’s een vraag die ik zelfs niet zou hoeven te stellen, mocht ik het zelf al weten. Want je straalt dat ergens uit, ongetwijfeld, dat je homo bent. Ervaringen zou ik in dat geval wel hebben zeker?”
"Chill, man. Chill …”
“Heel misschien ben jij van ons degene die niet zo heel zeker is van zijn geaardheid”, onderbrak ik Johan. “Misschien ben jij degene die zijn eigen twijfel omzet in een … een polsen hoe een ander daar eventueel mee zou omgaan. Mocht ik een vermoeden hebben, ik zou je er niet eens naar vragen. Ik zou je zelf laten naar buiten komen. Maar nee, jij …”
Mijn arm zwaaide een bitsig wegwuifgebaar. Ik mikte op zwart, al lag prioritair vol rood net voor een pocket. Zwart verdween. Wit viel stil tegen de vijfde band die de bal raakte.

Ik plaatste mijn keu in de houder, plette de vuurkegel van mijn halfopgebrande sigaret en gaf de asbak een tik. Het ding kwam tot stilstand tegen de muur. Gedoofd was de peuk niet. Mijn jas aantrekkende en naar het parket starende zei ik tot later. Ik voegde eraan toe dat hij eens kon praten met die tieners om zijn gelijk te halen. Ik liep richting toog en wenste de uitbater handschuddend een fijne avond. In het raam zag ik de weerspiegeling van Johan, die me met keu in de hand stond na te kijken. Ik keek die avond niet achterom bij het sluiten van de deur. Buiten plakte de regen mijn haren tegen mijn voorhoofd.

...

Applausmeester

2008-08-27T18:47:00.004+02:00

Buiten gierde guur de wind. Het was eind februari. Een nawinterprik had nog niet al zijn vocht verloren boven de Ardense hoogten. De temperatuur kwam overdag nauwelijks boven het vriespunt uit. ’s Avonds dook het kwik naar min vier of lager. In de straatverlichting lichtte hier en daar een sneeuwvlok op. De ramen in het vergaderlokaal van jeugdhuis Zenith bleven gesloten. Het was de laatste maandag van de maand; het moment waarop plannen voor de komende weken tot maanden op tafel werden gelegd en geconcretiseerd. De atmosfeer in het lokaal was benauwd, zat vol met van peuken omhoog kringelende rookpluimen, met van minuscule druppeltjes longvocht gevulde uitwasemingen. Ademen was als waden door een moeras. Iedereen wou naar buiten, die aangenaam smakende koude in. Het was tegen elven en ondanks de krokusvakantie is drie uur vergaderen in een kakofonie van nevengesprekken als het lopen van een marathon over glad ijs. De permanent verantwoordelijke, Edwin, had echter nog één afsluitend vergaderpunt op het programma staan. Onaangekondigd. Vers. Diezelfde dag binnengelopen.

“Blijf nog heel even zitten”, vroeg Edwin nadat hij zijn glas prikloze limonade op een bierviltje had neergezet. “Ik heb nog één puntje. Deze voormiddag liep de vraag binnen of een vereniging de zaal kon gebruiken voor de opname van een radioprogramma. De bedoeling is dat er publiek aanwezig is. Ik sta daar zelf positief tegenover, maar we moeten wel een aantal mensen voor de bar leveren. De opname heeft plaats in de paasvakantie, wellicht op de tweede woensdagavond van dat verlof. Wie wil er tappen?”
Zes handen gingen de hoogte in.
“Altijd fijn, zo’n enthousiasme”, grapte de permanent verantwoordelijke. “Maar niemand die zich blijkbaar vragen stelt over wat het programma behandelt en wie of welke vereniging er achter zit.”
“Publiciteit op de radio is toch nooit een slechte zaak”, merkte de jonge Kjetil op. Niet toevallig één van de zes handen die gezwind opwaarts bewogen. Zestien jaar oude geestdrift met slaperige ogen.
“Neen, zolang het positief is niet. En dit is positief. We hebben het hier over het programma ‘Uit de kast’. Een programma voor en door homo’s, lesbiennes en mensen die daar ergens tussen hangen. Heb ik nog evenveel tappers?”
Nog vier handen bereikten weifelend schouderhoogte. Kjetil staarde blozend naar zijn lege glas.
“Vier is wellicht voldoende. Desnoods spring ik de avond zelf wel bij. We hebben nog één iemand nodig. Een applausmeester.”
Bedenkelijke blikken schoten rond aan de in diamantvorm geplaatste tafels.
“Doordat het programma ‘live’ gaat en er publiek in de zaal zal zitten, moet het applaus ietwat geregeld worden. Iemand?”
De meeste gezichten keken schuw vanonder hun wenkbrauwen uit naar de mensen rond zich. Het bleef stil en quasi bewegingsloos rond de tafel.
“Er is nog een aspect aan verbonden”, ging Edwin verder. “Een leuk aspect zelfs. De applausmeester mag ook mensen het zwijgen opleggen. We hebben dus nog één vrij-wil-lig-er nodig.”
De stilte klonk nukkig.
“Moeilijk kan het niet zijn”, merkte ik op. “Wat gek staan doen met een bord in je handen terwijl je ‘applaus, mensen, applaus!’ playbackt en met je ogen duidelijk maakt dat het menens is. En ze dan weer het zwijgen oplegt door een eenvoudig horizontaal vegend handgebaar. Klinkt als mezelf. Ik doe het wel.”
Edwin knikte gerustgesteld en voegde mijn naam toe op de werklijst. Ik bekeek de anderen. In korte flitsen vlogen telepathisch halfbakken oordelen de ruimte rond. Wanneer de eersten hun stoel achterwaarts schoven met kippenvel bezorgend, schriel schuurgeluid tot gevolg, zwengelde het gefluister aan. Geen woord was verstaanbaar voor wie niet de directe gesprekpartner was. Maar raden was hier geen noodzaak.

Anderhalve maand later liep ik het jeugdhuis binnen. Er heerste een positief gespannen sfeer. Dit programma ging ‘live-on-air’. Ik deed een praatje met bekende, nog onbebaard jonge gezichten. Ze staken me puberaal polsend door dat ik één van ‘hen’ ben. Ik liet hun honger stoven. Ik merkte dezelfde flitsende blikken aan de toog zo’n tien meter verderop. Ook daar twijfel. Edwin kwam uit zijn bureau, zag me, stak een hand op en liep weer zijn kantoor in. Hij kwam er even later weer uit en stapte op me toe. Hij hield een wit bord vast. Hij draaide het om. In donkere maar pastelkleurige letters schitterde het woord ‘applaus’.
“Maya was zo vriendelijk dit te maken", zei hij.
“Nou, bedank je nichtje dan maar. Dit bord alleen verdient handengeklap en vingergefluit.”
Achter me hoorde ik gegniffel van twee jongens die niet waren gekomen voor de inhoud, maar omdat het voor hen wel wat weg had van een circusattractie. Ik kende hen niet maar ze waren me op fuiven al opgevallen. Ze stonden de hele tijd cool te wezen. Met een pintje in de hand trachtten ze jonge blondines van de dansvloer te plukken voor een wandelingetje buiten. Zowat elke zaterdagnacht verdween die cool rond 01.00 uur wanneer ze tijdens een plasbeurt een haag vergastten op een paar kokhalzen bladgroen verterend maagzuur. De geur van verwelkt bier inclusief. Ik besloot dan maar een praatje te maken met één van de geëngageerde leden van de te gast zijnde groep. Alleen al om de vaste ploeg van medewerkers een beetje te jennen. Ik stelde me aan een blonde, kortharige jongeman met een zwart-wit gestreept T-shirt en blauwe jeans voor als de kerel die de niet geheel onbelangrijke taak had te zorgen dat er applaus weerklonk op het einde van een gesprek en bij gevatte commentaren.
“Da’s lang niet eenvoudig als je een ander perspectief hebt dan het gros van de aanwezigen”, vertelde ik hem. Bij wijze van ijsbreker was dat vooral voor mezelf nodig.
“Het loopt wel slim”, zei hij. “Bij spontaan applaus kom jij sowieso te laat”, voegde hij er grinnikend aan toe.
“Dat klinkt alsof het niet de eerste keer is dat jullie iets opnemen met publiek.”
“Nee, dat hebben we inderdaad nog al gedaan. Maar dit is de eerste keer dat we echt ‘live’ gaan. Da’s toch nog iets anders dan knip en plakwerk. Het moet nu meteen juist zitten. Ik hou van radio maken, maar ik ben niet ad rem genoeg om plots vallende stiltes op te vangen. Als mijn gesprekspartners niet bepaald vlotte praters zijn, dan zit ik veel te snel door mijn vragen. Dan loopt het schema hier hoe dan ook in het honderd. Al hebben we in geval van nood uiteraard altijd muziek om op terug te vallen, maar da’s niet echt de bedoeling vandaag. Vandaar dat Elise overneemt. Niet op haar mondje gevallen, dat kan ik je verzekeren. Fijnzinnig met een grenzeloos gevoel voor humor. Zul je best zelf ook wat aan hebben.”
“Dat vlot praten niet evident is, dat probleem ken ik. Ik ben rockjournalist. Nou ja, dat is waar ik mijn vrije tijd mee vul. Bij interviews heb ik ook graag een vlotte babbelaar voor me. Mensen die automatisch hun verhaal vertellen, zonder daarbij als een machine te klinken. Maar je hebt evengoed van die gasten die een ‘Ja, dat klopt. Daar heb je gelijk in’ al als een hele prestatie zien.”
“Mja, bij ons is dat nog enigszins te begrijpen. Sommigen hebben net tegenover familie bekendgemaakt dat ze homosexueel zijn. We hebben het dan over tieners van pakweg zestien of zeventien. Om het dan ineens voor de hele streek te doen … Al die oubollige geesten die in de straat des huizes wonen. De achterklap, weet je wel. Het is niet alles. Wie niet bijster veel zelfvertrouwen heeft, blijkt vaak geen spraakwaterval te zijn.”
“En wat zijn jouw ervaringen, als ik zo vrijpostig mag zijn? Ik bedoel, heb je het gevoel dat je bekeken wordt als ‘anders’.”
“Nou, ik ben 22, bijna 23. Ik woon in Wieze, en hoewel ik ook daar de tolerantie al heb zien toenemen zijn er nog altijd mensen die de straat oversteken als ze me zien afkomen. Dan kun je denken, oké, die moet daar ergens aan de overkant wezen. Maar nee, als je gepasseerd bent, steekt die rustig weer over naar jouw zijde van de straat.”
“Echt? Anno 1998?”
“Ik zwans inderdaad niet. Dit gebeurt vaker dan je zou denken.”
Hij werd weggeroepen. We wisselden nog snel even namen uit. Hij bleek Ben gedoopt.

De opname verliep vlot. Mijn aangeboren stunteligheid stal op twee momenten de show. Twee keer schudde een applaus me uit lang vervlogen gedachten wakker, waardoor mijn bord pas de hoogte in ging nadat het door handpalmen gecreëerde aantal decibels al daalde. Luisteraars begrepen wellicht niet waar het plotse lachen vandaan kwam.

…

Dialoog met een aalputmot

2008-08-20T18:50:00.002+02:00

“Toilettime, guys”

Ik laat me van mijn van een leuning voorziene barkruk glijden, schuif het ding een dertig centimeter achterwaarts en wring me tussen vrienden door. Ik plaats de barkruk netjes terug, waarna ik mijn over de leuning hangende denimjasje ietwat recht hang. Ik begeef me vervolgens doorheen de donker ingerichte pub naar het toiletcompartiment. Ik open en sluit de deur en duw de klapdeuren naar de plasbakken voor mannen open. Ik hoor ze achter me wieken. Goed zes seconden sta ik te plassen wanneer ik de witte tegels aan de muren begin te bekijken. Hier en daar ontbreekt een stukje. Op goed 10 uur bevindt zich het stoffelijk overschot van wat ik al jaren als een fruitvlieg beschouw. Wie of wat het dier ook wou raken, het deed het maar halfgrondig. De helft van het insect plakt eeuwig vast aan de tegel, de andere dondert door gevolgen eigen aan het ontbindingsproces ooit nog wel eens naar beneden. Ik kijk weg van het tafereel. Ik zip mijn gulp dicht en laat de wieken nogmaals klappen. Ik laat vloeibare zeep mijn rechterhandpalm inglijden, onttrek met links een straal water aan de kraan en was mijn handen. Grondig zoals altijd. Ik schud de meeste druppels van mijn handen, waarbij ik er twee op de spiegel achterlaat. Ik schaam me niet. De spiegel laat al enkele dagen een ander dan realistisch beeld achter. Ik draai de kraan toe en merk dat het reservoir papieren handdoekjes bij de mannen leeg is. Ik stap dan maar richting de wasbak aan het vrouwentoilet. Met kleddernatte handen het toilet uitkomen, je kunt betere indrukken nalaten. Vandaar. Aan één papieren handdoekje hebben mijn druipende handen niet genoeg. Tussen mijn vingers kweek ik liever geen schimmels. Elders ook niet trouwens. Wanneer ik een tweede doekje uit de voeder trek gaat de deur open. Een jongedame komt de toiletruimte binnen. Ik sta tussen haar en het ontspannen van haar blaas onder druk.

“Sorry dat ik hier je tijd weg sta te palaveren. Ik ben een hygiënisch man. Ik was steeds mijn handen na een toiletbezoek. Maar de papieren handdoekjes bij de mannen zijn op, dus ledig ik die nood hier even. Handdoekjes bij de vleet”, zeg ik haar bij wijze van excuus.
“Je hebt gelijk hoor”, zegt ze lachend terwijl ik met een paar grote stappen opnieuw richting mannengedeelte stap, nog steeds mijn handen drogend.

Net als ik het handdoekje in de papiermand gooi, landt een klein insect met harige vleugels op het rechterglas van mijn bril. Net ter hoogte van de pupil, wat lastig scherpstellen is.
“Ik zag je net naar mijn neefje kijken”, begint het dier.
“Je … wat? Neef?”
“Ja, mijn neefje. Darko heette hij. Hij was drie zonsopgangen oud. Net klaar voor de wereld. Die zou hij daags nadien gaan verkennen. We wisten dat we hem na zijn vertrek wellicht niet meer zouden zien. Maar we hebben geen afscheid kunnen nemen … "
Ik hoor de spoelbak van het bezette vrouwentoilet spetterend leeglopen.
“Ik begrijp je”, klinkt het bij het geleedpotige dier. “Als je niet voor belachelijk wil versleten worden omdat je tegen een motmug staat te praten, dan kun je best even mee die deur binnenduiken. Een man die schijnbaar tegen zichzelf staat te praten, wordt zelden als nuchter, laat staan psychisch in orde ervaren. Ik heet Branco trouwens.”
“Eh … Aangenaam. Een eh … hoe zei je? Een motmug?”
“Ja, een motmug. Wow. Hou je in! We behoren misschien wel tot dezelfde taxonomische onderorde, maar we hebben bitter weinig gemeen met steekmuggen. We maken zelfs niet dat protserige zoemgeluid. En we concurreren de door jullie soort ronduit gehate steekmuggen weg in stilstaand water. We hebben overigens ook een mooiere, zij het iets langere officiële naam: aalputmot. Hoe dan ook. Volg me.”
Branco maakt ongewild slalommend rechtsomkeer naar het mannentoilet. Ik volg hem het mannentoilet in. Hij hangt ondersteboven tegen de muur achter een plasbak. Een tegel of drie naast zijn onverwacht, maar vermoedelijk zonder lijden gestorven neef.
“Darko had één probleem. Of beter, twee. Motorisch beperkt in onze vleugels zijn we allemaal. Die haartjes, weet je. Maar hij was daarnaast trager dan de gemiddelde motmug en hij zag niet zo goed uit zijn ogen. Hij had geen kans.”
“Alsof jullie die ooit zouden hebben.”
“Hij zag niet dat een kolos van een hand kwam aangeraasd. De hand was afkomstig van een onbehouwen kerel. Één die niet eens een overdreven hoeveelheid alcohol had gedronken. Dat verbaasde me. Je ziet hier wat langskomen. Vijf zonsopgangen geleden ontkwam ik maar net aan een voorover vallende en alles behalve de piscine onder plassende dronkelap. Oké. Ik bestudeer jouw soort graag, en het risico nemen om op de muur voor hem plaats te nemen, daar kon ik niet onderuit. Het was een te mooie kans. Maar Darko, die had gewoon pech. Ik denk niet dat die lomperd echt besefte wat hij deed. Hij plantte gewoon, zomaar, de zachte kant van zijn vuist tegen de muur. En daar hing Darko plakkend tegen de tegels. Ontdaan van verwachtingen die volgens velen onder ons voor een motmug sowieso te hoog gegrepen zijn. Ontdaan van de wens te overleven in een wereld die nog vijandiger is dan deze.”
“Nou … eh …”
“Ik vergeet nooit die grijns op het gezicht van de kolos. Hij waande zich onoverwinnelijk. Zo erg zelfs dat hij naar de wasbak liep, zijn kapsel in vorm legde en zonder zijn handen te wassen opnieuw het café betrad.”
“Hij was allicht niet de oorzaak van het tekort aan handdoekjes dan.”
“En dan weten dat die bacteriën op zijn handen zo behaagd worden door ons. We hebben dus ons nut, maar zijn easy targets voor snelle wezens als jullie.”
“Wat is dat eigenlijk met jullie en toiletten, badruimtes en andere douches? Kunnen jullie er niet gewoon uit opkrassen. Omdat we niet zo dol zijn op klein ongedierte hangt jouw neef ginds.”
“Dat eerste speelt zich af op moleculair niveau. Wil je niet weten. Het tweede is zowat hetzelfde als zeggen dat jullie op de zeebodem ook nog voldoende ruimte vinden.”
“Da’s daar anders lichtjes onleefbaar.”
“Voilà.”

De deur gaat open. Er stapt een knul van net geen twintig de toiletten binnen. Branco verdwijnt in een bovenhoek. Ik voel kleur opzetten op mijn wangen. Voor die kerel met zijn krullen stond ik net een gesprek met lucht te voeren. Ik passeer de jongeman en bekijk een seconde of wat later mezelf in de spiegel. Even maar. Ik trek een frons, draai me vervolgens om en stap het café opnieuw binnen. Maar niet voordat ik mijn hand tot heuphoogte breng en ongemerkt tot later gebaar. Terwijl Branco zich ver weg houdt van menselijke arm en schouderhoogten verzink ik alweer in alledaagse gesprekken. Over Plato’s grot en aanverwante onderwerpen. De gesprekken klonken me na mijn toiletbezoek lichtjes in de oren als niet van deze wereld.

Wachten en Godot

2008-08-10T15:09:00.004+02:00

Mensen hebben vaak niet de juiste job. Maar ze spartelen door. Zo ook de dofblonde dame die op een onbewaakt moment dwangmatig haar vingernagels begon bij te vijlen. Ze werkt op het immokantoor waar Jokingsurely1 en ik langsgingen. Hij had een appartement op het oog en wou meer info. Ik was er al eerder geweest. Ook op jacht naar informatie over een woonst. Één dat zijn eerste steenlegging nog tegoed moet houden, maar ook één waar ik nu, een week later, zo’n 175 paraafjes en drie handtekeningen heb voor geplaatst. Maar dat alles terzijde. Je hebt mensen met norse gezichten die desondanks steeds weer een stortvloed van oprecht mooie woorden uitbrengen. Je hebt mensen die met een geveinsde oprechtheid – glazig van aard – een braaksel norse nonsens uitkramen. Ze verwachten blijkbaar dat mensen aan het ja-nee knikken-schudden gaan wat ze ook vertellen. Zwijgen, opstaan en het airconditioned ontvangstlokaal verlaten; ze vormen in volgorde een wijs alternatief. Het zou die dag echter niet de enige keer zijn dat mensen ons; brave, best voorkomende jongens, buitengewoon bizar stellen.

Het afpassen hoe groot een ruimte is, kan behoorlijk lomp overkomen, vermoed ik. Het gaf me echter een idee hoe groot mijn toekomstige woonruimte er zal gaan uitzien. En wat ik daarmee dan kan aanvangen. Hoe ik die twee- en driezitbank het beste kan plaatsen. Hoe ik er ook een klein eettafeltje en vier stoelen in gestouwd krijg. Waar die boeken-, cd- en dvd-rekken moeten komen te staan. Welke kleur ze moeten hebben is voorlopig nog wat ver gezocht. Lichtinval definieert de kleur op de muren, die dan weer het meubilair ‘kleur geeft’. Het appartement dat we bezochten heeft in ieder geval dezelfde oppervlakte. Alleen verkies ik gelijkvloers boven een tweede verdieping. Trappen? Ik ben Balboa niet. Achteraf vraag ik me wel eens af wat mensen van mijn gedrag vinden. Dat doe ik terwijl ik het stel zelden. Het afpassen van die woonruimte in wording was er wellicht net iets over, hoewel het misschien niemand opgevallen is. Ik voelde me achteraf een lichtjes verwarde landmeter. Één die niet eens weet hoe groot hij een pas van een meter precies moet zetten.

Van appartementen bezoeken krijg je dorst. Het lag misschien aan het renovatiestof dat verspreid over de houten vloer hoopjes begon te vormen. Het eerste terras dat we aan de Korenmarkt tegen kwamen bood een vrije tafel onder een gigant van een parasol. Het begon te regenen. We grinnikten toen de Korenmarkt leeg liep. Iedereen die niet droog zat vluchtte in een gutsend ritme ergens een café binnen. We grinnikten niet lang, het begon al snel teveel liters te pleuren. Ook wij vluchtten de wijd openstaande deuren binnen. Op zo’n moment merk je dat het eigenlijk niet uitmaakt op welk terras je precies zit. Zolang je ietwat in de buitenlucht bent, merk je niet echt waaruit het vaste cliënteel bestaat. Toegegeven, het publiek buiten gaf al enigszins een glimp van wat we binnen konden verwachten. Starende blikken. We pasten duidelijk niet in het interieur van nog in grauw water staande verwelkte rozen – te koop: 2,5 euro – en aquariums met te grote vissen als zielige bewoners. Weten we dus ook weer, dan maar richting doel twee: het lokale filmvertoningsbedrijf met zijn twaalf zalen.

“Staan jullie ook te wachten op Wall-E,” vroeg een gezond-mollige mulattin met een prettig gezicht. Ze was ongeveer 35 jaar.
“Eh, ja.”
“Op de originele versie?”
“Eh, ja, inderdaad.”
“Wanneer begint de vertoning? Stipt om kwart over vijf?”
“Vermoedelijk, al kan iets later ook. Half zes of zo.”
Weg zoefde ze. Tien minuten schoven geduldrovend voorbij. Ineens werden we vanuit de linkerflank verrast.
“Wall-E draait toch in deze zaal, hé.”
"Ja, strakjes. Maak je geen zorgen.”
Ze zoefde alweer weg. Deze keer nog sneller, richting snoeppaleis.
Jokingsurely1 keek me schuin aan: “It’s you she fancies, mate!”
Right.
Alweer tien minuten later.
“Had ik eerst een ticket gekregen voor ‘Wanted’, maar dat is veel schieten en actie en zo. Niets voor mij. Heb het ticket gelukkig kunnen omruilen. Ze waren vriendelijk daar aan de kassa. Hij begint zo meteen?”
“Ja, dadelijk gaan de deuren open. Hopelijk toch.”
Ze zoefde nogmaals. Waarheen het ging, geen idee.
Jokingsurely1 schertste: “Told you so!”

Ruim anderhalf uur geestelijke warmte. Een romanticus in een naar destructie neigende omgeving leeft er van op. Ik kan het weten. 19.21 op mijn opnieuw in werking gezette gsm. Geen eten sinds dat ene broodje ongeveer zeven uur voordien. In door de wind aangejaagde vlagen motregen wordt niet enkel het kurkdroge asfalt grondig nat, maar ook onze zwarte T-shirts. Wanneer de fijne stofregen zich samenbundelt tot heuse druppels gaat het van schuilplaats naar schuilplaats. Tegen achten liepen we weer over de Korenmarkt, op zoek naar een deftige maaltijd. Ik ben uiteraard een gesel voor de medemens op dat vlak. Ik eet niets waar een dier de geest moet voor geven. Dat limiteert de keuze aan eetgelegenheden anno 2008 nogal altijd.

We kwamen aan bij Godot, een Grand Café aan de Hooiaard in Gent. Een hippe doch koeltjes ingerichte keet voor trendy mensen. Tenminste, als je dat al kan afleiden uit hun kledij. Soms ben ik kortzichtig, ik geef het toe. Sommige mensen doen nu eenmaal teveel moeite. Mooie brunettes en blondines in topjes die net een maatje te klein waren. Spannend is dat. Hun armen en enkels gedrapeerd in goudblinkende juwelen. Accentueren hoe fijn die polsen wel niet zijn, hoe mooi die in hakken gestoken kuiten wel niet opbollen. En zowat een champagne-emmer per tafel. We waren als tussen de jetset gesukkelde punkers. De prijskaart zei echter dat het er niet zo duur was. Jokingsurely1’s oog was gevallen op de zeetong. “Kan ik niet laten schieten. Aan zo’n prijs, zelden gezien!” Wat meteen zijn, in vergelijking met het mijne, net iets grotere geduld verklaart. Nadat we verzocht werden plaats te nemen in de wachthoek, kreeg iedereen die er ook verzeild was geraakt een drankje. Te betalen uiteraard. Ons werd niets gevraagd. Tot tweemaal toe gunde het flink opgedirkte en talrijk aanwezige personeel ons niet eens de kans ook maar iets te bestellen. Oké, we hadden best al blikken als uitroeptekens in ontvangst moeten nemen bij onze entree. Toen een kelner van Zuid-Europese origine ons kort nadien kordaat verzocht een tafel te ontruimen omdat deze gereserveerd was - we zijn niet ongeletterd, maar een kaartje met die boodschap had leuk geweest - hadden we het eigenlijk al door moeten hebben. Een rinkelend belletje klinkt echter niet altijd alarmerend. Hoe dan ook, ons geduld is zelden zeer groot. Zwijgen, opstaan en het pand verlaten dan maar. Graag verlaten, niet in het minst gestoord door de ogen die onze rug wat graag op een sessie acupunctuur poogden te trakteren. Een sessie waarbij het niet te nauw steekt of die naaldjes nu 0,1 mm je huid in gaan, of eerder net iets dieper je ribvlies aan flarden trekken.

De hoek om ligt de Graslei. Daar vonden we wel een vrij tafeltje aan het tweede restaurant. Er werkten slechts twee jongedames. Ze bedienden zowel het ruime terras als de binnenruimte. Slavenarbeid anno 2008. We vreesden even dat we ook daar heel lang zouden moeten wachten. De chaotische manier waarop de twee het de klanten toch zo goed mogelijk naar de zin trachtten te maken was ergens aandoenlijk. We maakten al plannen voor alternatieve reismogelijkheden naar Dendermonde. Maar het eten werd sneller opgediend dan de aperitiefdrankjes. Bizar, maar dan op een grappige manier. En bovendien nog lekker ook, die schotels. Misschien enkel een extra vegetarisch gerechtje op de kaart gooien, voor die volgende passage langs de mooie Graslei.

Brief aan S.

2008-07-26T19:49:00.003+02:00

Ik schrijf S. omdat ik me niet meer herinner wat er twee letters verder volgt, een ‘f’ of een ‘ph’. De naam die je bij de geboorte van je vader erfde ben ik ook al jaren vergeten. Mijn moeder loopt jouw vader nog regelmatig tegen het lijf. Hij werkt in één van die supermarkten die weinig personeel in dienst nemen. Personeel dat ook op zondagvoormiddag de rekken vult. En het geld van een eerder toevallige klant in de kassalade sorteert. Dat wist je allicht al, dat je pa daar werkte. Dat imagoloze winkelketens het moeilijk hebben anno 2008 misschien niet. Mijn moeder bracht me maanden terug het verhaal van je trouwpartij. Bescheiden maar halsoverkop. Toen dook je dus weer op in mijn wereld. Weliswaar enkel in een eerder vage conceptie. Ik speurde naar je familienaam. Ik vond hem niet. Ik vergat je weer. Tot ik gisteravond op een terras aan de Grote Markt in ons beider geboortestad een boek zat te lezen van een Nederlands genie. Heel misschien zou je zijn werk ook appreciëren. Hoewel. Toen daagde je traag weer op in mijn gedachten. Onder invloed van de zich vrijvechtende tieners naast me. Toen het schemerduister viel, legde ik het boek aan kant en bestelde ik nog een streekbiertje. En ik mijmerde. Over het schrijven van een brief.

Ik vroeg je mee naar de film. Je keek doordringend mijn neutrale blik tegemoet. Ik zag je twijfel. Over een bezoek aan onze lokale cinema nog wel. Maar wat stond je daar toch mooi te wachten. Sindsdien vertrek ik trouwens steeds te vroeg, want op tijd komen is te vaak te laat gebleken. We gingen binnen. Ik kocht ticketjes. We namen plaats aan een tafeltje bij de bar. Jij stond op en haalde de drankjes. Wat later gleden we in de toen nagelnieuwe, donkerblauwe bioscoopzetels. Ik verdeelde mijn aandacht over je in mijn oor gefluisterde woorden en de trailers op het scherm. Ik zakte dieper weg toen de hoofdfilm begon. Het eerste kwartuur kwam je vlot door. Nadien overschaduwde je verveling net niet het scherm. Je been schurkte op en neer. Raakte daarbij het mijne. Bewust raakte je been het mijne. Je ging makkelijker zitten. Leunde mijn richting uit. Je wou misschien iets fluisteren. Maar Stallone liep net tijdelijk potdoof de oprit op. Anti-held als nooit tevoren. Achteraf vroeg je wat ik van de film vond. Mijn antwoord duurde je te lang – "film is nooit zomaar entertainment, films zijn niet onschadelijk" - want je begon in het rond te kijken. Ik had je een klein Droopy-figuurtje meegenomen. Zomaar. Echt, zomaar. Je was gek van Droopy. Je omhelsde me. We smaakten Droopy op een happy moment.

Het was kerst. Kaasavond bij jou thuis. Je hield van kaas. Dat is zacht uitgedrukt. Je ouders hielden ook van kaas. Ik hou van kaas en een broodje gezond. Ik hou niet van kaas en meer kaas. Ik dronk nog geen wijn. Ik had je een cadeautje meegebracht. Twee sets van vijf kaarsen, van groot naar klein en omgekeerd. De ene set azuurblauw met witte vlammen. De andere lichtgrijzig, ook met witte vlammen. Je hield van kaarsen. Een week later was het oud en nieuw. Ik had al maanden een afspraak. Bij vrienden thuis. Je treurlip weerhield me niet die na te komen. We zaten behoorlijk dik na het eten. Het duurde tot na twee eer ik aankwam op het feestje in het jeugdhuis. Daar ontmoette ik je, weet je nog? Ik kreeg toen, nog voor je wensen voor een komend fijn jaar samen, mijn eerste uitbrander. Ik begreep niet goed waarom. Ik had een cadeautje in mijn binnenzak. Dat fleurde je op. Een dag later bezocht ik je ouders. Om ook hen een fijn 1998 te wensen. Je gaf mij een plunjezak cadeau. Donkergrijs en zwartgestreept. Zelfgemaakt, zei je. De plunjezak ging verleden april nog mee naar Spanje.

Eind januari klaagde je over het depressieve karakter van wat je ‘mijn muziek’ noemde. Ik vroeg me af sinds wanneer het leven jolig was geworden. Ik trachtte te verklaren waarom mijn nog spaarzame collectie míj niet zo zwaar op de maag lag. Jij schermde met popsongs als madeliefjes. We ondernamen in die periode een ander gedenkwaardig bioscoopbezoek. Een titaan van een blockbuster. De laatste in zijn soort die ik zag. Ik had moeite de ogen open te houden. Trage vertelvormen, op zich had en heb ik daar geen last mee. Er moet wel een vertelling zijn. Ik vatte achteraf samen: Het zinken was mooi, best knappe effecten daar. Ik voelde me bijna een passagier. Maar regisseur en scenarist hebben de romantiek gedood door hem alléén de diepte in te laten zinken. Stilte en onbegrip, ze vormen een trouw paar. De weg terug duurde me zowat even lang als de film.

Etentje en een handvol snuisterijen. Half februari kostte me in heel mijn leven maar één keer een flinke duit. Je verslond het met graagte in dat kleine, in rode harten gehulde restaurant aan de Guldenhoofstraat. Was het lekker? Ik denk niet dat ik je die vraag stelde. Zoals ik zoveel niet vroeg. Drie weken later was het opnieuw feest. Je werd net geen twintig. Ik was drie weken bezig om voor elk van je eigenaardigheden een passende kleinigheid bij elkaar te graaien. Het uitpakken leek een eeuwigheid te duren. Ik voelde een zekere gêne opdraven. Je was gek van dolfijnen - ik vraag me af hoelang precies die foto boven je bed heeft gehangen. Daags nadien gingen we feesten met je beste vriendin. Op een derderangse fuif. Mijn vrienden kozen waar voor hun geld. Ze verlieten Dendermonde die avond. Ik heb hen nooit gevraagd of zij plezier beleefden, waar ze de nacht ook doorbrachten. Ik deed dat in het parochiaal centrum. Aangekleed met een aantal opsmukkende lichteffectstandaards. En een stortvlaag van te luide muziek. Jouw benen vonden die avond niet de rust die ik wou.

De lente lag loerend in het gras. Een verlengd weekend weg rond Pasen. Ik vond het een goed vervolg op ons weekje Schotland in januari. De mist boven de meren, in de dalen. Het constante miezeren. De snel vallende avonden in Black Isle. Heerlijk mystiek was het. Maar je niet houden van de muziek die ook daar al in mijn hoofd rondjes draaide was bij het merkbaar lengen van de dagen omgeslagen in grenzeloze irritatie. Dat paasweekend was er geen wederopstanding. Je zei dat ik van je vervaagde als mist tijdens een vlaag van hellingen rollende wind. Kwam ik je vandaag tegen, dan zou ik je vertellen dat het leven niet in één song kan worden gevat.

Nors

2008-07-25T18:55:00.002+02:00

Ik heb een nors bakkes. Geheel naturel. Één blik is genoeg om mensen de muren op te jagen van angst. Dat is overigens niet zo heel efficiënt, muren oplopen. Maar kom, geheel nadelig is zo’n nors bakkes dus niet. Vooral ’s morgens durft het al eens heel pragmatisch te zijn. Ik bedoel, neem er die roodslaperige ogen bij. En die nog niet ontspannen lachspieren. Dat nors bakkes wordt er geen doetje door. Zo zat ik er wellicht ook deze donderdagochtend bij op de trein, waarop het trouwens hoegenaamd niet merkbaar is dat we intussen einde juli schrijven bovenaan een brief. Blijkbaar zijn niet enkel vliegreizen duur geworden, maar vakantie tout court. Vroeger kon je die twee zomermaanden in stilte doorbrengen. Een bank volledig voor jezelf. Eventueel kon je je rugtas op de bank tegenover je plaatsen. Ruimte zat. Zo was pendelen eigenlijk echt een beetje reizen. Anno 2008 ben je echter beter op tijd aan het station.

Doch dat nors bakkes, daar ging het over. En dat het ’s ochtends volstrekt geen nadeel vormt. Enfin, je slaat pagina twee om van een nog geheel ongelezen boek. Je merkt meteen dat twee vlotte grijnzen per bladzijde nog zo geen slecht gemiddelde is. De eerste verrukking van de dag is een feit. Een halve pagina en een ingehouden lach verder gaat de elektronische schuifdeur naar het volgende rijtuig open. Een ander nors bakkes komt binnen en zet zich voor me neer. Graait in zijn tas een boek te voorschijn. Hij worstelt met de flap, die richting vloer dwarrelt. Het duurt goed een halve minuut eer hij die flap weer rond het boek krijgt. Een boek over visionair metselen. Wellicht iets in de grootorde der vrijmetselaars, getuige de symbolen op de voorflap. Zijn geworstel stoort niet. Hij weet ondanks de drukke, onhandige gebaren de decibels te beperken tot een minimum. Het is echter die namaak pot en het lawaai dat het ding voortbrengt dat me doet opkijken. Of: wat je opkijken noemt. Ik kijk over de rand van mijn brilglazen naar de oortelefoon in zijn linkeroor. Digitaal ge-hi-hat en ge-basdrum dreunen erop los, maakt van het compartiment een dansclub voor lelijke oude venten en wijven die teveel red bull vodka’s op hebben en niet overweg kunnen - of net wel - met het zintuiglijke verlies dat ze daardoor lijden. Een feestje voor idioten lijkt het. En als je weet waar ‘idioot’ zich bevindt op de intelligentieschaal. Het ergste is niet het feestje dat zich in zijn hoofd afspeelt. Het erge is de 6.58 uur die het uurwerk schuin over me aangeeft.

Mijn blik op het linkeroor verlegt zich naar de ogen van de luisteraar. Zonder twijfel hard: als een nine inch nail ramde die blik het netvlies van de jongeman tegenover me. Ik had me eerder die ochtend overslapen. Twintig minuten lang blèrde mijn wekker zich de pleuris. Ik heb een nadrukkelijk aanwezig onbewuste. Ik wil nooit wakker worden wanneer The Cure muzikaal aan het rampetampen gaat met de kenmerken vervelend en saai. Én ronduit depressief. Dat vormt zelden een geslaagde combinatie. Maar 6.17 uur schreeuwt om recht veren - ondanks The Cure. En dat zorgt min of meer meteen voor een stressmoment. Oortelefoons die te luid kwelen zijn dan niet wenselijk. Dat zijn ze eigenlijk nooit. En terwijl mijn blik boorde kwam het antwoord. De linkerhand van de mid-twintiger ging richting broekzak, greep daar het mobiele muziekspelende sujet van mijn venijn en naar beneden ging het volume. Verdomd handig, die norsheid. Meteen ook weer een sociale daad gesteld. Ik ben ongetwijfeld niet de enige die meer last had van rondzwevende decibels dan de getormenteerde trommelvliezen van de luisteraar.

Mijn nors bakkes is tevens een bewijs van Darwin’s evolutieleer. Mijn vader kenmerkt zich eveneens door die tankwaardige bepantsering voor dat ongetoonde hart. Het is er nochtans één, dat hart. Maar goed, als nukkig klein mensje ben je daar niet zo mee bezig. Wat precies weet ik niet meer, maar dat ik regelmatig naar een hoek van 90° staarde omdat ik het mispeuteren maar niet verleerde, dat staat me nog vers voor de geest. En vader lief moest niet eens zijn hand heffen. Neen, die blik maakte duidelijk dat het ernst was. Begrijpend lezen, was ik ook op de schoolbanken goed in. Soit, als ik ooit deel uitmaak van een huwelijk, dan brengt dat familieleden met zich mee. En logischerwijze: familie die ik niet hebben kan. Dat wordt geen al te best resultaat wat uitnodigingen voor etentjes rond de jaarwisseling aangaat. Dan toch maar dat totaal niet relax three-piece met bijhorende stropdas kopen.

Kinderen reageren doorgaans ook zeer verfijnd op mijn tronie. Niet zelden schuilen ze voor al dat onweer achter papa’s steunbeen, daarbij een angstige vinger de mond in duwend - snel terug naar die zorgeloze orale fase van het bestaan! Ik doe nochtans moeite een glimlach op dat jonge gezichtje te brengen. Bijvoorbeeld door mijn toot te dwingen te lachen of wat aan het jongleren te slaan met die opvallend heldere ogen van me. Maar nee hoor. De ene jammerklacht na de andere. En dan zie je papa kijken alsof je zijn kleine spruit een trauma hebt opgeleverd. En dan kijk ik terug: nee man, het is je kleine die mij zonet een trauma in herinnering heeft gebracht. Vroeger, toen ik zelf nog kleiner was dan een meter, ging het op dat vlak beter met me. Er was bijvoorbeeld die speelgoedwinkel aan de Oude Vest in Dendermonde. Mijn ouders voorzagen mij ter plekke wel eens van nagelnieuwe Lego-blokken of andere geinigheden. Die opvallend heldere ogen van me hadden een onuitstaanbaar charmerende uitwerking op de verkoopster, een dame die toen achter in de veertig was. Dat leverde me regelmatig een zakje knikkers op; piraten, smurfen of planeten en dies meer. Ik was dan ook de schattigheid zoals gedefinieerd in het betere woordenboek. Ooit met een bos zwarte haren geboren, kreeg mijn tooi vervolgens verschillende kleuren, tot blond toe. De kapper zorgde voor de rechte froufrou die net boven mijn wenkbrauwen halt hield. Tegenwoordig lopen kids er wat hipper bij, maar goed. Blinken dat die ogen van me deden! Ook op foto’s. En dan die glimlach bij het zien van dat zakje knikkers. Geen wonder dat ze me meermaals een zakje gaf. Nu laat ik een baard staan, getrimd op stand 2. Zo blijven die ogen helder, en ziet de ongemeende hardheid zich enigszins verzacht. Maar wat de verkoopster destijds niet wist, was dat het zakje met die mieterige pink panther knikkers meteen als ruilmateriaal gold voor andere glazen bolletjes. Nors, niet waar. Ook toen al.

Kaartlezen

2008-07-20T17:25:00.008+02:00

Het wordt een gewoonte. Ik in Gent. Tegenwoordig zowat wekelijks. Gent in mij. Ook dat meer en meer. Een week kan lang zijn en visies aanreiken. Héél andere visies. Tot vorige week was dat stekkie kopen een illusie. Maar in je thuisstad heb je het gehad, en je wilt persé een andere blik op die kleine wereld van je. “Kurth vindt dat de horizon van Dendermonde te kortbij ligt”, zei een goede vriend pakweg twee maanden terug. Wel, de horizon wint genadeloos terrein en raakt intussen de stad aan die rond deze tijd vooral bezig is met haar feesten. De 165ste al. Op de eerste zaterdag ervan kwam ik in Dampoort-station aan. Jaren geleden deed ik dat voor het laatst via deze meest logische invalsweg voor het oude centrum. Het weer was grauw, de kans op een drijfnat makende pleurbui zou bij een bookie geen hoge winstmarge opleveren. Ideaal weer om een blik te werpen op de buurt waar je heel misschien gaat wonen.

Kaartlezen. Het is één van die dingen waar ik met ongeziene klungeligheid in uit weet te blinken. Of beter: in uit wist te blinken. Wat ik zelf uiteraard al lang had bedacht, werd me niet zo lang geleden heel eenvoudig in herinnering gebracht. Alles hangt uiteraard af van hoe je de kaart houdt. Maar mijn hoofd is nu eenmaal een complexe warboel. Ik loop niet zelden een andere kant op dan die ingegeven door wat in de volksmond ‘het verstand’ heet. Kaarten leiden tot doelen. Je mist daardoor vaak wat van het pad afwijkt; het enigszins exotische. Vandaar ook dat ik bij het bezoeken van onbekend gebied, bijvoorbeeld op vakantie, eerder intuïtief aan een verkenning begin. Je laat los en ervaart meer. Je komt waar je als toerist een vreemde verschijning bent. Je reisduifinstinct zorgt er wel voor dat je uiteindelijk belandt waar je moet zijn. Maar deze zaterdag in Gent las ik dus wel even kaart.

De trein die via Lokeren Gent binnenreed passeerde de haven. Het zet niet meteen de toon die je van de dag verlangt. Wanneer je de drie treden van de treintrap afdaalt, en voet zet op het perron dan valt op dat onze nationale spoormaatschappij ook hier eens mag investeren. Niet dat het er overdreven ellendig of verloederd bij ligt. Neen, maar wat al opgeknapt werd, mist een ‘touch of class’ die grotere, gerenoveerde spoorstations wel hebben. Buitengekomen ga ik de spoorwegbrug onderdoor en via het Antwerpenplein richting Dendermondse Steenweg. Om zonder veel bochtenwerk te geraken waar ik zijn moest, kon ik deze verkeersdrukke winkelstraat best aflopen en de straat van mijn doel inslaan. Daar komt immers op de grond van wat nu nog een wagenbedrijf blijkt te zijn een nieuwbouwcomplex met 17 wooneenheden – wat benoemen ze het toch mooi tegenwoordig. En in eentje ervan heb ik dus flinke trek. Maar de Dendermondse Steenweg was me te woelig. Dus liep ik al snel Nieuwhof in.

De straat waar ik nu woon was ooit rustig. Intussen is het een sluipweg die ondanks het plaatsen van logge, regelmatig sneuvelende bloembakken steeds meer verkeer te verwerken krijgt. Wat me frappeerde was de rust die het straatje meteen kenmerkte. En bij de volgende hoek, draaide ik rechts de Brunaustraat in. Daar hetzelfde beeld. Rust in volgebouwd stedelijk gebied. Hier komt niemand die er niet thuishoort. Letterlijk. De Doornakkerstraat, met rechts het Heilig-Hartplein, liep ik gretig door, want de hele tocht ging vanzelf. Ik keek één keer op mijn kaartje, eerder bij het inslaan van Nieuwhof. En goed tien minuten na het verlaten van het station sta ik voor een met bouwaanvragen beplakt raam. Ik draai rond. Geen idee waar het zuiden is. Wolken maken mijn natuurlijk kompas waardeloos. Maar ik blijf staan gedurende zo’n drie minuten. Ik tel de wagens die er langs komen. Twee waren het er. Ik loop vervolgens de straten in de buurt in en uit. Zo ook de van hobbelige kasseien voorziene Oscar Colbrandtstraat. Deze kruist de Sint-Baafskouterstraat en loopt dan dood aan het Rozebroek. Als ik de website van de stad mag geloven, dan komt hier één van de grote stadsparken. Voor mijn part laten ze het zoals het is. Beetje verwilderd en daardoor nog natuurlijk. Minder menselijk. Aangelegd groen laadt sowieso minder snel batterijen op. Of denken ze daar in het stadhuis dat de Caldera de Taburiente op het Canarische La Palma ook door mensenhanden werd uitgegraven? Enfin, op nog geen vijf minuten een groene oase kunnen induiken heeft voordelen.

Na nog wat andere straatjes inslaan, sfeeropsnuivend en groeten uitwisselend met passanten, nam de wolkendreiging donkere vormen aan. Misschien moest ik maar eens de zekerheid van een schuilplaats opzoeken. Die zou ik in dit gedeelte van Sint-Amandsberg onmogelijk vinden, een buurt die een impressie gaf van aan de gang zijnde opwaardering - als één begint zijn gevel op te kalefateren volgen anderen. Dat viel vooral op in de Wasstraat, waar twee schijnbaar typisch eind negentiende eeuws, in u-vorm gebouwde arbeidershuizenrijen de charme zelf waren. Waar zich vroeger in het midden wellicht één gemeenschappelijk toilet bevond, speelden nu een zestal kinderen van multiculturele afkomst. Samen. De minituintjes voor de huisjes zorgden voor kleur in wat ooit een dominant vaalzwart gevoel moet hebben gecreëerd. Het toverde meteen een glimlach op mijn gezicht.

Terug aan het station scheurde de hemel zich in goed enkele minuten open om haar opbeurend blauw te laten neerdalen op de feesten. Via Steendam was het vanuit mijn startpunt in Sint-Amandsberg slechts twintig minuten stappen tot aan Sint-Jacobs. En dan zit je al gauw ‘in the very center of things’. Tijdens de Gentse feesten is dat een massa mensen met een glimlach op het gezicht met hier en daar een fietser die geconcentreerd een super-G tussen hen door zigzagt. Ik bezocht via de nodige omwegen en met het doorkruisen van de openingsparade de plaatsen waar ik moest zijn. Ik stootte na een ongepland bezoek aan De Slegte – waar ik onder andere een mooi pinguïnplaatjesboek kocht – op onbevangen ten gehore gebrachte aria’s. Twee jongedames, allicht verbonden aan het plaatselijke conservatorium, gaven een concert voor drinkgeld in de met zuilen gedecoreerde entree van een universiteitsgebouw waar voornamelijk plechtige proclamaties blijken door te gaan. Ik bleef ruim tien minuten kijken en luisteren, grabbelde toen in mijn achterzak, selecteerde wat munten en stapte na een behoorlijk lange, zichtbaar vermoeiende aria de straat en dropte ze in het zwart-wit gekleurde hoedje, ondertussen mijn lichtgroene Beatle-esque pet bij wijze van groet lichtjes van mijn schedel heffend.

Rozebroek: parkje op slenterafstand?

With a view

2008-07-13T19:38:00.005+02:00

De grauwe maandag die voorafging aan het 11-juli weekend schreef ik een telefoonnummer op. Het stond vermeld op een weinig kunstig afgedrukt blad papier, formaat A4. Daarop stonden zo’n vijf piepkleine foto’s van het interieur van een gelijkvloers tweeslaapkamer appartement. Je kon er nauwelijks op bespeuren of de foto’s de keuken, woon- of slaapkamer of berging moesten voorstellen. Het telefoonnummer echter, dat was wel duidelijk. Bellen na 17.00 uur. Ik belde niet. Elk cijfer van de in totaal tien van het mobiel nummer dat ik schreef bracht me dichter bij een lang niet geziene, zij het tijdelijke, neerslachtigheid. Ik vroeg me af wat ik nu precies aan het bewijzen was. Dat ik mezelf zou neerleggen bij een leven in een karakterloze grijsheid? Neen, het was geen optie. De exuberante vraagprijs die ik op het net vond, vertelde een wederkerend verhaal. Eentje dat niet significant anders is dan wat in die naburige culturele grootstad van Vlaanderen ook geldt. Net buiten bereik. Maar dus blijft die emigratiedroom nog levend en wel, al knaagt de realiteit van deze tweeverdienerswereld wel aan mijn zelfvertrouwen.

Jokingsurely1 en ik ondernamen op de wisselend bewolkte maar droge zaterdag die erop volgde een verkenningstocht langsheen plausibele huurappartementen. Voor hem, niet voor mij. We liepen eerst langs een immobiliakantoor dat de zaken van een aannemer behartigt. Een aannemer die onder andere een resem nieuwbouwappartementen zal neerpoten in Sint-Amandsberg. Eentje ervan bevalt me wel, met dat tuintje van goed 50 vierkante meters. Misschien is enkel de woonruimte wat te klein. Ik heb nogal wat cultuur dat moet worden gestockeerd. Geen onbelangrijk aspect. De info die de op het kantoor aanwezige verkoper me gaf was karig, al ben ik niet happig op door gladjanussen afgeleverd uitgesponnen verkoopverhalen. Dat zat op zich wel goed. Na dat blitzbezoek – in dat informatie verstrekken zijn ze in Dendermonde dus wél beter – ging het dan richting Frère-Orbanstraat, met een omweg doorheen Gentse binnenstraatjes en parkjes. Je weet het wel ongeveer liggen, maar niet helemaal en dus werk je tegelijkertijd wat aan je conditie. Enfin, er aangekomen – tramhalte pal voor de deur, maar wat met warenhuizen? – moesten we de hele etappe terug en verder door richting Zuid, om daar links rechts te gaan richting Ketelvest. Als je dat straatje benadert van de zijde van het oude gerechtsgebouw, dan kun je haast niet anders dan je onder de voeten laten lopen van de lieftallige charme die ervan uitgaat. Kleine arbeidershuisjes met als tuin de door Gent meanderende Leie. Loop je er aan de andere zijde in, zeg maar rechtsweg vanaf de Korte Dagsteeg, dan beland je plots in een benevelde achterbuurt van, pakweg, het Oekraïense Donetsk. Resultaat: een snel verfrommeld vodje.

Nadien ging het richting broodjesbar. Verse pesto, mozarella en randgarnituur. Een lichte, maar smakelijke lunch die de meerprijs ten opzichte van bekendere broodjeszaakketens in het niet doet verdwijnen. Vroeger was een dag Gent een strooptocht langsheen winkels die allerlei fijne cultuurproducten aanboden. De voorbije maanden is de trek in jachtpartijen ver te zoeken. Gewijzigde prioriteiten. Maar er is dus één winkel waar ik niet voorbij kan gaan zonder de stroeve deur open te draaien. Een minuscuul, aan een woonkamer refererend muziekwinkeltje gespecialiseerd in obscuriteit. Jokingsurely1 en mezelf kregen er bezoek van nog twee fijne Dendermondenaren. Ze werden meteen nieuwe klanten. Goed een uurtje later ging het richting Sint-Veerleplein voor een eerste stap richting ‘Gent doen’. Ir de barres klinkt zoiets in Spanje. Met elk een stevig streekbiertje voor zich schreed de tijd mee met de zon weg achter een gevel. Net als je echt tot rust komt, lijkt het er ineens klein Kunar, al was de plots optredende chaos vooral statisch van aard. Een of ander ras dog was het middelpunt van de belangstelling, al had die het, knipperend met zijn ogen tegen het bij hem wel nog invallende zonlicht, blijkbaar zo niet begrepen. Hij ging rustig op zijn achterste zitten, terwijl zijn baasje wankelend zijn bebloede handen droog veegde aan zijn jeans - net niet donkerblauw genoeg was die. Ik had ze goed drie kwartuur voordien al zien langskomen, inclusief de vriendin van baasje. Het was zo’n passerend moment waarin je bedenkt dat je eigenlijk niets wil denken. Frappant was dat het kind zelfs geen moeite deed om haar vriend enigszins te ondersteunen. Ze stond erbij, keek ernaar en besliste toen toch maar om die gsm aan de praat te krijgen. Wellicht om de even later opdagende hulpdiensten tot een bezoek uit te nodigen. Eigenlijk was dat de reactie van zowat iedereen die er kortbij stond. In tijden van HIV en andere immuniteitsziekten is het blijkbaar oppassen geblazen. Toen de hulpdiensten arriveerden was baasje al aan de beterhand, de houw in zijn onderkaak kon desondanks een draadje of veertien gebruiken. Hij lurkte intensief van een sigaret en wou inhalerend de ambulance instappen. Ik zag hem een verbaasde blik werpen omdat zoiets niet kon. Meer nog. Vriendin lief was verontwaardigd dat zij en het hondje er ook niet in mochten. Honden vormen altijd een risico, waren we het eens aan tafel. Honden en idiote mensen dan weer een niet te becijferen risico.

Uitgedund tot drie – één van ons had barbecueverplichtingen – verkasten we richting de aan voorgevels opgehangen menukaarten van diverse eetgelegenheden. We kozen, maar liepen eerst nog even langs in De Spijker, een al bij al oké drankgelegenheid. Hoewel ik zelf ook geen purist ben op dit specifieke vlak, hadden de er werkende dames niet veel kaas gegeten van sexy dresscodes. Van damesblad verslindende vrouwen zou je iets meer subtiliteit mogen verwachten. Hoewel. ‘A room with a view voor goed vijftig euro’, klonk een opschrift op één van die bladen 8 maanden terug. De bijlage binnenin bood de keuze uit verschillende idyllische plaatsen waar het zicht zo goed was dat je een hele godganse dag je hotelkamer niet zou verlaten. Dat op zich klinkt al even vervelend als het gezelschap op de toeristentrein richting Blankenberge. Maar goed, Kasteelbier – dubbel – is niet enkel lekker, het draineert ook prima de gifstoffen die zich schuilhouden in je lichaam. En dus ging het van de ‘kelder’ van De Spijker naar één verdieping hoger. Zo authentiek en laag gebudgetteerd als het er beneden uitziet, zo modern en gedistingeerd ziet het er een vlot lopende trap hoger uit. Alles blaakt er nieuwheid, maar wat vooral opvalt is de lichtinval. En dan wil je weten waar dat schijnsel vandaan komt en kijk je plassend naar rechts en zie je de Leie tussen woonhuizen door zwenken. Toilet with a view. En je blijft handenwassend en –drogend en nog wat langer het zicht trouw.

Culinair kieskeurig in een stikstofrijke omgeving

2008-07-09T21:25:00.003+02:00

Na wat enigszins zomer op zijn Belgisch leek, dreven via weersvooruitzichten een hele week lang dreigende, Mordoriaanse wolken het luchtruim van dit groene, Lage Land in. Midweek draaide het dan. Het voelde als een ontzetting. Vrijdag zou de zon heersen. Een dag eerder snotterde het in de hemel, en in je neus. “Zomergriep? Bestaat zoiets ook al?” vroeg je verwonderd nog aan een collega. “A bad omen”, denk je dan enigszins verontrust maar niet panikerend. Je wachtte jaren op het commando, en dan rukte je uit. Impulsief plaatste je die order. En dan … gedulde je nog wat. Want je had tijd, omdat de dag zou komen.

De dag opent zijn ogen. Je bent suffer dan daags voordien. Je spendeerde nog een lusteloos halfuur boven de bril. Zomergriep dus. Rond negen stap je toch die al voor driekwart gevulde luxe vierwieler in die je goed zeventig kilometer later afzet op groene, nog vastzittende en fris gekleurde weidegraszoden. Kwart over tien, zegt je goed twaalf uur later in je armhuid achtergebleven horloge. Geen nood aan de geseling van die hooded sweater. De korte mijl die tussen jou en de poorten ligt is een aaneenschakeling van op lediging wachtende thermossen en vaten. Vermoedelijk in die volgorde. Ontbijtkoeken en ronduit vadsige kermiskost. Ook in die volgorde misschien, al twijfel je daar aan. Je zag zelden iemand op dat relatief vroege uur een broodje zwartgekruide barbecuesaté met veel overtuiging binnenwerken. Je geeft aan jezelf toe dat je een verdomd preutse leek bent op dat vlak. Je eigen ontbijt was grondig, deels Brits van aard. Je maag vertelt je dat het tien uurtje dat je met snelle zorg prepareerde – twee flinke scheuten suikervrije chocopasta vluchtig open smeren op evenveel sneetjes halfbruin brood – een late brunch zou kunnen worden.

Het stappen gaat verder na het ontbijt van je reisgezellen. Ruw geschat drie minuten na de koffie schreeuwt hun waterige mond om iets dat de gelegenheid noopt: een eerste pintje. Zelf hou je het bij iets waarin een calorie een even onbekend verschijnsel is als licht in de Marianentrog. Je hebt de dag door te komen. Eventueel tegen het eind als wankelende halfdode, maar een zetje hoef je dat proces niet te geven. Ook nuchter doet het. Je ziet niets dan totaal ontkomen aan het gedonder dat werkweken lang je hoofd draineert. Ontspannen tot glimlachende gezichten. Mooie al dan niet getaande gezichten. Ze kruisen je, passeren je, komen je als in een stilstaande seconde tegemoet. Ze vertellen een allegaartje aan talen.

Je arriveert aan de poorten. Gesloten. Het duurt nog wel even, weet je. Je maakt een praatje, kijkt rond. Geeuwt eens. Je vraagt je af of je die rugzak nou helemaal ondersteboven moet keren of niet. Het deert niet. Een al dan niet verwachte controle kan jou toch onmogelijk deren. Je hebt zelfs geen flesje water mee, laat staan iets dat als net ietsje straffer bekend staat. Het wachten duurt langer dan even. Het geluid van hamer op vastzittend metaal klinkt en je fronst. Je maag is het levend geworden symbool van je verveling. Misschien toch die plakken maar aansnijden als een te vroege lunch. Minder bagage is sowieso niet erg. Wat binnen in je is, nemen ze je ook niet meer af. Verschillende blikken slaan net niet aan het benijden. Kamperen met een gerantsoeneerde portefeuille waaruit drievierde al vervlogen is. En nog evenveel vierden te gaan hebben. Tja.

De poorten ontsluiten. Mannen links vrouwen rechts. Een flauwe herinnering aan niet meegemaakte horrorjaren. Prioriteiten zijn het reserveren van maaltijden en dranken en een korte verkenning. Nu het nog kan. Nu je je nog niet voelt als een passievlinder in een termietennest: lichtjes outplaced. Onderweg bots je op van zachte walkussentjes voorziene ogen. Dit is dag twee voor die diepbruine kijkers. Een praatje later gaat het verder. Een wafel? Nee, hoewel je dieet al om zeep is, kan je niet overdrijven. Mooie grijze, piramidevormige tent om de hoek, daar neem je omstreeks 13.55 uur nog wel eens een kijkje. Eerst even met zijn allen de picknickbank op. Nee, je hebt geen honger, ook geen dorst. Laat die ingewanden even bekomen van de schrik van de reeds verleden ochtend. Één voor één staan ze op, je gezellen, elk gedreven door eigen neigingen naar maagverderf. Een koude hotdog gejast in een mak broodje gaat traag een grimas binnen. Een beteuterde blik betoont medelijden met een mager uitgevallen hamburger. Een bakje friet gaat druipend onder de nauwelijks aangestreken vlok mayonaise en sliert ketchup alweer de ongemerkte, doorzichtig blauwe vuilniszak in.

De actie begint en je ziet verwachtingen vervallen tot bedenkelijkheid. Kakofonische uitspattingen – niet enkel van het rijkelijk aanwezig pluimage van uiteenlopende leeftijden – bezorgen de schaduw van de tentzeilen een onaangename … bijklank. De zon vraagt om je gezelschap. Je kan haar onmogelijk weigeren. Zoals velen die na maanden binnensmuurs de eerste overdaadpatronen op hun huid vertonen. Een dutje doen is kleuren. Een moment van totale desinteresse zorgt voor een Oosters gerecht, zij het op een Spaanse lunchuur. Halfpittig gekruide bamigoreng met vijf stuks mini-loempias. Weerstaan? Nah, toch maar niet. Na verorbering een goedkeurend ‘mja’ en een overtuigd ‘tot straks’ laten horen. En je keert weer die avond, zij het aan een andere eettent. Net iets minder goed, maar nog steeds weinig verderfelijk. En dan, op het eind van de dag toch die laatste reservatie gestand doen. “Dat dieet”, denk je plots, “daar heb je volgende week nog wel wat ruimte voor”.

Daags nadien vallen je seleçao-gekleurde sneakers je op. Ze fluoresceren haast. Je zag ze gisteren ook, in een kleinere maat aan jongere voeten. Met een laag dofbeige, aangekoekte leemmodder eromheen. Je zag ook stoffen schoeisel, waarvan na vier dagen wellicht niet meer dan vod rest. Goed om die afgevallen fietsketting weer op dat kamwiel te leggen. Laarzen, gehouwen uit massieve slang, stevige maar slanke en rank bewegende onderbenen omsluitend. Je hoofd zweeft even terug. Zomergrieperige symptomen plooien je vervolgens dubbel. Je gaf jezelf uitstel, voor die twee-en-nog-wat helden die de dag voordien maanden eerder al in een agendamarkering om hadden gezet. En nu wacht de bank. Je hoopt wat kussens op en kijkt wat extended editions van roadtrips uit andere tijden en andere plaatsen. Een beetje zoals die gepasseerde dag, waarbij je at in met de wind aanwaaiende vlagen mestgeur.

Kort na ontbijttijd

2008-06-28T12:53:00.002+02:00

Zo kort de ochtend dichtbij is, zo lang duurt het moment tussen het licht uitknippen en het slaap vatten wanneer gezoem opdoemt vanuit de linkerhoek van je slaapkamer. Zuchtend vraag je je af waar je die blauwe verdelgingspilletjes gelaten hebt. Schijfjes die geurende gifdampen vrijgeven vanaf een door elektriciteit verwarmd plaatje. Eigenlijk doen ze weinig meer dan giftig geuren. Daarom: ook het licht aan. Boekje erbij en doen alsof er niets aan de hand is. Intussen houd je sluw in de gaten wanneer de demon van de nacht neerdaalt. Het deed denken aan een week in Denemarken, een land met meer moerassen dan sneetjes smörrebröd. Daar draaien ze cirkels tegen het plafond tot hun honger een ware doodstrijd inleidt. Als kamikazes storten ze zich vervolgens neer op de ontblote delen van je lichaam. De kunst is: onderscheppen. Net voor de landing trekken ze nog even op, zoals een parachutist de laatste schok breekt door even de stuurlijnen aan te trekken voor ze definitief te vieren. Op dat moment grijpt je hand met een instinctmatige reflex en verpulvert het in wezen onooglijk dier dat je die nacht anders negen, daags nadien jeukende bulten had bezorgd. Het einde is niet altijd poëtisch.

Vol zelfgenoegen trek je de stekker van het gifbakje uit, stop je die bladwijzer weer tussen de pagina’s die de volgende ochtend het verhaal verder zullen zetten. Het licht flitst dicht. Ook op je netvlies. Je hoofdkussen vleit zich rond je hoofd en je ademhaling temporiserend, verglijdt je aandacht van de ene wereld naar de andere.

Een oude man slentert door de tijdens zijn leven in een bijgebouw aangelegde kunstgalerij. De gang is als zijn vermoeide geest: nauwelijks verlicht. Hij houdt halt bij een doek van twee hoog en vier breed en plaatst zijn linkerhand naast de linkerlijst. Hij bekijkt het werk dat hem afstoot omdat het hem zo nauw ligt. Een Romeinse jongeling staart naar de blauw glimmende horizon die achter de uitlopers van zijn met wijnranken doorstoken helling aan een Helleense eilandkust het begin en einde van zijn verwachtingen vormt. Hij kijkt neer op de druivenplukkers die de oogst binnenhalen. Met zijn linkerhand zoekt hij steun bij een van de pilaren die het met gele rozen omgeven bordes omsluit. De andere rust op zijn heup. Het is kort na ontbijttijd. Het badhuis en zijn leven wacht. Maar hij verroert niet tot de laatste blaken van de dovende zon. Dan gaat hij te bed. De ogen geopend. De seizoenen schuifelen aan hem voorbij, terwijl hij steun vindt bij een statige zuil.

De oude man stapt verder en gooit de massief eiken deur die de gaanderij scheidt van de achtertuin open. Hij kijkt uit op de metershoge met wilde wingerd begroeide muur die rondom zijn woonruimten ligt, wat er buiten ligt wordt aan het zicht onttrokken, ook de lentezon. Hij loopt er langs, raakt ze berustend aan, strelend bijna. Hij volgt het platgetreden gras naar zijn schrijfkamer met raam op het noorden gericht, neemt een pen en een nieuw inktbuisje. Het vorige, nog halfgevulde buisje gaat blauwe vlekken makend de vuilemmer in. Hij ordonneert de sloop van aangevreten bakstenen en loszittende metselspecie. Twee seizoenen verder behoedt een restant ervan wat dan zijn archief is voor wat snijdend uit het noorden komt aangewaaid. De vrije hoeken van zijn domein baden in een gulle najaarszon.

Het besluit de hoge muren niet langer behoeders voor de weerbarstige grillen van de natuur te laten zijn, werd de oude man ingefluisterd door zijn bloed, dat een brug wil bouwen tussen hem en de in sterren gedrenkte bergen die hem omringen. Terwijl de grondkleuren van de omliggende hellingen van roodbruin tot wit vervlokken, verhuist hij van kamer naar kamer op het ritme van de zon. Wanneer die moegebrand zwaarte wint en de maan haar beperkte tegenwicht prijsgeeft, geurt het kaarslicht als gele rozen; lauw nostalgisch. Hij stapt door het portaal, loopt tot waar de patio op heide stuit en staart naar de maanverlichte toppen voorbij de grenzen van zijn land. “Kort na ontbijttijd”, doorspeelt zijn gedachten…

Gevaporiseerd

2008-06-21T17:21:00.000+02:00

Je hebt van die weken. ’s Ochtends slaap je achttien minuten door je wansmakelijke popsongs blèrende wekker heen. Je weet die ogen te openen. Moeizaam. Je dwingt je hoofd zich te heffen om te achterhalen wat het storende element is dat je nachtrust anderhalve seconde eerder weinig zachtaardig aan gruzelementen pleurde. Je hoofd valt weer neer op je kussen. Één woord duikt als pijnlijke herinnering op: maandag. Het begin van een vijf dagen durende reis naar dat moment waarop die digitale, radioactief-groene cijfers op het display van geen of toch weinig belang zijn. Je linkerbeen draait volgens traditie eerst uit bed. Het rechter volgt, zij het met iets meer tegenzin. Je kamerjas heeft er evenmin zin in en zorgt naast je bed voor een partijtje worstelen Grieks-Romeinse stijl. Je slaagt erin op de been te blijven en die peignoir te bedwingen. De eerste overwinning van de nieuwe week. Niet dat de wedstrijdjury onder de indruk was.

Bevond de badkamer zich maar op de eerste verdieping. Met een hoofd vol slaapwandelende neuronen een 90° draaiende trap afdalen vereist die jarenlang opgebouwde routine. Het doorslenteren van de woonkamer en keuken en een pitstop aan het toilet liggen tussen je nauwelijks wakende toestand en die bundel van verkwikkend warme waterstralen. Eens er weer vanonder gestapt, ontwaar je de pasteltinten van de badkamermuren en het binnenvallende daglicht. Deze dag kent geen wolken, vermoed je.

Dinsdag en woensdag herhaalt het patroon zich. Al beperken zich de doorslaapminuten dat de wekker geen vat heeft op die nachtelijke wereld die doorgaans zoeter is dan die waarin je zintuigen indruk na indruk verstouwen naar dat summiere en selectieve archief dat je geheugen is. Hetzelfde ritueel in een zowat identiek ritme. Strompelen, plasje wagen, hygiëne. De fietsrit naar het station die volgt wisselt naar gelang de richting van waaruit de wind zucht of briest. Het al dan niet kunnen zitten op de trein hangt af van het te vroeg arriveren van andere lijnen. Als avondmens hangt dat niet kunnen zitten niet van jezelf af, je vertrekt sowieso nipt. Met een beetje geluk – zoals je dat dan noemt – kun je dat kleine, stille compartimentje delen met de vaste, zwijgende gezichten. Je duikt in de literatuur of lectuur die op dat moment de bron van je geestelijke bemoeienissen vormt. Af en toe lift je je hoofd voor een blik op die krantenkop rechts van je, helemaal over het gangpad heen. Of je probeert een glimp op te vangen van de titel van het boek dat de jongedame in het wit schuin links voor je leest - wat maalt ze die bladzijden verschroeiend hard om.

En dan, wanneer het weekend bijna om de hoek ligt, zijn er niet enkel de pasteltinten en onbewolkte hemels, maar zowaar ook de poëzie des levens. Je bent weer nipt vertrokken en weet dat de rode aan en uit knipperende lichten betekenen dat die P-trein die binnen een kleine minuut voorbij zal razen uit Mechelen komt. Je wacht. Kijkt achter je. Naar die wagen die luid een overbodig popnummer laat horen.

Een grijze duif komt aangevlogen en landt op het in het ochtendzonlicht glanzende, gladbereden railmetaal. Blijf zitten dier. Dit is het spoor richting Mechelen. Je bent veilig. Als je de zuigkracht van het nog onzichtbare, metalen gevaarte dat intussen komt aandaveren weet te weerstaan tenminste. Maar ratten van de lucht zijn niet bijzonder opmerkzaam, noch pienter. De trein dendert steeds dichter, terwijl de duif de wachtende rij auto’s, fietsers en één solitaire voetganger in aanschouwt. Eerst met het rechteroog, vervolgens met het linker. De trein duikt op vanachter het stoffige struikgewas dat het zicht van het publiek beperkt. De duif spot de trein, die intussen tot op zo’n kleine tien meter genaderd is. Als toeschouwer lees je de paniek af van de krampachtig te snel slaande vleugels. Het dier wint nauwelijks hoogte en de wind zit bepaald niet mee. Richting rijrichting gaat het. Je denkt: ze haalt het net. Straks scheert ze op topsnelheid richting die fiere populieren die sinds je vroegste herinneringen langs de spoorlijn staan. Stil moedig je haar aan. Maar als de trein haar kruist, dwarrelen vier veren boven de trein uit. Door de luchtverplaatsing die de trein veroorzaakt, heeft de zwaartekracht er even geen vat op. De tijd staat stil voor hen.

Je sluit even de ogen. Zo vroeg op de ochtend zoveel gruwel. Het herinnert je aan waarom je CNN niet mist in het kabelaanbod. De laatste wagon van de trein komt voorbij. Je verwacht een karkas of bijna-karkas op het asfalt. Het hoofd buigend bedank je de boom-car achter je al om, indien nodig, te voorzien in een snel eind. Maar er is geen spoor van een ex-duivenlijf. Ook niet links of rechts van de overweg, tussen de keien en de spoorwegbills. Er is enkel die ene nog sereen dalende vleugelveer als herinnering aan een dier dat in een oogwenk de eeuwigheid van jouw eigen leven in werd gevaporiseerd.

Braak

2008-06-18T18:39:00.004+02:00

Driemaal per week twee verdiepingen stijgen. Versterkers vanonder stofdoeken halen, kabeltjes aansluiten, de vingers loswerken. Ik herinner me de zomerse koelte van de geïsoleerde zolderkamer – eierdozen, ja, maar enkel voor de deur, de rest was ‘kosten noch moeite gespaard’. Die koelte betekende op kleffe dagen een weldaad voor lichaam, en misschien ook een beetje voor de geest. Al weet die thans van toeten noch blazen. Wat niet veel meer is dan hij vroeger wist van de praktische zijde van muziek. Onlangs kwam hij te weten dat ‘acht noten in een octaaf’ zelfs niet volledig klopt. Flink balen als jaren later dat al eigenhandig ter zijde geschoffelde ego toch nog een vermetele natrap krijgt.

Veertien moet ik geweest zijn. Eens ik als student aan het Koninklijk Atheneum ergens de helft van een zomervakantie zou hebben kunnen opofferen aan een zonder twijfel oninteressante job, ging die zwart-witte Fender Stratocaster de mijne zijn. En die Marshall 150 watt combo ook. Of nee. Toch maar die Ibanez eens bekijken. Het doel was immers: Steve Vai achterna. Hoog grijpen in het leven is niet altijd slecht. Op een paar essentiële vlakken is het een morele plicht. Maar gitaren bleken twee jaar ouder mijn ding niet meer te zijn. Dan maar de bas. Vier snaren. Da’s eenvoudiger, dacht ik. Toch voor weinig sierlijk en evenmin slanke vingers als de mijne. Een bas ronkt wanneer je aan die snaren pulkt. Als je aan dat pulken een richting weet te geven, tenminste. Nog twee jaar later sleurde ik uiteindelijk een keyboard die twee verdiepingen naar boven.

Ruim anderhalf jaar aan het al genoemde werkritme later flansten we als vijftal een demo met vijf songs en een intro in elkaar. Op een luttele acht uur en evenveel sporen blikten we de hele 32 minuten in. Vet klonk dat niet, dat hoeft geen betoog. Maar goed, we hadden een demo met een danklijst. Zo’n danklijst is belangrijk. Je gooit er allerlei namen in van mensen die geen sikkepit toevoegen aan je leven, die bijvoorbeeld in Godvergeten dorpen in Scandinavië wonen. Van die lui die je ooit eens een brief schreef met vijf of zes dollar in. Voor hún demo, die ook nooit verder zou geraken dan onmiddellijk vergeten worden. En dat is hun enige verdienste om in je lijstje te geraken. Sneller dan jezelf een demo op de markt hebben. Toegegeven. Hier en daar heb je eens iemand waarmee het schrijfgewijs klikt. Daar hou je dan wel echt contact mee. Hoe dan ook, namedropping, het kan van pas komen. En dus denk je als puber even lang na over deze futiliteiten als over hoe je een nummer iets kunt meegeven zodat het niet de geboren vergetelheid zelve wordt. Lijstjes zijn belangrijk.

Na de demo, het podium. Niet dat we met die demo optredens gingen shoppen, zoals dat heet. Neen, we organiseerden ons enige optreden gewoon zelf. We stelden een fijne affiche met lokale en minder lokale bands samen en plaatsten onszelf niet als opener, maar als tweede act. Ego, nog zoiets belangrijk als je 18 bent. Tien jaar verder schiet daar gelukkig geen spaander meer van over – doch: verwar ego niet met trots, daar heb ik nog plenty van. Soit. Bij de soundcheck stond ik al met het schaamrood op de wangen. “Ik hoor mezelf niet door die monitor”, herhaalde ik enkele keren tegen de geluidsmensen. Tot ik merkte dat ik op een fout geluidseffect stond. Zo’n onhoorbaar detailding, weet je wel. Sorry folks, my bad. Anyway, optredens trokken destijds nooit echt veel volk in het plaatselijke jeugdhuis. We hadden een al bij al prima uitziende zangeres. Lang zwart haar en mooi gezichtje, net 17 geworden. Jonge mannen vinden dat wel fijn. Dat scheelt om de halfvol gelopen zaal ook halfvol te houden. Toch bij aanvang van het concert. Halfweg onze show slaagden we met verve om nog slechts voor een vijfde van de aanwezigen te spelen. Je zou het ergens legendarisch kunnen noemen. We namen nadien een break. Lange breaks zijn beter dan korte.

Het was niet het enige combo waar ik mijn schier onbestaande talent liet horen. Er was ook nog dat zondagnamiddagproject dat dienst deed als katerverwerkende dagvulling. Ik kende toen nog niets van alcohol, de rest van ons allegaartje doorzakkers des te meer. Hoe hoofdpijn en een maag die erbij ligt als Ground Zero reageren op teveel decibels, ik ontbeer alle notie, maar het leek hoe dan ook te werken. Na een uur of vier toch. Enfin, ver kwamen we niet. Een gelegenheidsoptreden voor de verjaardag van een neef was zowat het enige wapenfeit tijdens de periode dat ik de zondagnamiddagen opvulde met ellenlange jamsessies. Echt componeren deden we immers niet. Al hadden we wel een hit kunnen scoren in kringen waar muziek een levensnoodzakelijk hypnoticum betekent. We ramden ooit zowat 45 minuten lang dezelfde gitaar- en industrieel resonerende toetsenriff het lokaal in. Voor een buitenstaander klonk het wellicht als pokkeherrie, maar het moet zowat het beste geweest zijn waar ik de verwaarloosbare muzikale kundigheid die me genetisch werd toebedeeld ooit aan heb geschonken.

Toen werd het tijd om die toetsen buiten te gooien. Toetsen zijn voor sissies. Of zo. Of ik ooit het geld gezien heb van die verkoop kan ik me overigens niet meer herinneren. En dat had toen nog niets te maken met mijn nu vooral te onpas falende geheugen. Maar goed, ronken en fijne grooves toveren was de nieuwe piste richting podium. Dus: de bas. Goed vijf maanden na mijn nieuwe tweedehandse aankoop vertelde een vriend me dat zijn band geen bassist meer had en dat hun zangeres wel cool zou staan met een bas rond haar lijf. Female fronted punkrock. Dat werkt, zo’n vrouw vooraan. Enfin, ze wou de bas – zwart-wit trouwens – een korte periode lenen. Ik zei die vriend: “Houden maar. Het ding herinnert me aan wat ik niet ben. Ze staat hier al maanden. Letterlijk.” De bas gaat nog steeds mee naar optredens overal in het land. Dat moet intussen zo’n 8 jaar zijn. Toen ik die bas uit handen gaf, wist ik dat ik niet langer vasthield aan wat eigenlijk nooit een aanvang had genomen. Dat woorden me iets beter lagen, dat licht had ik nog niet gezien. De jaren die volgden op het inladen van de bas bleef de akker die creativiteit heet braak liggen.

Serenade aan 128Kbps

2008-06-10T17:56:00.000+02:00

Goed vier maanden terug was ik zowat de laatste die het vernam. Dat gebeurt wel meer. Ik passeer aan geroddel. Niet dat het hier om geroddel gaat. Het gaat over een sprookje met Shakespeariaanse allure dat feit wordt. In de 21ste eeuw zowaar. De winter die alweer niet echt was geweest naderde zijn laatste stuipen terwijl het leven zijn warmte uitdeelde. Het is het verhaal waar vrouwen – en sommige mannen - plat voor gaan in een met een popcorn besprenkelde bioscoopzetel. Waarbij misschien zelfs een tissuetje uit de handtas wordt gehaald om die tranen van het doorleefde of nog niet ervarene te deppen. Als dat geprojecteerd beeld een gespannen en traag slinkende 27 centimeter voor en met mij plaats heeft, denk ik dan…

Er was een tijd waarin woorden en papier doeltreffend waren. Tegenwoordig sorteren en recycleren mensen. Chatten, skypen en videofonen zijn de nieuwe boodschappers. Communities. Nog zo’n begrip. Daar gebeurt wel eens iets wonderlijks. Gelijklopende interesses en een muisklik verder deel je een moment met iemand een oceaan verder. En dat moment blijft hangen en wordt gerekt naar nieuwe westerglories en oosterschemers. Nadat de zomer zich tot herfst verkleurde, beslechtte de eerste winterprik het pleit. Het bleef gemiddeld 25°c in die Nieuwe Wereld terwijl het kabelverkeer ongekende wijdten bereikte. Je moet meegaan met je tijd, vermoed ik dan.

Hij vertrok voor een test van drie weken naar een voorwijk van Mexico Stad. Mindseeing while sightseeing. Een fout ingrediënt in een dinerschotel maakte er vier weken van. Het achteraf gepiel van die gemiste vlucht neem je er dan willig bij, neem ik aan. Hij vloog terug, wandelde enkele uren na landing doorheen een doordrenkende sneeuwbui en tekende met zijn verhaal op van verwachting gespannen gelaten een glimlach en ontluikende traan. “Alles wat hij had verwacht.” Wellicht meer, maar die woorden horen via satelliet te gaan. Enkele weken later vertelde hij enigszins ingehouden dat ze langskwam. Twee onafgebroken maanden lang. Kort, voel ik ergens.

Eind mei zette ze voet op het oude continent. Hij liet ons nog anderhalve week wachten. In ’t weekend liep hij binnen in ’t staminee. Met haar achter zich. Schuchter, op Mexicaanse wijze. Een gesprek over de pijlers des leven en het omgaan met het ontbreken ervan weerhield me om spontaan recht te veren en hen warm te begroeten. Woorden tussen pijlerelementen verdragen geen uitstellende stilte. Toen ik uiteindelijk wel die stramme benen strekte - gezapig zoals het me betaamt - wurmde ik er een blijkbaar verrassend “encantado” uit. Het bijpraten ging na vier korte zinnen Spaans over in die andere internationale voertaal: Engels. Een half uur later sloot ik opnieuw bij mijn entourage aan en liet ik het koppel in hun keuvelhoekje. Wat later kijk je als buitenstaander af en toe eens rond en beland je in dat hoekje. En dan zie je hoe blikken verstrengelen. Wat zou Shakespeare schrijven anno 2008, denk ik dan.

En dan vind je jezelf een progressief denkend iemand. Op zijn minst modern. Maar waar anderen de wereld virtueel afschuimen, draaf jij op met je hart op het relikwie dat papier heet. In een minimum aan woorden, want toewijding telt. Geschreven met het mineralen geduld van Florentino Ariza, maar dan zonder een zweem van diens verstikkende drang tot bezitten. Gehuld in een enveloppe met het nog natrillende opschrift “omdat literatuurminnaars ergens ook een hart hebben voor poëzie” lever je uiterlijk cool maar innerlijk Richter’s schaal overtreffend je boodschap af. En dan krijg je bij het weerzien als antwoord een ostentatief naar je toegekeerde rug die je eindeloos blijft aanstaren. Dan word je die vóór zijn val verdampte dauwdruppel. De gevlogen vogel. Niet geheel wat je verwacht had. Maar och wat, one man’s coffee is another man’s tea…

Een kwartier geduld

2008-05-30T17:30:00.002+02:00

Donderdagavond. Eenentwintig uur veertien. Murw geslagen door Indefinido’s, Participio Pasado’s en andere Perfecto’s. Spaans in avondonderwijs. De enige tweeëneenhalf uur studietijd die ik er voor kan – en tegenwoordig wil - vrijmaken heeft plaats in een klaslokaal met als voornaamste kenmerk opgebruikte lucht die concentratie laat zwijmelen. Na afloop is het telkens even tijd voor niets.

Zowat vijf kwartier later wil ik mijn stamkroeg en vrienden verlaten voor een relatief vroege avond te bed. Ik heb nog een halfvol flesje mineraalwater te gaan. Genoeg tijd om een kwiet met een Puch-helm rond de arm de deur te zien openen. Hij kijkt rond en ziet in mij blijkbaar de ideale gesprekspartner. Wie zich aan me opdringt zonder enige tact en reservatie krijgt meestal slechts die (terecht) afwijzende blik als antwoord. Soms zeg ik al eens iets meer. Maar toen ik zijn van articulatie gespeende klankenbrij onderbrak met een nochtans merkelijk geïrriteerd en halfbitter “Word ik verondersteld jou te kennen?” bleek dat geen stilte in zijn mond te leggen. Na een hoop banaliteiten over veel meegemaakt te hebben in zijn leven - “meer dan jou” - kwam de beschuldiging dat ik ooit ‘gerief’ bij hem had gekocht. Right. Een synopsis van een kwartier geduld.

“En toen ze een week na hun inval terugkwamen. Ze hebben niets gevonden. Geen drugs. Niets, zeg ik je. Een week later kwamen ze terug. Toen stonden wij daar met vijftig man. Zeker vijftig. En we hadden honden. En toen namen we wraak.”
Wellicht waren het schuimbekkende, op amfetamine zittende, muilkorfloze dieren. Maar dat detail wou ik niet horen. Nog minder wat er ‘die week later’ eigenlijk gebeurde.
“Weet je. Wraak is een prima concept gebleken voor een paar mastodonten van films. Maar ik maak geen films. Ik hoef stoer gezever als dit niet. Als je het hierover wilt hebben, fine, maar ik heb er geen oren naar.”
Slechte stijlkeuze. Dit ging er nog minder in.
“Je bent een Picard. Jurgen Picard.”
“Euh… Neen, ben ik niet.”
“Jij werkt toch ook bij ’t stad, hé. Jij bent een collega van me.”
“Neen, ik ben niet degene voor wie jij me houdt.”
“Dan ken ik iemand die op jou lijkt.”
“Da’s mogelijk. Zo lopen er wellicht nog wel een paar rond.”
“Weet je, die spots die normaal het stadhuis belichten. Ik heb die in de grond gestoken. Ze gaan altijd kapot. Slechte lampenkeuze zei ik hen, maar ja, daar luisteren ze niet naar. Om gans rond te raken tot aan het justitiepaleis ben ik twee weken bezig geweest. Dík twee weken. Ze zitten diep in de grond.”
“Ik weet nada van lampjes, nog minder van de elektrische draadjes die hen van voltage voorzien en hoe diep ze in de grond zitten behoort tot mijn dood niet tot mijn kopzorgen.”
“Jij houdt van blues.”
“Wat?”
Absurd. Ergens broertjes Coen-esk. Niet dat ik iets tegen blues zou hebben. Integendeel.
“Dat je van blues houdt. Zouden ze elk jaar iets moeten rond doen. Hier op de Grote Markt. Één keer per jaar. Da’s genoeg. En de Markt, verkeersvrij, gans de zomer. Dat vind ik goed. Dat doet me echt plezier. Verkeersvrij.”
“Dendermonde is zo dood als een verteerde vijg. Geen bluesfestival dat daar iets aan kan veranderen. In geen zeshonderd jaar krijg je er hier nog leven in.”
Een vriend draait zijn hoofd, kijkt naar me met een hulp aanbiedende blik. Ik poneer een fijne grijns op mijn gelaat. Alles onder controle. Geduld is fijn. Gaat die snuiter toch wel tegen hem verder.
“Da’s tof, hé. Kom ik hier binnen en kom ik hem tegen.” Hij wijst naar mij. “Blij dat ik je ken.”
Hij concentreert zich middels een klopje op mijn schouder opnieuw op mij. Mijn vriend draait bedenkelijk fronsend het hoofd.
“Jij bent wel heel snel blij. Maar je kent me eigenlijk helemaal niet. Voor jou ben ik een onbekende vreemde. Da’s een tautologie zonder weerga, en toch ook weer niet.”
“Toen ik nog een vrouw had, ging die achter mijn rug met een ander. Een maat van mij. Nu niet meer.”
“Dat is het leven. Die dingen gebeuren”, onderbrak ik hem.
“Jij bent mijn maat. Dat is het leven en foert zeggen? Met jou kan ik klappen.”
“Dat wil ik niet gezegd hebben, dat foert zeggen. Hoewel nu ...”
“Als ik jou morgen tegenkom, dan spreek ik jou meteen aan. Zo goed is mijn geheugen. Mijn geheugen is goed. Dat is mijn sterkste punt. Ik onthoud. Jij bent mijn maat.”
“Mijn geheugen filtert. Kan je niets beloven op dat vlak.”
Ik trek een sous-pull aan, vergaar rondslingerde gadgets, zip mijn rugzak dicht en gooi hem op mijn rug. Nog een prettige avond wensend, schud ik handen en zoen ik wangen.
“Allez, als ik je morgen zie, dan drinken we een pint, hé.”
“No!”
Waarna mijn rug de deur dichtte.

Goed. Eenzaamheid is een vies ding. Ik maakte er deze donderdagavond nogmaals kennis mee. En ik weet het: at some point zijn we allemaal eenzamen, wachtend om gevonden te worden. Maar ik heb geen tijd voor het zelfmedelijden van onbekenden. Nog minder heb ik zin me aan te passen aan mensen waar ik niets tegen te zeggen heb. Misschien klonk ik minachtend tot ronduit denigrerend. Trots ga ik er niet op zijn, maar soms ken je snel wie je niet wilt kennen.

Over macaroni- en andere pinguïns: flink uit de kluiten gewassen kwetsbaarheid

2008-05-28T19:23:00.005+02:00

Ik ben een volbloed softie. Geboren om tranen van vreugde en – graag in mindere mate - verdriet en andere emoties te bedwingen. Waar ik na dertig jaar oefenen in uitblink. Dat denk ik toch. De mensen, ze zeggen dat mijn gezicht een open boek is. Ik hou het bij een 12-delige encyclopediereeks. Daar is doorgaans behoorlijk wat leeswerk aan. Al geef ik toe dat iemand het vaak net iets te snel doorheeft dat ik hem/haar niet kan luchten. Men hoort dan tot in Keulen dat het hier donker donderend klettert. Hoe dan ook, dit gaat over ontroering. Sort of.

Ze behoren tot een kleinere pinguïnsoort en hebben voor niet-zoölogen zoals mezelf wat weg van de macaronipinguïn - geen grapje, die naam. Evolutionair gezien hebben ze dezelfde voorouder. Denk ik. Ik weet nu eenmaal niet zo veel van die dingen. Maar goed. Macaroni’s zien er op zijn zachts gezegd robuust uit. Alleen hebben ze een teddybeeruiterlijk vergeleken met de zwemvogel van dezelfde familie waar ik het even over ga hebben: de er als predator uitziende rotsspringer. Waar Macaroni’s nog enigszins een zacht randje hebben, is de rotsspringer de onvervalste macho onder de pinguïns. Mooi is ie niet. Eigenlijk is ie downright ugly. Niet zelden vertonen ze opstandig gedrag; zelfs tegen ome keizerspinguïn, al is een streling van een keizersvleugel genoeg om die kleine grootmuil over het ijs te laten scheren. Rotsspringers zijn grappig onbeholpen; ze huppelen van rots naar hogere rots, tussendoor hier en daar op de buik belandend. Ze spartelen met hun kleine zwemveugels als steun schallend weer overeind om vervolgens ijverig hun kapsel in vorm te schudden en dat patroon te herhalen. Van Vrieslands waterrand tot het broednest zo’n vier keer dus. Die aanblik stuntelig noemen is een understatement. Maar die gestructureerd chaotische klungeligheid is even vertederend als pakweg Dumbo, Bambi, E.T. of Gizmo.

Het is niet moeilijk raden waarom die rotsspringer van alle beestjes mijn totemdier is. Heck, ik heb er behoorlijk wat mee gemeen - al ga ik niet zover dat ik macho zou zijn, laat staan downright ugly. Robuust. Flinke torso. Grootsprakerig. Bij momenten stuntelig. Chaoot in hoofd – niet zozeer in hart. En dat alles met een aaibaarheidsfactor van jewelste - ahum.

Enfin. Ik werd 28. Een origineel cadeau bleek een bezoek aan de Antwerpse Zoo te zijn. Met vrienden pinguïns kijken. Fantastisch idee voor een niet-materialist als mezelf - vergeef me die net onnodig nieuw aangekochte gsm! Geen van de fijne vrienden die in het complot zaten had een datum voor ogen. Ik, soms weerbarstig ongeduldig, wél. Een week later ging het dan ook richting Antwerpen. Lichtjes ongelegen voor velen. Sommigen die de trip ook zagen zitten, hadden geen kans gezien om enigszins agenda-aanpassingen aan te brengen. We vertrokken daardoor slechts met vijf. Maar dat was niet het enige waar ik onbewust een stokje voor stak. Kooien kijkend kruisten we doorheen de Zoo tot bij een intussen uit mijn geheugen gewipt zoogdier. Daar vroeg ik een vriendin: “Enig idee wat zo’n peterschap kost?” Bijna verknoeid, Kurth. Bijna verknoeid.

Na goed twee uur stonden we voor Vriesland, het pinguïnpaleis waar mijn nonkel-in-vijfde-graad zaliger (aka ‘Mr. Pinguïn’) pretty darn proud op zou zijn geweest. Gretig liep ik binnen naar een muurschildering die de leefgebieden van de verschillende soorten pinguïns weergeeft. Er helemaal door opgeslokt, werd ik echter zowat meteen weer buiten geroepen. Arianne, een vriendin, wees me op het paaltje met de peterschappen. Ik las de bordjes één voor één tot ik bij de laatste iets vertrouwd zag: “Happy Birthday Mister Kurth”. De spreekwoordelijke Belgische frank was ik nog aan het plaatsen toen mijn handen onder enige dwang een envelop verwelkomden. Even later: ke-tsjing! State of shock. Een veeg van de vleugel. Een trapeze gemist. Sprakeloze traantjes. Volbloed softie indeed.

Die 28ste was zondermeer de mooiste tot heden. Als een strike omver gekegeld. Deed ik nadien gekke dingen? Ongetwijfeld. Die doe ik wel meer. Soms compleet onbewust. Een loopje nemen met de VRT bijvoorbeeld. Onze nationale mediatrots wou de overhandiging van het peterschap plechtig vastleggen voor het één-programma Het leven zoals het is: de zoo. Het heeft de twee dames die zich om het complot moesten bekommeren moeite gekost die boot lang genoeg af te houden. Dat soms weerbarstig ongeduldig zijn zorgde er bovendien voor dat de regisseuse niet tijdig op de hoogte kon worden gebracht van mijn aanwezigheid in Vriesland. Wat goed. Als ik al recht heb op 15 minutes of fame, dan liefst wel voor iets waar ik enige verdienste aan heb en niet voor een verjaardag die gewoon even langskwam.

Nu, waarom wou de VRT dat. De eerste ‘particulier’ die het peterschap van een zoodier op eigen naam krijgt, en niet zoals tot dan toe op naam van een bedrijf. Zeker, het is een eer. Maar enkel omdat vrienden er voor zorgden. Vrienden die me kennen en toen goed hadden ingeschat dat een camera ‘lichtjes’ bedervend zou hebben gewerkt. Maar er was trouwens iets ronduit bizar aan het VRT-idee. Ik zou niet het peterschap over een rotsspringer gekregen hebben, maar over een rotsspringer-ei. Stel je voor. Voor heel Vlaanderen, en via BNN ook Nederland en zowat elke hotelkamer waar Belgen logeren: Kurth met een pinguïnei in zijn handen. Mooi beeld. Ongetwijfeld. Ik kwam wellicht nooit nog op ‘Florke’, de naam die ik twee dagen later symbolisch zou kiezen; niet dat die ook maar enigszins in de analen van de Zoo is beland of zal terechtkomen. Ander, niet zo mooi beeld: Kurth die het ei in zijn handen laat vallen. Een misplaatste ‘oeps’. Niet dat ik dat snel zie gebeuren. Het is een kwetsbare soort. Het ei zou dan ook eerder snel onder die ouderlijke onderbuik worden geschoven voor iemand ook maar kans krijgt een fatsoenlijk shot te schieten. Voor die toenaderingspoging heb ik best wat agressie van het pinguïnpaar over. Wellicht zou dat laatste zelfs boeiender tv opgeleverd hebben dan in scène gezette spontaniteit. Take 17. “Glimlachen, Kurth. Glimlach nou toch!”

Hier al enigszins 'ontshockt'

Als een pelikaan in centrum Belgrado

2008-05-25T16:05:00.003+02:00

Zaterdagochtend. Kater. Niet alcoholisch getint. Iets in de categorie onvoldoende slaap. Drie glaasjes rood deren nu eenmaal niet. Emigratie. Nogmaals. Heet topic in mijn gedachten heet dat. En dus: Gent met het spoor.

Tram 1 richting Korenmarkt, rond de middag bevolkt door winkelgrage dagtoeristen. Ik ging er uit aan de Korte Meer om, totaal onvoorbereid en zonder kaart – kaartlezen? I can’t be bothered, ik teer op dat aangeboren reisinstinct … kuch – de Kouter te overstappen, vervolgens een willekeurige straat indraaiend om te zien wat achter de hoek lag. En achter de volgende hoek. En … Enfin, veel straat-, steeg- en pleinnamen herinner ik me niet. Deze wandeling was een eerste verkenning van onontgonnen Gents grondgebied. Van straten en wijken die zelfs niet de spreekwoordelijke bel doen rinkelen. Wat tussen Kouter en Dampoort ligt, daar heb ik intussen een beeld op. Opwaardering is aan de gang, maar er is nog een flinke pelgrimstocht te gaan.

Ik laveerde tussen verschillende talen de Vlaanderenstraat door. Brits en Amerikaans Engels, Duits, één of andere Aziatische tongval, Frans, Turks en exotischer klanken. Rondkijkend sloeg ik de Belgradostraat in, zorgvuldig trachtend over krakkemikkig kasseiplaveisel mijn evenwicht te behouden. Toen wierp ik een blik links omhoog. Die daalde echter snel weer naar de bestrating. Preventief omwille van de wandelingen van hondeneigenaars zonder poepsnoepzakje? Het zou gekund hebben, want enige behendigheid is op dat vlak geen luxe in deze verpauperde buurt waar het ’s avonds neon kleurt. Mijn hoofd zonk tussen de bestofte voegen van de kasseien. Ik hou niet van taboes, maar in glazen straten word ik ongemakkelijk. Rationeel kan ik dit beroep vatten, emotioneel ontreddert het me. Of de nog niet ontbrandde verlichtingsbuizen zich ook doortrekken in de kruisende Pelikaanstraat – qua mooie straatnaam kan dit wel tellen – heb ik niet gecheckt.

Enfin, een half uur tot drie kwartuur verder gesjokt ben ik plots op de Vrijdagmarkt. Tijd voor een zonnig maar fris winderig terrasje. Onlangs las ik dat de universiteit van Louvain-la-Neuve onderzocht in welke gemeenten het leuk wonen is. Dendermonde prijkt daar op plaats 290 op een totaal van 307. Gent staat ironisch genoeg nog dertien plaatsen lager. Ik zou kunnen nagaan wat aan de basis ligt van die conclusie, maar waarom zou ik uitvissen welke grondkorrel of zuurstofmolecule nu precies voor dat verschil kan hebben gezorgd? Het fijne aan wetenschap is dat die zichzelf controleert en bijstuurt. Mooi zo.

Gent heeft de meest eigenzinnige platenzaak van ’t land. Al heb ik geen idee hoe het op dat cultuurgebied gesteld is in, pakweg, Geetbets. Hoe dan ook, zowat elk bezoek aan Gent gaat gepaard met een binnenwippen. De eigenaar werkte ooit in loondienst bij een aan visie ontbrekende winkelketen. Daarvoor moest hij een paar dagen per week pendelen naar Dendermonde. Ik volgde hem zo'n vijftien jaar geleden als klant naar zijn als leefruimte aandoende winkel kort bij het Gravensteen. De ex-hoofdredacteur van het eerste muziekblad dat mijn nog pril puberale pennenvruchten wou publiceren liep er gisteren ook binnen. Hij werkt al jaren halftijds in Dendermonde. Beiden zijn dus op zijn minst gezegd vertrouwd met het concept Dendermonde. Actiever en meer divers wordt het hier na de kantooruren immers niet. Beide heren vonden het dan ook een goed idee, dat emigreren. Het centrum van Gent zou echter onbetaalbaar zijn. Zover was ik ook al. Dan maar Ledeberg overwegen? Niet ver, net iets rustiger, en vooral goedkoper. Of wat met omgeving Sluizeken? Het Baudelopark? Mja …

tbc

Dead End Street in Dendermonde

2008-05-14T19:02:00.003+02:00

Dendermonde. Mijn stad. Niet míjn stad. Het is gewoon de stad waar ik woon. Al dertig jaar. Daarvan vormen de eerste twee derden de kindertuin. Het laatste derde daarentegen stemt tot nadenken. Want Dendermonde is een Kinks-song getiteld Dead End Street.

Toen ik terugkeerde uit Spanje – dit klinkt alsof ik echt emigreerde - overviel me zowat meteen de troosteloosheid die deze kleine provinciestad en een deel van haar inwoners zo eigen is. Het sociale leven, niet onbelangrijk als barometer, kabbelt hier niet meer. Het zinkt in een vermodderde en langzaam uitdrogende poel. Hoelang al is het bijvoorbeeld geleden dat Dendermonde me nog eens een boeiend ‘nieuw’ gezicht leerde kennen? De laatste grote verbazing moet de komst van enkele Oost-Europese meisjes geweest zijn. Die hebben zich intussen gezellig genesteld in een grote groep van vrienden en kennissen - een groep van mensen die, de één al wat meer dan de andere, het leven in Dendermonde al jaren kleur geeft. Maar dan hebben we het intussen over drie jaar terug ...

Dendermonde is in feite niet meer dan een flink uit de kluiten gewassen dorp, mentaliteit incluis. Je kent er iedereen, vooral wie je niet wilt kennen. En hoewel de meute fijne vrienden die ik heb echt wel fijne vrienden zijn en ik ze voor niets of niemand wil inruilen, ontbreekt er iets. Een uitdaging die verder gaat dan het inbeelden dat de Grote Markt even hard tot de verbeelding spreekt als haar grote voorbeeld, de Plaza Publico in het Italiaanse Siena … Die uitdaging is niet zozeer een doel, meer een gevolg: het uitgedaagd worden door wat en wie tegen je lijf botst. Gedwongen worden die geest open te stellen. Gedwongen worden indrukken te verwerken. Dendermonde heeft ook een gebrek. Een grondig zelfs. Er na 30 jaar nog mensen tegen het lijf lopen die de benen onder je heupen uit tackelen, je fundamenten herschikken en je vervolgens onthutst achterlaten; de kans is niet denkbeeldig maar veel kleiner dan in steden die in de middeleeuwen en recenter het platteland wel wisten te ontgroeien. En ik ben iemand die regelmatig zo’n flinke trap onder de krent nodig heeft. Een stimulans om nieuwe horizonten aangereikt te krijgen, te verkennen en te doorgronden. Een flinke vingerwijziging om niet te verzanden in die tamme troosteloosheid. Een vlakke hand die rood achterblijft op mijn beider kaken.

Toegegeven. Dendermonde is niet de slechtste plaats om te wonen. Charme en ligging zijn bijvoorbeeld behoorlijk oké. De vraag is hoelang ik er nog wil blijven, terwijl ik elders misschien meer op mijn plaats zou kunnen zijn. Of me daar in ieder geval (tijdelijk) beter op mijn plaats zal voelen. Meer en vooral beter uitgedaagd. Als ik me de vraag stel wat ik aan Dendermonde zou missen dan hebben die ‘onmisbare’ aspecten allemaal een mobiel karakter. Ouders en vrienden. Dat is het zowat. En niets dat me verhindert zelf mobiel te zijn, zoveel is duidelijk.

Dan is de vraag nog waarheen. Wellicht blijft in Belgenland enkel Gent overeind. Antwerpen is te verdeeld en Brussel is … Brussel; fijn voor een avondje stappen, maar als vaste stek ook niet meteen mijn dada. Het buitenland? Tja, meteen alle zekerheden overboord gooien, dat werd nu ook niet in mijn genetische structuur ingeschreven. Maar Dendermonde, ik stel me vragen. En het zijn niet die vragen waarvan het antwoord gunstig uitdraait voor jou, een stad waarvan het aantal scholen, de historie, sportcomplexen en gunstige ligging zich vertalen in pretentie, maar die verder vooral uitblinkt in uitermate gewoon zijn. En 'gewoon', da's als stagnatie …

Tbc.

Nestkruik

2008-05-10T20:11:00.006+02:00

Koolmeesjes. Of pimpelmeesjes. Een ornitholoog ben ik niet. Een paartje van één van deze op en neer fladderend vogelsoorten zag in een kruik in de tuin een ideaal post-honeymoonverblijf. De opening van de kruik is gericht naar het zuidwesten. In deze zomerse meidagen een couveuse die zijn gelijke niet snel zal tegen komen. Schattigheid en pragmatisme a volonté, maar het verdient zondermeer een Darwin-award. Goed gek om je kleintjes op de begane grond achter te laten, terwijl je als papa- of mamamees proteïnerijke wormpjes tussen het mossige gras of de jaarlijks wederopstaande varens uit tracht te vissen.

Benieuwd ook hoe dat gaat met het uitvliegen. Kan een babymees bij een val van een flinke 23,5 cm die nog stramme, tot dat moment onuitgestrekte vleugels spreiden om te voorkomen dat het met een versnelling van 9,81 m/s tegen de onderliggende schorsbrokjes smakt. Oké, wiskundige ben ik ook niet, maar die smak zal van die hoogte best meevallen. Maar dan nog. Als het nieuwgeboren pluimveertje zich opnieuw opricht op zijn petieterige pootjes en de wereld buiten de kruik aanschouwt, beseft het dan dat het lange, harige, rank bewegende ding dat zich een goede halve meter verder bevindt eigenlijk de staart is van de kat des huizes?

Toegegeven. Die kat is niet meteen de luipaard onder de huiskatten. Het is wat je noemt een lapjeskat. Een wees, op ooievaarswijze aan huis gebracht door een sindsdien voortvluchtige moeder. Het beestje was op die laatste ademteug na dood. De liefde van mijn ouders besliste er anders over. Ze had nog een broertje. Een belhamel. Hij vond het platte dak van de achterbouw interessant. Dag na dag vond hij dat. Alleen, het geheugen van de energieke vos bleek niet opgewassen tegen zijn hoogtevrees. Hij heeft er behoorlijk wat nachten gesleten. ’s Morgens kwam dan de redding de ladder op of uit het op het dak uitkijkende raam. Zonder veel twijfel hadden de meesjes die zich toen hadden genest in een broedkastje net onder de dakrand een invloed op zijn klimpartijen. Enfin, het beestje leefde snel …

Maar goed, de lapjeskat dus. Het beestje ziet niet bijster goed - vooral overdag - en heeft evenwichtstoornissen. Hoe stoer het dier zich ook gedraagt, veel verder dan het teisteren van insecten zonder weerbaarheid komt ze niet – de eerste meikever die elk jaar in de tuin neerstrijkt is telkens een wonderlijk avontuur. Maar de meesjes zijn een makkelijke prooi, al kunnen haar te korte pootjes niet bij het nest. En hoewel ingrijpen bij natuurlijke processen als deze enigszins … wel ja … onnatuurlijk is, heb ik een hart voor de zwakkeren. Dus snaai ik de kat haar succesvolle jachtkansen onder haar uit. Ze krijgt er een paar knuffels extra door, weliswaar een paar die ze, zo vertelt haar spartelen me, op dat moment liever kwijt is.

Tweede leven voor Britney

2008-05-05T20:53:00.002+02:00

Yael Naim. Rijzende ster aan het commerciële popfirmament. Haar tweede single “New Soul” draafde zo snel de hitlijsten binnen dat haar full-debuut twee maanden vroeger dan gepland en masse op de winkelrekken kwam te liggen. Goede zet van de platenmaatschappij van deze Frans-Israëlische. Smeden en heet en zo. Maar goed, “New Soul” is zo’n nummer waar je na een slordige 60 luisterbeurten – dertig werkdagen aan tweemaal daags – nog niet van gaat walgen. Wild worden is iets anders, maar een potje ongedwongen gela-la-la werkt doorgaans neutraliserend. Zo ook bij “New Soul”. Maar Naim durft ook iets minder voor de hand liggende dingen een kans geven. ’s Werelds meest door beschamende plagerijen achtervolgde blonde, Britney Spears, ziet zichzelf er meteen een tweede muzikaal leven door beginnen. Yael Naim neemt immers haar pseudo-dirty “Toxic” onder handen. En dat doet ze geenszins slecht. Heel minimalistisch tot bijna ijl, eigenzinnig dromerig, gedragen door haar zoetgevooisde accentrijke stem – ze mag dan 29 zijn, ze klinkt als tiener. Meest frappant zijn echter de etnische instrumenten waarvan ze het gebruik niet kan weerstaan. Tekstueel blijft het uiteraard een voor Spears geschreven nummer. En hoewel ik helemaal niets tegen deze tanende Amerikaanse ster heb – integendeel, mededogen is één van mijn mooiere eigenschappen - ik zit er niet op te wachten. Wat Naim echter met “Toxic” aanvangt is, nou ja, best luisterbaar.

Churros dus …

2008-05-02T13:31:00.010+02:00

Wanneer is een vakantie écht geslaagd? Elk verblijf weg kan een ander antwoord aanreiken. Bij aankomst bleek dat de helft van mijn kennissen- en vriendenkring de kwaliteit van het hotel belangrijk vond. Het was vaak de eerste vraag. Voor mij is een hotel een bed, ontbijt en een hap of twee om de avondlijke honger te stillen. Verder word ik er niet echt gezien. Enfin, prioriteiten niet waar …

Mojacar
Het Moorse heuveldorpje Mojacar heeft een verleden van hoog bezoek. Veel breedgerichte artiesten werden aangetrokken door het inspirerende sprookjeskarakter van het dorp. En dat begrijp je wanneer je er slalommend hoeken neemt. Alles vervalt er in verkleinwoorden. Steegjes. Trapjes. Poortjes. In het centrum, kleine kubusvormige huisjes. Al dan niet met een Moorse koepel op het dak. Aan de rand, huisjes met een rotswand als achtergevel. Mojacar is oud. Een eerste nederzetting zou er al zo’n 4.000 jaar terug geweest zijn, maar de Moren lieten de meeste sporen achter. Ook nu nog vloeit er naar verluidt Moors bloed door de aderen van de bewoners, zij het flink verdund. Kuierend doorheen dit witte dorp priemde een blik zich door mijn bewustzijn. Ik keek op en zag een paar oude vermoeide ogen volgen waar mijn Seleçao-gekleurde schoeisel heen ging. Ik knikte en glimlachte, maar kreeg starheid terug. Tekenend. Hoewel het nog enigszins binnen de perken blijft, wordt dit kleine heuveldorpje met zijn rijke geschiedenis geplunderd door souvenirshops die ontsierende ontblote mannentorso’s en hun eega’s bedienen. Desondanks is Mojacar eenvoudigweg bekoorlijk.

Het 'kerkplein' van Mojacar.

Cabo de Gata / Zuidoost kust van Almería
In het kort. Italië denkt alleenheerser te zijn met zijn Amalfitaanse kust. Een boottocht langs de Spaanse zuidoost kust zou uitsluitsel moeten brengen, maar de indruk die vanuit het land nagelaten wordt op zijn minst gezegd een uitdaging voor die Italiaanse primadonna. Idem dito trouwens voor het nationaal park Cabo de Gata. Tijd is er in veel opzichten een relevant begrip.

Boarding

“Reist u alleen?” Ik knik. “Ga dan alstublieft hier vooraan zitten tot we in Jerez zijn en u uw definitieve plaats kunt innemen. Dank u wel.” Beenruimte. Stoel bij het raam. Uitzicht op mijmeringen. Achtereenvolgens de wintertuin van Europa; de kronkelende, onverharde, bergrug bewandelende wegen; de majestueuze met sneeuw bedekte toppen van vasteland Spanje en hun grillige neefjes; een innerlijke blik op het verborgen Granada. Achteruitblikkend op de weidsheid die aan de voet van het balkon van Mojacar lag en me weer deed beseffen waarom ik telkens weer moét reizen. Op mijn schoot gesloten ‘Spaanse Spoken’, daarbovenop een openliggende maar door mijn naar buiten starende blik onaangeroerde Newsweek. Alles is relatief. Mijn ogen glijden mee met de van bleekgeel via roodbruin naar nieuwgroen gekleurde lappendeken die de provincie Cádiz is.

We tussenlandden. Het was 9 graden koeler in Jerez de la Frontera …

Én zoals Bos zong:
Het is laat
Het is licht, het is morgen
En vandaag is gisteren geworden

Het was fijn. Bedankt voor de openheid. Tot later, voor dat glas dat het leven weerom beklinken zal …

(Meer) churros als ontbijt

2008-05-01T15:15:00.009+02:00

De eerste dagen sla je ze nog over, die net niet meer van frituurvet druipende slierten gebakken bloem. Zodra je ze geroken hebt, weet je dat je ze gevaarlijk vlot naar binnen kunt en zult werken. Dag na dag. Ik kon het vier dagen uitstellen. Niet langer. Churros zijn, zeg maar, het Spaanse equivalent van Vlaamse oliebollen. Een behoorlijk fundament, zo vroeg op de dag.

Sierra Nevada en voorgebergten
Vanuit het zuiden de haast mythische Sierra Nevada bezoeken vergt een tocht door een stijl en grimmig voorgebergte, de Alpujarras-keten. Dit is een ander Spanje. De vredigheid heerst hier. Een vogel bekt kristallen klanken die weerkaatsen in de zachtijle lucht. Een smeltwaterbeekje kabbelt zich als een opgewekt kind doorheen verzorgde gaarden van olijf-, sinaasappel- en amandelbomen. Anders dan elders in Andalusië zijn de dorpen hier pas recent wit geworden. Pas goed het laatste decennium beginnen de bewoners voor zichzelf een voldoende stabiele economische situatie te creëren zodat ze hun woonomgeving beetje bij beetje kunnen verfraaien. Ze verbouwen er letterlijk een grijs verleden.
Intussen weerkaatsen de links gelegen besneeuwde toppen van de Sierra Nevada de hele tijd zonlicht. Daar liggen onder andere Mulacén en Veleta, de twee hoogste toppen van het gebied en van het vasteland van Spanje. De pas die we gebruikten was de Puerto de La Ragua, één van de hoogste in het gebied met zijn 2.000 meter – toegegeven, de Pico Veleta ligt nog zo’n 1.375 meter hoger, maar toch. Het is een langlauf-, fiets- en wandelgebied. Na het afdalen langs de Noordzijde van het Parque Natural de la Sierra Nevada, bevindt zich La Calahorra. Op een klare dag moet het vergezicht over de vallei schitterend zijn. Bijna beneden de afdaling ligt de burcht annex het kasteel van La Calahorra. Gebouwd op het einde van de 15e eeuw en ondanks de ruwe muren, een oord van in het gebied zelden geziene renaissance.

...
Draag oranjebloesem, draag olijven
Andalusië, naar je zeeën
...
Federico García Lorca

Guadix
Guadix is een kleine stad die je vanaf de A-92 bedeesd toelonkt. Van ver weinig uitnodigend, bij verkenning best innemend. De kathedraal bijvoorbeeld, ontworpen door de architect die de kathedraal van Granada uittekende. Guadix mag dan klein zijn, ze is één van de oudste steden van het land. En dat is te merken aan haar belangrijkste attractie: de zowat tweeduizend nog bewoonde grotwoningen die, voorzien van alle comfort behalve een plafond op niet-buk-je hoogte en een master-bedroom groter dan 2,5 op 2,5 meter, voornamelijk geconcentreerd zijn in de Barrio Santiago. De grotwoningen werden voor het eerst gebruikt in de Moorse periode. Op dit moment worden nog steeds nieuwe woningen ‘uitgegraven’. Een constante temperatuur van 18°celsius garandeert schijnbaar een lang leven.

Kathedraal te Guadix

Tabernas
Once Upon a Time in the West is, ik geef het graag toe, één van mijn favoriete films. Hoewel deze Sergio Leone twee uur driekwart aan tijd vreet, is er geen seconde teveel aan. Zoals talloze westerns – waarvan de meeste wél gemiddeld anderhalf uur te lang duren – werd ook deze mijlpaal in de geschiedenis van de western en, bij uitbreiding, van de film in de provincie Almería geschoten. Het landschap dat de enige (rots)woestijn van West-Europa zo roemrijk maakt, lijkt nu eenmaal sterk op het droge, Verre Westen. Er doorheen rijdend zie je een van de meest tot de verbeelding sprekende landschappen die Andalusië rijk is. Om een idee te geven: toen de bol stoffige, dorre materie die we tegenwoordig de Maan noemen zo’n 4,5 miljard jaar geleden de baan kruiste van de bol waarop we ons allen trachten te amuseren, gebeurde dat zo ongeveer in dit stukje Almería.

Wintertuin van Europa
In schril contrast tot de rust die de Sierra Nevada, de Alpujarras en de Tabernas-woestijn uitstralen is er het landschapmutilerende aspect van de provincie Almería: de honderdduizenden met plastic bedekte broeikassen, tevens de reden waarom deze regio zijn revival heeft ingezet. Als de zon haar warmte en licht neerlaat, fonkelt het gebied alsof het waterpasprincipe geen effect heeft op het gebied. Het lijkt wel of de Middellandse Zee knabbelt aan de hellingen die landinwaarts de vloed ontvluchten. En toch. Hoewel het een eerder grotesk beeld is, geeft het mensen een toekomst. En eten. Ook in Noord-Europa.

Churros als ontbijt

2008-04-30T15:14:00.017+02:00

Geboekt. Anderhalve week voor vertrek voor anderhalve week. Om een opsomming van clichés die lopen van “batterijtjes opladen” tot het mooie adagio “een mens heeft zon nodig in zijn leven” te vermijden: deze break was nodig. En misschien moet ik voortaan vaker net iets impulsiever boeken ... Soit. Reisverhalen durven nogal eens lang uitgesponnen en – achteraf nagelezen - ronduit vervelende epistels worden. Maar goed. Nieuwe blog, nieuwe stijl. Ik beperk me tot wat echt essentieel is. En dat is vaak minimalistisch te verwoorden …

Granada
Granada lijkt de kranige, overjaarse grootmoeder der Spaanse steden. Granada kuiert doorheen haar bestaan alsof het eeuwige leven onbezorgd met haar mee slentert. Ze spreekt veel talen, maar slechts één uitgesproken. Zij zwijgt waar elders tongen gezwollen rollen en benen driftig voeten voorbij hollen. Hoewel ze zich kunstmatig tracht te onttrekken aan het gewone, vervaagt ze niet tot een karakterloos amalgama en blijft ze authentiek. Ze stelt vragen, kent en geeft de antwoorden. Aan wie ze wil zien, horen en voelen. Granada beneemt hartritme, versterkt het. Ze ontzet, en bedelft. Onuitwisbaar. En ik? Ik kuierde een etmaal lang mee op haar ritme...

Een naam op één van de muren van de kathedraal van Granada. Of hoe Granada vragen stelt en antwoorden geeft ...

Het Alhambra. “Moet je gezien hebben”, vertelden enkele klasgenoten volwassenenonderwijs Spaans me. Werelderfgoed. “Iets krijgt die titel immers niet zomaar toegeworpen.” Gidsen jammeren soms. Niet zozeer letterlijk, dan wel figuurlijk. Tweeëneenhalf uur lang praten over de geschiedenis van de kunstwerken en rijke architectuur die het Alhambra de vermelde status geven, maar nauwelijks respect betonen voor de kleurrijke figuur aan wie het Alhambra onderdak bood, de laatste Moorse heerser Boabdil, dat heet ergens jammeren. Tijdens de laatste dagen van de zowat 780 jaar durende Reconquista - een mens geeft niet zomaar iets op - moest deze volgens de overlevering gevoelige man gedwongen de stad ontvluchten. De hellende weg waarlangs hij dat zou gedaan hebben heet nog steeds 'La Cuesta de Las Lágrimas' – de Helling van de Tranen. De bergpas waar Boabdil voor het laatst naar zijn stad omgekeken én gehuild zou hebben is ook nu nog de 'Puerto del Suspiro del Moro' - De Pas van de Zucht van de Moor. Deze legende vertelt meer over wat Granada ooit betekende, dan eender welke uitgebreide opsomming van in verhouding geschiedkundige pietluttigheden. Therefore, ‘nuff said. Go see! Ook de tuinen van Generalife.

Dit schrijvende, zowat een week later, echoot Granada. Alsof ze in haar stilgehouden doch uitgesproken pracht dichterbij schuift, terwijl de poorten van haar paleizen sluiten voor de winter en haar zondronken firmament achterblijft. Granada, ¡vuelvo! En algún tiempo.

In het Alhambra: het Paleis van Carlos V

Almería

Armoede bladert door de stad en van de muren van kleine, ooit veelkleurige vierkante huizen. Armoede toont zich in een vrouw; ruim tachtig, met perkamenten huid, gebogen rug en een wandelstok zonder veel steun. Hoelang al verstopt ze zich in haar rouwzwart gilet, smekend om een munt ter laving? Ze stond langs de Calle Almanzor, de straat die naar het zigzagpad leidt dat toegang biedt tot het boven de stad uitstekende Alcazaba. Eens gezigzagd wacht een metersdikke poort. Moors alweer, ooit behorende tot Boabdil’s rijk. Daarachter de frivool aangelegde tuin met strak afgelijnde waterpartijen; zo overgewaaid uit het oude Perzië. Hogerop, in de Noord-toren, restanten van niet meteen licht kanongeschut. Dit was dan ook een burcht.

Almería: de op burcht gelijkende kathedraal.

Het Alcazaba waakt tijdloos over een zichzelf uit haar verwaarlozing oprichtende stad. Ook de kathedraal, met haar verbazend rustgevende plein ervoor – de twee huidige tapasbars zullen die rust niet meteen verstoren – ademt een zekere, krachtige fierheid. Nieuwe musea – we’re changing exhibitions, sorry for the inconvenience – en nieuwe statige lanen. Waar een rivierbedding niet zo heel lang geleden droog lag te wezen, bevindt zich nu Paseo de Almería; een gezellige, met schaduwwerpende palmen gedrapeerde winkel-wandellaan. Bovenaan en een zijstraat verder, de prachtige Avenida Federico García Lorca - hij weer. In het midden van deze zuid naar noord lopende avenue de met fonteinen overladen Rambla de Belén. Almería. Haar gezicht is zondermeer tweeledig. Ik las ooit eens dat Almería het Havana van Europa was. Binnen pakweg tien jaar is ook dat verleden tijd.