(Meer) churros als ontbijt

De eerste dagen sla je ze nog over, die net niet meer van frituurvet druipende slierten gebakken bloem. Zodra je ze geroken hebt, weet je dat je ze gevaarlijk vlot naar binnen kunt en zult werken. Dag na dag. Ik kon het vier dagen uitstellen. Niet langer. Churros zijn, zeg maar, het Spaanse equivalent van Vlaamse oliebollen. Een behoorlijk fundament, zo vroeg op de dag.

Sierra Nevada en voorgebergten
Vanuit het zuiden de haast mythische Sierra Nevada bezoeken vergt een tocht door een stijl en grimmig voorgebergte, de Alpujarras-keten. Dit is een ander Spanje. De vredigheid heerst hier. Een vogel bekt kristallen klanken die weerkaatsen in de zachtijle lucht. Een smeltwaterbeekje kabbelt zich als een opgewekt kind doorheen verzorgde gaarden van olijf-, sinaasappel- en amandelbomen. Anders dan elders in Andalusië zijn de dorpen hier pas recent wit geworden. Pas goed het laatste decennium beginnen de bewoners voor zichzelf een voldoende stabiele economische situatie te creëren zodat ze hun woonomgeving beetje bij beetje kunnen verfraaien. Ze verbouwen er letterlijk een grijs verleden.
Intussen weerkaatsen de links gelegen besneeuwde toppen van de Sierra Nevada de hele tijd zonlicht. Daar liggen onder andere Mulacén en Veleta, de twee hoogste toppen van het gebied en van het vasteland van Spanje. De pas die we gebruikten was de Puerto de La Ragua, één van de hoogste in het gebied met zijn 2.000 meter – toegegeven, de Pico Veleta ligt nog zo’n 1.375 meter hoger, maar toch. Het is een langlauf-, fiets- en wandelgebied. Na het afdalen langs de Noordzijde van het Parque Natural de la Sierra Nevada, bevindt zich La Calahorra. Op een klare dag moet het vergezicht over de vallei schitterend zijn. Bijna beneden de afdaling ligt de burcht annex het kasteel van La Calahorra. Gebouwd op het einde van de 15e eeuw en ondanks de ruwe muren, een oord van in het gebied zelden geziene renaissance.

...
Draag oranjebloesem, draag olijven
Andalusië, naar je zeeën
...
Federico García Lorca

Guadix
Guadix is een kleine stad die je vanaf de A-92 bedeesd toelonkt. Van ver weinig uitnodigend, bij verkenning best innemend. De kathedraal bijvoorbeeld, ontworpen door de architect die de kathedraal van Granada uittekende. Guadix mag dan klein zijn, ze is één van de oudste steden van het land. En dat is te merken aan haar belangrijkste attractie: de zowat tweeduizend nog bewoonde grotwoningen die, voorzien van alle comfort behalve een plafond op niet-buk-je hoogte en een master-bedroom groter dan 2,5 op 2,5 meter, voornamelijk geconcentreerd zijn in de Barrio Santiago. De grotwoningen werden voor het eerst gebruikt in de Moorse periode. Op dit moment worden nog steeds nieuwe woningen ‘uitgegraven’. Een constante temperatuur van 18°celsius garandeert schijnbaar een lang leven.

Kathedraal te Guadix











Tabernas
Once Upon a Time in the West is, ik geef het graag toe, één van mijn favoriete films. Hoewel deze Sergio Leone twee uur driekwart aan tijd vreet, is er geen seconde teveel aan. Zoals talloze westerns – waarvan de meeste wél gemiddeld anderhalf uur te lang duren – werd ook deze mijlpaal in de geschiedenis van de western en, bij uitbreiding, van de film in de provincie Almería geschoten. Het landschap dat de enige (rots)woestijn van West-Europa zo roemrijk maakt, lijkt nu eenmaal sterk op het droge, Verre Westen. Er doorheen rijdend zie je een van de meest tot de verbeelding sprekende landschappen die Andalusië rijk is. Om een idee te geven: toen de bol stoffige, dorre materie die we tegenwoordig de Maan noemen zo’n 4,5 miljard jaar geleden de baan kruiste van de bol waarop we ons allen trachten te amuseren, gebeurde dat zo ongeveer in dit stukje Almería.

Wintertuin van Europa
In schril contrast tot de rust die de Sierra Nevada, de Alpujarras en de Tabernas-woestijn uitstralen is er het landschapmutilerende aspect van de provincie Almería: de honderdduizenden met plastic bedekte broeikassen, tevens de reden waarom deze regio zijn revival heeft ingezet. Als de zon haar warmte en licht neerlaat, fonkelt het gebied alsof het waterpasprincipe geen effect heeft op het gebied. Het lijkt wel of de Middellandse Zee knabbelt aan de hellingen die landinwaarts de vloed ontvluchten. En toch. Hoewel het een eerder grotesk beeld is, geeft het mensen een toekomst. En eten. Ook in Noord-Europa.